Sunday, August 28, 2016

Торойгоод л үлдэв би

Өнөөх шавь минь англи хэлнийхээ чадварыг дээшлүүлнэ гээд Филиппин яваад өгсөөн. 1 сарын хугацаатай англи хэлний сургалтанд сууна.

Сайн яваад ирээрэй, сурлагад нь өндөр амжилт хүсье гээд л сүүлчийн уулзалтыг өндөрлөв.

Очсон газрынхаа сонин сайхангаас дуулгана аа гээд цаанаа л нэг догдлоостой хүн.

Тэтгэвэрт гараад нэлээд хэдэн жил болчихсон манайхаар бол өвөө шүү дээ. Хэ хэ.

Тэтгэвэрт гарсныхаа дараах амьдралыг эд нар хоёр дахь амьдралын үе гэж нэрийддэг юм билээ. Үр хүүхдүүд нь томроод тусдаа гарчихсан. Ач зээгээ харна гэж түүртэхгүй улс ингээд л амьдралын зугаатай үе ирж байна гэж үзнэ.

Мэдээж бүгд бол тийм биш шүү. Дотор нь тэтгэврийн хэд нь хүрэлцэхгүй цагийн ажил хийх ч хүн байна. Ач зээгээ хараад завгүй хүн ч байна. Ганцаархнаа ч хүн байна. Өвчинтэйгээ тэмцэх ч хүн байна. Амьдрал баян шүү дээ.

Ингээд л эргэн тойрны хүмүүс шинэ зүйл эхлээд, ийшээ тийшээ яваад байхаар бяцхан атаархал төрөх юм. Хэ хэ. Угтаа би ч өөрөө монголд байгаа хэдийгээ бодвол гадаадад байгаа шүү дээ. Ккк.

-Зөө зөө, таныг хүлээж байх 2.5 жилийг ямар нэгэн юм шинэ зүйл сураад л хүлээж байя доо. Ирээд харин юун монгол болчихов оо, би хүлээж байгаа шүү.
-За. Гээд л инээд алдаад байсан.

Цэрэгт явж буй амрагаа хүлээх гэж байгаа хүн шиг л байлаа шд би. Хи хи. Филиппин явж ирчихээд ирэх жилийн 1 сард Канбожия явах юм. Тэндээ 2 жил болоод ирнэ.

Цаг хугацаа ч хурдан өнгөрнө дөө тэ. Харин энэ хугацаанд би ямар шинэ зүйл оролддог юм билээ байз? Англи хэл? Франц хэл? Солонгос хэл? Орос хэл? Дандаа гадаад хэл болчихлоо. Хэ хэ.

За за гол нь эрүүл саруул, гэрийнхэн дундаа эргэлдээд л байж байвал болно доо болно.

Та нартаа ч бас амжилт шүү.

Friday, August 26, 2016

Хогоо гэж

Хог гэж нэг ядаргаатай зүйл байна тэ. Хог гаргалгүй амьдрах нөхцөл бололцоо ч байхгүй болж.

Ядаж байхад энэ халуун улирлын хог ч үгүй ээ мөн хэцүү. Яагаад хэцүү гэхээр?

Долоо хоногт 2 өдөр нь шатдаг хог, 1 өдөр шатдаггүй хог гэж ангилж гадаах тусгай цэг дээр аваачиж хаяна. Хэсэг хэсгээр нь айл өрхөө хуваагаад тав алхаад л хогны цэг байна. Өглөө 9 цаг гэхэд хогны машин ирээд хүү хаа гээд л хамж ачаад явчихна. Харин шатдаггүй хог бол өдөр 12 цаг хүртэл байж байдаг юм. Учир нь элдэв үнэр танаргүй болохоор. Шатдаг хогонд элдэв хүнсний зүйлийн үлдэгдэл байдаг учраас үнэр танар гэж хэцүү хэцүү. Тэгээд ч эрт ачиж явахгүй бол хэрээ гэж гайхал тоншоод талаар нэг тараачихдаг учраас.

Шатдаг шатддагүйгээр нь тусгай уут худалдаж авч хийнэ. Хэмжээ нь ч жижиг, дунд, том гээд л байна. Жижиг нь дотроо бас хоёр янз. Зун бол хамгийн жижгээс нь аваад чихэж өгнө шүү дээ. Мэдээж хэмжээнээсээ хамаараад үнэ нь хүртэл өөр өөр.

Би ч хэмнэх дуртай юм болохоор жижиг уутанд л чихэж гардаг юм. Аль болох хог гаргахгүй байна үзэхээр яаж ийгээд л хог гарна. Ядаж байхад орчин үед бүх юм хуванцар савлагаатай болчихсоныг ч хэлэх үү.

Өдөр бүр гаргаж хаяхгүй болохоор гэрт өмхий үнэртээд л, хог хаядаг өдөр хурдан болоосой гээд л хүлээнэ шүү дээ.

Монголоос ирсэн нэг охин манайх бол өдөр бүр л гаргаад хаячихна амар, танай энэ япон чинь ярьшигтай юм бэ? гэсэн. Хэ хэ.

Хагас сайн өдөр нэг өдөр нь байдаг юм. Заримдаа өглөөд сайхан унтмаар байхад хог зүүдлээд л сэрнэ шүү дээ. Яана аа, хогны машин ирчихсэн үү? гээд л. Мэдээж ганц нэг удаагийн машинаасаа хоцорсон тохиолдол байна аа байна. Тэр үед л уруудах айл унтаж идэхээсээ гэдэг үгийг санаад л учиргүй санаа алдана шүү дээ. Ккк

За тэгээд шил, лааз, ундааны сав, хөөсөнцөр сав гээд л тус тусдаа гаргаж хаях өдөртэй. Заавал угааж байж хаяна.

Лаазтай хүнсний бүтээгдэхүүн бараг худалдаж авахгүй ч пивоны заал бол ихээр нь хаяна өө гэж. Ккк

Ундаа бараг уудаггүй болохоор энэ тал дээр хогийг гаргахгүй байж болоод байдаг юм. Ундааны хуванцар савыг хаяхдаа бас их учир жанцантай шүү дээ. Бөглөөг нь нэг, хаягийг нь нэг, тэгээд их биеийг нь нэг гэж ангилж хаяна.

Хөөсөнцөр савыг хүнсээ цуглуулахаар явахдаа тэр дэлгүүрийн үүдэнд байдаг тусгай хөөсөнцөр савны хогийн саванд хаячихдаг юм. Махаа хөөсөнцөр саванд хийж зарах нь их ээ. Тийм болохоор хаяхдаа бас л угааж байж хаяна шүү дээ.

Шил гаргаж хаях тохиолдол за их ховор юм байна. Гэснээс хааяадаа монгол архиныхаа шилийг хаяна. Сүртэй сүртэй шил. Шууд хараад л за энийг ч тэр монгол айл хаяж гэж шууд азаартахаар. Ккк. Ядаж байхад их эзэн Чингис хаан минь өөдөөс "аан чи намайг хүний газрын хогонд хөсөр хаях гэж байна уу?" гэсэн шиг ширтээд л. Аягүй хэцүү. Маань мэгзэм уншиж байж хаях гээд байгаа юм биш үү. Хэ хэ.

Нэг хөгжилтэй зүйл саначихлаа. Хэдэн жилийн өмнө монголоос нэг ах ирэв ээ. Энд хоёр жил гаран болсон байх. Тэгээд Чингис архины шилийг хогны цэг дээр гаргаад хаячихаж зүрхлэлгүй хээр эзгүй газар аваачиж хаясан гээд л ярьж байв шд.

Гэх мэтчилэн аяга шанага угаахаасаа илүү иймэрхүү хогоо угаах нь их шүү худалч хүнд. Хэ хэ.

Юу болоод гэнэт хогны тухай бичив гэхээр дөнгөж сая хогоо гаргаж асгачихаад ирсэн юм л даа. Тэгээд л...

Tuesday, August 23, 2016

Алга дарам газрын амт

Жилдээ нэг ийм гарчигтай бичлэг хийдэг дээ.

Хөрш айл тарьсан тарвасаасаа байнга хуваалцана. Энэ жил арвин ургац авч байгаа бололтой. Байсгээд л үүдэнд чинь тарвас тавьсан байгаа шүү, амт нь хэрхэн болсныг мэдэхгүй л байна. Энэ халуунд шингэнээ алдахгүй байхад чинь хэрэгтэй байж магад шүү гээд зурвас бичээд үлдээнэ.

 Яг дуусч байгааг нь мэдсэн юм шиг л ургацаа хураалаа гэсээр тэвэрсээр ирэх нь хөөрхөн, хайр хүрмээр. Хэ хэ. Ургацынхаа дээжээс үнэгүй өгч байгаа хүнийг хайрлахаас яахав тэ.

Гэрээсээ алхаад 5 минут орчмын газар танилынхаа газрыг хөлсөлж ганц нэг ногоо тарьдаг. Өөрсдийнхээ хэрэглээний ногоог л тарьдаг. Тэтгэвэрт гарчихаад зүгээр суухаар нэг л боломгүй санагдаад ингэж биеэ хөдөлгөж байхав гэж самган нь ярих.

Айлуудын дундах жижигхээн газраас л арвин ургац хураагаад атаархал төрүүлээд байдаг юм. Гол нь цаг агаарын хувьд их тохиромжтой. Бороо хур элбэг. Энэ нь ижийгийн минь атаархлыг давхар хүргэчихнэ.

Ижий аав хоёр минь ч алга дарам газрынхаа амтыг хүртэнэ л дээ. Бороо хур бага тул услахад жаахан төвөгтэй. Усанд нь гүйгээд өгөх хүн хүч ховор, заримдаа ч гүйж очоод усанд яваад өгмөөр, нэг бол энд хувингаар цутгаад байгаа юм шиг ордог борооноос шууданд хйичихмээр болдог юм.

Сүүлийн үед бас нэг санаагий нь зовоож байгаа зүйл гэвэл дүрсгүй хэдэн жаал.

Хашаанаасаа дээш саглайгаад ургасан мойлыг нь хулгуйгаар түүж идээд байгаа явдал.

Нэг өдөр ижий минь отож байгаад барьсан гэсэн. Тэгээд зураг хөргий чинь авчихсан. Нүүр номд тавина шүү гэж айлгасан юм уу даа. Хэ хэ.

Энд ямар ч хашаа хороогүй, хаалт хамгаалалт байхгүй шүү дээ. Хэн ч хүний хүч хөдөлмөрийг зүгээр мөлжье гэж бодохгүй.

Хүүхдүүддээ бүр багаас нь хүний юманд хүрз зээтүү шиг хандаж болохгүй гэж зааж сургадаг юм билээ.

Монголынхоо хүүхдүүдэд л ийм зан чанар багаас нь суулгамаар байгаа юм тэ. Хаан занд сургах биш хөдөлмөрч занд сургах.

Япон улсаас Монгол улсад суугаа элчин сайд хүртэл хэлсэн байдаг юм билээ. Монголчууд энэ хаан зангаа засчихвал ч хол явна даа гэж.

За тэр яахав, ирэх жил ч хөршийн минь ургац арвин байж бид нь тарвасаар тасрахгүй байг ээ. Хи хи...

Thursday, August 18, 2016

Бүжиг

Суугуул нутагт минь жил бүр 8 сарын дундуур уламжлалт баяр нь болно.

Японд байдаг хүмүүс бол андахгүй дээ. Нутаг нутгийнхан уламжлалт бүжиг энэ тэртэй бол түүнийгээ бүжиглэнэ.

Албан байгууллагууд нэг баг гарган хотынхоо төв гудамжаар тойрон бүжиглэж цугласан жуулчид, наадамчин олныг баясгана. Өмссөн хувцас, бүжгийн ур чадвар зэргийг харж баясана, үнэлгээ өгнө.
  
Орой жаахан сэрүү орсон 18 цагаас эхлэнэ. Шүхэртэй бүжиг. Каса одори гэдэг юм. Тоттори мужийн каса одори гэхээр гараад ирэх байх.
За нэг байгууллагын бүжигчид.
Гадаад дотоодын жуулчдад зориулсан булантай. Тэндээ ийм шүхэр түр өгч бүжиглүүлнэ. Бид бас ирсэн зочдоо бүжиглүүлсэн. Бага зулзага бид хоёр бүжиглэсэн.

Бага зулзагын цэцэрлэг сэрүүцэх баяр, тамирын өдөрлөг зэрэгтээ ахлах ангийхаа хүүхдүүдээр бүжиглүүлдэг тул бага зулзага тэрүүхэндээ хөдөлгөөнөө мэдээд сэтгэл өндөр байсан.

Дан ганц хувийн байгууллага ч биш хотын харъяа байгууллагууд, төрийн албан хаагчид, мужийн захирагч хүртэл бүжиглэнэ. Хотын дарга нь бас бүжиглэнэ.

Манайхны гүзээтэй дарга нар нээх өндөрт,  асар масарт аахилаад суугаад байдаг даа. Нээх том том хулаар айраг аягалуулаад, хөлсөө арчаад суугаад байна.

Тэгэхэд эндхийн дарга нар нь ард иргэдтэйгээ хамт бүжиглэж, хамтдаа хөлсөө урсгаад л, хөнгөн шингэж гэж юүхэв. Мөн ард иргэддээ хүндэтгэлтэйгээр мэхийж гар бариад л.

Манай дарга нар мөн адил эднээс суралцвал тэ. Дандаа л ард иргэд нь энд тэндхийн соёлоос суралцаж байхаар...

Wednesday, August 17, 2016

Буудлага

8 сард хаа сайгүй буудлага болно. Том хот газрууд сүр буудлага зохиодог юм билээ.

Хөдөөнийхөн бол тэрүүхэндээ төсөвтөө таарсан, иргэдээ чамгүй л баясгасан буудлага хийнэ.

Оросоор салют -г монголоор буулгар гэхээр бас яг таг оноосон үг олж чаддаггүй ээ. Та нар минь оноож хэлж өгөөрэй.

Гар утсаараа авсан ганц нэг зураг оруулъя.
Эгзгийг нь тааруулж авахгүй бол унтарсан хойно нь дарагдаад байх юм билээ. Авъяас шаардсан эд билээ шүү.
Их л хичээж дарлаа.
Төгсгөлийн буудлага нь уг нь их сүрлэг болсон юм. Даанч зураг дарах хэмжээ хэрээс хэтэрсэн байна гээд болдоггүй. Ийм л 3 зурагтай ирлээ блогтоо.

Яг ч хотын төвсөөс гаргадаггүй юм шиг байна лээ. Том том аж ахуйн нэгжүүд, компаниуд ивээн тэтгээд, өөрсдийн нэрийг зарлуулаад буудуулдаг юм билээ.

Мэдээж ямар ч хоггүй шүү дээ. Дуусаад эргээд харахад. Энэ занг л суралцмаар байгаа юм манайхан. Тэгвэл ч аяндаа хөгжөөд ирэх байх даа.

Monday, August 15, 2016

Бужигналдав

8 сард хуулиараа яг тэд дэх өдөр амарна гэсэн амралтын өдөр байхгүй ч албан газрууд өөр өөрсдийн хувиараар хэд хоног амардаг юм.

Бурхан болоочдынхоо газар дээр очиж эргэнэ, хот газар амьдардаг үр хүүхэд нь ижий аав дээрээ очиж амрана.

Бид ихэвчлэн уул явж амардаг байлаа. Хааяа монголоос зочидтой үедээ гэр зуур амарна.

Энэ жил уулынхан маань манайд ирээд. Байнга очиж төвөг уддаг бид тэднийгээ аятай тухтай байлгах гэж, амттай хоолоор дайлах гэж хэрэндээ сандарлаа.

Урьдчилан бууз банш хийж хөлдөөлөө. Бас цуйвангийн гурил зуурч элдэж хөлдөөлөө.

Япон хүмүүс дан гурил мах идээд хоолшихгүй тул хажуугаар нь салат, будаа агшаах, мисо шөл хийх гээд л миний хамаг ур чавдарыг шалгасан өдрүүд байлаа.

Нэг сайхан нь япон ээж бол зүгээр суухгүй, алив туслая гээд ханцуй шамлан наддаа ихээхэн тусалсан. Хань ижил бас гарынхаа өндгийг шарж өгсөн. Японы хуйлж шарсан өндөг. Би тэгж шарж чадахгүй, албаар том зулзага хань ижлээрээ хийлгэдэг юм.

Ер нь ганц нэг чадахгүй зүйлтэй байхгүй бол хэцүү шүү шинэхэн ээжүүдээ, эхнэрүүдээ. Ккк. За энэ талаар та нарыгаа хүсвэл зөвлөгөө өгч болно шүү. Хэ хэ.

6 хүүхэд 6 томчууд бие биенийхээ дуу хоолойноос илүү гарч ярих гэж ядарлаа шд. Бага зулзагын дуу чангыг ч хэлэх үү?

Гайхшралыг минь дандаа төрүүлдэг нэг зүйл бол энэ япончууд шөнө орой хэдэн цагт ч унтсан өглөө хар үүрээр гозойж байх юм.

Бүр хүүхдүүд хүртэл. Маргааш өглөө сайхан унтаарай гэж захиад байхад шүү. Монголчууд болсон манай гэрийнхэн л хамгийн орой босоод байгаа юм биш үү? Яг адилхан цагт унтсан улсууд шүү дээ.

Бүр багаас нь орой эрт унтаж, өглөө эрт босч, өглөөний цайгаа заавал уух гэсэн амьдралын хэв маягт суралцсан байдаг болохоор бие организм нь ч сурчихсан байдаг бололтой.

Өнөөдөр зочдынхоо сүүлийн баг бүрэлдэхүүнийг үдэж гаргачихаад нам жим болсон бидэн 4 бужигналдсан хэдэн өдрөө эргэн дурсаад л сууж байна.

Япончуудын зангаар юун дээр алдав? Дараа ирэхэд нь яах уу? ийх үү? гээд л. Ккк

Маргаашнаас ажилтай. Хэд хоног идэж уусан жингээ яаж хасна даа гэж шаналаастай. Хэ хэ

Хажуугаар энэ халууныг ээ? Хурдан сэрүүсээсэй...

Жич: 8 сарын 11 өдрийг "Уулын өдөр" гэж нэрийдэн олон нийтийн амралтын өдөр болгосон, энэ жилээс.

Thursday, August 11, 2016

Алт

Гэснээс том зулзага өнөөх үлээвэр хөгжмийнхөө тэмцээнд алт авсан шүү дээ. 2 жил дарааллан. Бүсийнхээ тэмцээнд эрх авахад тун бага оноо дутчихсан гэсэн. Харамсалтай. Ирэх жил заавал бүсийн тэмцээндээ явна даа гэсэн хүн л байна. Том зулзагаа цаашлуулаад
-Миний охиныг орсон жилээс алт аваад эхэлсэн үү?  Үгүй юу?
-Үгүй ээ. Эрхлэгч багш мундаг болохоор.

Эрхлэгч багш нь том зулзагыг дунд сургуульд ордог жил шилжиж ирсэн. Мэргэжил нь дуу хөгжмийн багш. Их мундаг хүн гэсэн. Аав нь муждаа их алдартай юм билээ. Хөгжмийн зохиолч, багш хүн байсан хүн гэнэ. Одооны мундаг мундаг дуу хөгжмийн багш нар заалгадаг байсан гээд л яригддаг юм.

Тэгээд л бодлоо. Ер нь багш хүн бас асар их нөлөөтэй байх юм даа гэж.

Үлээвэр хөгжмийнх нь дугуйлангийн багш гэж тусдаа байдаг. Тэр багшийгаа "Гадагшаа гаргаж илэрхийлэхдээ, зүйрлэхдээ жаахан тааруу" гэж авсан. Тэрнийх нь хажууд эрхлэгч багш нь хатуу ширүүн ч гэж юүхэв, загнахдаа, удирдахдаа маш уран чадварлаг, сурагчдын сэтгэлд хүрдэг юм байх.

Бас л бодлоо. Багадаа багш нартаа элдэв хоч өгөөд л, сайн муугаар нь ялгаад л байдаг байснаа. 

Энд Япон хүүхдүүд  бас багш нартаа хоч өгчихнө өө.

Хөөрхий муу ардын багш нар. Муу ч нэртэй сайн ч нэртэй байх юм даа.

Алт авсан гээд гавъяа байгуулсан амарч байна. Зуны хэдхээн хоногийн амралтынхаа ихэнхийг саяын тэмцээнд бэлдэж өнгөрөөнө.

Тэмцээн дуусаад сургууль энэ тэр орохгүй жинхэнэ утгаараа амрах нь 7-хон хоног шахуу. Болоогүй ээ зуны даалгавар гэж байна.

Даалгавраа хийж байгаа юу гэж үглүүлнэ.

Монгол дахь хүүхдүүдтэй харьцуулахад амраад байгаа ч юм шиг, үгүй ч юм шиг.

Монголын 12 жилийнхэн та нар бол жаргалтай мангар бацаанууд шүү. Ккк. Хэт жаргаад амар сайхан жаргалгүй хичээлээ ч, дугуйлан секцээ ч бас хааяадаа сөхөж хараад явдым шүү. Эх орны минь ирээдүй та нарын гарт...