Thursday, May 25, 2017

Бага сургууль дахь тамирын өдөрлөг

Миний нэг ажилтай давхцаад, би ч үнэнээ хэлээд л ажлаасаа чөлөө авлаа. Миний оронд өөр монгол хүн оролцоно. Амжилт хүсье.

Бас хотын нийтийн цэвэрлэгээтэй давхцаад. Гэхдээ энэ цэвэрлэгээ нь хар үүрээр гарч гудамжаа цэвэрлэнэ. Энэ цэвэрлэгээнд оролцохгүй бол араар нь муулдаг гэсэн. Хэ хэ. Би ч тоотой орж байсан болохоор зөндөө муулуулсан байх өө. Хи хи.

Яах вэ дээ, мэдэхгүйгээсээ болж оролцдоггүй, ажилтайгаасаа болоод оролцдоггүй, мартамхайгаасаа болоод оролцдоггүй гээд л шалтаг их байна өө. Хойшид яаж ийгээд л цэвэрлэгээнд гарч байхыг хичээнэ дээ.

Цэвэрлэгээ ч гэж дээ, бараг хоггүй хотыг чинь юугий нь цэвэрлэх вэ дээ. Замын хажуугийн өвсийг зулгааж энэ тэр.

Манайхны зурхай дээр байдаг газар шороо хөндөж болохгүй гээд заачихсан бол ч хэцүүдэх зүйлийн нэг дээ. Ккк. Ёс мэдэхгүй хүнд ёр халдахгүй гэгчээр өдөр бүр зурхай харахгүй болохоор амар. Хааяа нэг үс тайрахад сайн өдөр л хардаг юм байна.

Хань ижил цэвэрлэгээндээ гарч, том зулзага бид хоёр тамирын өдөрлөг дээр идэх өдрийн хоолоо бэлдсэн. Том зулзага дугуйлантай учир дүүгийнхээ тамирын өдөрлөгт оролцохгүй.
Тэр цаана харагдаж байгаа цагаан самар байна аа даа, тэр бол хүүхдүүд талбайд орж гарах хаалга. Эцэг эхийн тэмцээнийн үеэр эцэг эхчүүд мөн тэр хаалгаар орж гарна. Дураараа тайлбай дундуур гүйж харайхгүй. Их ухамсартай оролцоно оо. Сүрхий.

Ер нь иргэдийн ухамсар л их чухал зүйл шиг байгаа юм.
4 өнгийн багт хуваагаад, өрсөлдөнө. Улаан цагаан өнгө нь биеийн тамирын хичээлдээ өмсдөг малгайныхаа өнгөөр. Хариун цэнхэр, шар өнгө нь малгайгаа цагаанаар харуулж өмсөөд дээрээс нь цэнхэр, шар өнгийн тууз зүүгээд л болно.

Тусад нь шар цэнхэр өнгийн малгай авч үрэлгэн хандахгүй. Иймэрхүү энгийн шийдэл нь маш их таалагдана.

Талбай нь ийм шороогоороо. Чулуу байхгүй. Хүүхдүүд хамаагүй л шороон дээр сууна. Гол нь тамирынх нь шоорт бөх гэж юүхэв. Боддоо, бид аниагийнх нь шоортыг дүүд нь шилжүүлчихсэн. Цагаан подволкийг нь шилжүүлэх гэсэн чинь суга нь шар байна гээд аав нь
-Авч өг, битий миний охин дээр хэмнээд бай.
гэж лүндэн буулгасан тул аргагүйн эрхэнд шинээр авсан. Аниагийнхыг нь борооны улирал зэргээр угаасан хувцас хатахдаа удаан үед ээлжинд гээд л байж байна. Хэ хэ.

Уг нь минималист болох гэж хичээгээд л байгаа юм, өөрийнхөө хэмжээнд. Гэр бүлийн бусад гишүүдийн эд зүйлс гэж бас л байна аа байна. Яалтай ч билээ.

Тэр асарт уригдасан зочид, багш сурагчид бэлэн байдалтайгаар дараагийнхаа тэмцээнд бэлдээд, шингэн зүйл ууцгаагаад хүлээнэ.

Хэрхэн хөгжөөн дэмжиж байгаагаар нь бас байр эзлүүлдэг тул, асарт хүлээж байгаа сурагчид ээлж ээлжээрээ дуу дуулж, үг хэлж багаа хөгжөөн дэмжинэ.

Өлгөөтэй далбаанууд, талбай дээрх цагаан шугам, асар, сандал ширээ зөөх, бөмбөр гэх мэт хөгжмийг зөөх гээд бүх ажлыг багш нар болон эцэг эхийн зөвлөлийн гишүүд эв найрамдалтайгаар, үнэнчээр, хөнгөн шингэнээр, хариуцлагатайгаар үүрэгт ажлаа гүйцэтгэнэ дээ.

Маш халуун өдөр таарсан. Хөл минь их сонин хэлбэртэйгээр наранд шарагдсихаж. Нүүрээ л хамгаалаад байснаас хөлөө хамгаалаагүй байх юм. Хи хи. Ирэх зунаас нааш зүгээр болохгүй гэсэн. Яадаг юм билээ?

Гэснээс их л халах шинжтэй, давж гарах л байгаа даа.

Бас энэ бага сургуулийн тамирын өдөрлөгийн тухай олон ч жил бичиж байна даа тэ, залхууралгүй уншсанд баярлалаа.

Sunday, May 21, 2017

Нагоя

Энэ Японд Нагоя гэж нэг хот байна аа. Айчи мужийн төв хот. Мужийн захиргаа байрладаг хот.

Тэр хотынхноос найз нөхдөөр минь олон сайхан залуус тодроод байна аа. Хэ хэ.

Эртээд энд байж байгаад Нагоя хот руу явсан эгч ирээд явсан. Нагоя хотынхоо болон Нагоя их сургуулийнхаа амттангаас бэлэглэсэн гэж байсан даа.

Энэ удаад мундаг коохай найз ажлаар ирээд, манайхаар ороод гарсан. Бас л амттай сайхан нутгийнхаа идээнээс бэлэглэсэн. Бид амаа олохгүй л идлээ. Хэ хэ.

Нэгэн шавь минь бас сураад л яваа тэнд. Хэдэн жилийн өмнө манайд ирээд л, бид чавганы дарсаараа дайлах гэсэн чинь насанд хүрээгүй байсан шд, золиг чинь. Хэ хэ. Энэ удаад уулзвал эрүүл энхийн төлөө хундага тулгана аа. Аймаар уудаг гэж ойлгогдохоор л бичих юм тэ би. Энд чинь ер нь хүмүүс тааруулаад уучихдаг болохоор их амар.

Бид тэгж байгаад нэг Нагоя явна байгаа гээд л ярилцаад байна. Яг хэдийд явахаа хэлж мэдэхгүй л байна.

Найз нөхдийнхөө амьдардаг газартай ойрхон үзээд харчихаар аятайхан аялал жуулчлалын газар хайж байгаад, орохыг хичээнэ ээ.

Олон сайхан найз нөхөдтэйгөө уулзахаар нэг л нартай өдөр гараад жирийнэ дээ. Та хэд минь тэвчээртэй хүлээж байгаарай. Хэ хэ. Суугуул нутгийнхаа идээний дээжээс аваад л очно.
Ийм хайрцагтай, мэдээж энэ хайрцаг нь гадуураа бэлэгний цаасаар боосон. тухайн муж, хот, сумынхаа нэр бүхий ч юм уу? онцлог шинжийг харуулсан цаасаар боож тавих нь хэвийн үзэгдэл. Тэр цаас нь өнгийн цаас байвал бид бас бяцхаан зүйлд ашиглачихна аа. Ер нь шууд хогийн сав руу чулуудахгүй л гэж үзнэ шүү дээ. Кино энэ тэр дээр гардаг шиг бэлэгний гаднах цаасыг хайш яайш ураад л хаядаг дүр зураг байдаг даа. Би бол тийм биш, аль болох эвтэйхэн, уралгүй задлана. Дараагаар нь тэр цаасаа охидтойгоо хамт хийх гар урлалдаа ашигладаг юм.
Дотроо ийм гоё олон ширхэгтэй. Хэ хэ. Мэдээж цөөхөн ширхэгээр савласан нь ч бий. Ажилчдынхаа тоогоор, зочлох айлынхаа гишүүдийн тооноос хамаараад л дотроо цөөн тоотойгоос авах уу? олон тоотойгоос авах уу гэдгээ шийднэ.

Манайх цөөхөн ажилчидтай тул ихэвчлэн цөөн тоотойг л авдаг.

Бас энэ цаасан хайрцгийг нь хэр бат бөх байна гэдгээс нь шалтгаалаад япончууд бас их олон зүйлд ашигладаг. Жишээ нь манайх оригами-нуудаа хийж тавьдаг. Охидынхоо элдэв жижиг сажиг "үнэт эрдэнэс"-ийг хийдэг гэх мэт. Хэ хэ.

Жаахан далийгаад явчихаж, за энэ Нагоя хотод зөндөө л олон монголчууд сурч, ажиллаж амьдардаг гэж дуулсан. Бүгдийнх нь сурлагад, ажилд амжилт хүсье.

Saturday, May 20, 2017

Ном ба япон хүний зан чанар 2

Номоо уншаад л яваа. Удаан уншиж байна уу? Ийм л болчихоод байна. Хэ хэ.

Япончуудын онцлог зан чанаруудаас нь мартаагүй байгаа дээрээ гээд бичиж байна шүү. Та бүхний япончуудын тухай төсөөлөлд чинь хувь нэмэр болох болтугай...

4. Суурь боловсрол өндөр.

OECD (Organization for Economic Cooperation and Developmen) буюу Эдийн засгийн хамтын ажиллагаа, хөгжлийн байгууллагаас 3 жил тутамд нэг удаа явуулдаг 15 настангуудын суурь боловсролын төвшинг тогтоох PISA(Programme for International Student Assessment)
гэдэг судалгаанд японы сурагчид математикаар эхний 8-т, унших чадвараар эхний 4-т, физикээр эхний 4-т ордог гэнэ. 2012 оны судалгаагаар.

Энэхүү суурь боловсролын өндөр төвшин нь зөвхөн нэг хүрээллийг хамарсан биш улс даяарх нийт сурагчдыг хамарч чаддагт гол ач холбогдол нь оршино.

5. Нийгмийн аливаа дүрэм журмыг чандлан сахьдаг.

Маш том жишээ гэвэл 2011 оны 3 сарын 11-нд болсон газар хөдлөлт, цүнамигийн үеийн дүх зураг. Тэр айхтар гамшигт нэрвэгдчихээд байж дэлгүүрт, бинзен клонкын газарт яс дугаарлаад зогсох япон хүмүүс. Энэхүү зураглал дэлхий нийтэд цацагдахад Америк, Ёвропын олон орнууд биширсэн гэж байгаа.

Их яригдсан даа тэ. Тэгтэл манайхан далимдуулж нутаг буцах гээд, онгоцны буудлаар нэг хөгөө чирсэн гэж шивэр авир гэх юм билээ. Ганц манайхан ч биш, хятадууд бас тэрүүгээр нэг шуугисан гэдэг

6. Хэрэглэхэд хялбар, загвар хоёрыг хослуулж чаддаг.

Жишээ болгож японы бичгийн хэрэгслийг хэлэх байна. Бал, дэвтэр гээд л.

Би ч бичгийн хэрэгсэлд дуртай, эдний. Анх оюутан байхад япон хүнээс бал, балын харандаа бэлгэнд аваад л их баярлаж билээ. Бал нь удаан дуусдаг байсан. Манай гэрийнхэн ч намайг энд ирсний дараагаар бал их захьдаг байлаа. Дүү минь оюутан байсан болохоор, япон бол их гос гардаг, удаан хэрэглэгддэг гээд л дуртай байж билээ. Одоо ч дуртай.

Тийм болохоор одоо ч монгол дахь хүмүүст бэлгэнд бичгийн хэрэгсэл бэлэглэх дуртай.

Мөн япончуудын повер пойнт ашиглаж хийсэн илтгэл, тайлан маш ойлгомжтой байдаг. Өнгөний хослол, график дүрслэл гээд л хүн хараад ойлгогдохоор байдаг.

7. Ангилж ялгахдаа гарамгай.

Үүн дээр бэнто бако буюу үдийн хоолоо хийж авч явдаг савны тухай дуртаж. Гадаад оронд ийм үдийн хоолоо хийж авч явдаг сав дэлгэрч байгаа ч нэг саванд багтааж хийж авч явах биш, олон саванд хийж авч явах нь элбэг. Харин япон хүмүүс жижиг хоолныхоо саванд үдийн хоолоо ногоо, будаа, мах загасаар нь чадварлаг гэгч нь ангилаад, ялгаад хийчихдэг.

За энэ бол тун үнэний ортой. Би бас тэгж чаддаггүй. Нэг л төвөгтэй санагдаад байдаг юм. Угаасаа гал тогооны ажлаас дөлсхийдэг болохоор ч тэр юм уу? Яваандаа суралцана аа гээд төлөвлөсөн зүйлийн минь нэг. Хэ хэ.

8. Маш жижигхэн зүйлийг ч нямбай хийдэг.

Худалдаа хийгээд, бэлгэнд өгөх юм аа гэвэл маш нямбай гэгч нь боож, чимэглэж өгдөг. Энэ үйлчилгээ нь үнэдээ багтсан байдаг ихэвчлэн. Мэдээж үе үе тусдаа төлбөртэй байх тохиолдол байна. Ийм үйлчилгээ гадаад орнуудад тун ховор үзэгдэл.

Мөн аливаа бичиг цаас, ажил дээр ч жижиг гэлтгүй нямбай ханддаг.

9. Аливаа зүйлийг урьдчилан харахдаа гаргууд.

Аливаа хурал цуглаан, арга хэмжээ зохиохдоо зочид төлөөлөгчид тэгэх болов уу? ингэх болов уу? гэж төсөөлөн, урьдчилан бэлдсэн байдаг. А төлөвлөгөөгөөр зохион байгуулна, хэрэв ямар нэгэн өөрчлөлт орвол Б төлөвлөгөөг хэрэгжүүлнэ гэж зайлшгүй бэлдсэн байдаг.

Мөн үйлчилгээний салбарт ч их байдаг. Жишээ нь жижигхээн хоолны газар орсон ч үйлчлүүлэгчийн ам нь цангаж байгаа гэж үзэн захиалга авахаас өмнө хүйтэн ус, цай авчирч өгдөг.

Гэх мэтээр гадаадад гарч ажиллахад япон хүмүүсийн эзэмшсэн чанарууд нь тэдний олон улсад үнэлэгдэх зэмсэг нь болж өгдөг.

Бидний монголчууд бас аливаа орчинд дасан зохицохдоо сайн, юмыг амархан сурдаг гээд л онцлогтой чанаруудтай даа. Тэрийгээ улам өнгөлөөд, олон улсад хүлээн зөвшөөрөгдөөд гялалзаад байж дээ.

Амжилт хүсье...

Номын тэмдэглэл үргэлжиж ч магад, үгүй ч байж магад...

Friday, May 19, 2017

Ном ба япон хүний онцлог чанар

Зээлсэн номоо уншиж дуусгах сарын аян амжилттай явагдаж байна аа.

Учир нь бага зулзага бага сургуульд орсноор өглөө 7:30 гэхэд гэрээсээ гарна. Би цуглах газарт нь хүргэж өгөөд ирэхэд 7:45 хавьцаа болно.

Тэгээд том зулзага гарч явна.

Гэртээ ганцаараа үлдэнэ. Шинэхэн шавьтайгаа хичээллэх хуваарьтай бол эрт гарна. Хэрэв тийм хуваарьгүй бол өөрийн үндсэн ажил эхэлтэл ганц цагийн чөлөө гарна гэсэн үг.

Тэр цагаа элдэв жаран чавганцынхаа ажилд зарцуулаад дуусдаг байсныгаа больж ном уншихадаа зарах санаатай. Одоогоор гурав дахь хоногтоо явж байна.

Оршил урт болчихлоо. Хэ хэ.

Энэ удаагийн ном бас л их сонирхолтой ном байна. Япон хэл мэддэг хүмүүс хараад шууд унших сонирхол төрнө гэж бодож байна. Мөхөс миний орчуулгаар "Дэлхийн хэмжээнд ажилладаг хүн болох"? гэдэг гарчигтай.

Зохиогч Тажима Майко нь НҮБ-ын WFP-т ажилладаг япон хүн. 2014 онд хэвлэгдсэн ном байна шүү. Тэгэхээр одоо ажил нь солигдсон ч байж магад.

Ажлын хүрээнд дэлхийн 7 улсад ажиллаж амьдарч байсан. Нийт 60 гаран улсын иргэдтэй
ажлын шугамаар уулзаж учирч байсан.

Уншиж дуусаагүй байгаа ч мартаагүй байгаа дээрээ түүний бичсэн япон хүний давуу зан чанар, талуудыг эндээ бичиж тэмдэглэхээр шийдээд. Тэгэхгүй бол уншиж дуусчихаад бичих гэхээр зарим нэг зүйлийг орхигдуулах гээд байдаг юм.

1. Цагийг маш сайн баримталдаг.

Аливаа уулзалт цуглаан, хурал зэрэг эхлэхийн дор хаяж 10 минутын өмнө ирэх нь хэвийн үзэгдэл, нийгмийн хүний зайлшгүй үүрэг гэж үздэг тал нь дэлхийд гарч ажилладаг япон хүмүүсийн давуу тад болж өгдөг.

Цаг баримталдаг хүнд хүмүүс итгэл үзүүлдэг.

Цаг барьдаггүй орны тухай ганц нэг жишээ дурджээ.

Үүнд би Монголд 2 жил ажилласан шавийнхаа хэлснийг санаад. Монгол ажилчид нь өглөө ч тэр, өдөр цайндаа явихчаад ч тэр хэзээ ч цагтаа цуглаж байгаагүй. Өдөр цайны цагаар яг 13 цагтаа хүрч ирэхэд хэн ч ирээгүй, би дор хаяж 30 минут, тэгээд л 1 цаг, 1 цаг 30 минут хүлээдэг байлаа. Сүүлдээ тэд санаа зовсон уу? яасан? надад түлхүүрээ өгөөд, би ч цагтаа ирээд л өрөөндөө ажлаа хийгээд сууж байдаг байлаа. Тэд ч  над руу яаралгүй цайгаа уучихаад ирдэг байлаа. Гэж тоглоом шоглоом болгож ярих.

2. Ажлаа дуустал нь хариуцлагатай хийж гүйцэтгэдэг.

Яон хүмүүстэй ажиллахад их амар байдаг гэж их сонсдог. Ажлаа хугацаанд нь гаргаж өгдөг. Зарим орны хүмүүст эцсийн хугацаа тэдэнд шүү гээд заачихаад байхад л хээв нэг хэдэн өдрөөр хоцордог. Шалтгаан нь товч бөгөөд тодорхой, өөр ажилтай байгаад амжсангүй.
Мөн дуусгах ёстой ажил нь байсаар байтал тараад явчихдаг, тэгэхэд япончууд ажлаа цаг хугацаанд нь дуусгах гээд илүү цагаар сунаж ажиллаад яс л хугцаандаа амжуулах нь биширмээр.

Хэ хэ. За энэ бас бидэнд ч бий тэ. Урдны ажилдаа монголчуудтай их харьцдаг байхдаа эхэндээ ч гэнэдээд яг л цагийг нь үнэнчээр хэлдэг байсан бол сүүлдээ хашраад ганц нэг өдрийн запастай хэлдэг болж билээ. Мөн цагтаа цуглаарай гэж цаг хэлэхдээ дор хаяж 10 минутын запасатай хэлдэг гэж байгаа. Хэ хэ.

3. Элдэв хэрүүл маргаанаас зайлсхийдэг.

Дуугаа өндөрсгөөд л, өөрийн сэтгэлийн хөдлөлөө дарж чадахаа байх зүйл ажлын байран дээр тэр бүр гаргадаггүй. Өөрийн үзэл бодлоо хэт дөвийлгөн бусдад тулгаад байдаггүй. Элдэв ааш гаргаж цуг ажиллаж буй багийнхаа уур амьсгалыг эвдээд байдаггүй.
Ажил дээр нь хоёр хүн маргалдаад, бараг хэрэлдээд, барьцалдаж авах нь холгүй байсан ч чимээгүй пс-гээ ширтээд, ажилдаа анхаарлаа төвлөрүүлж байгаа мэт дүр үзүүлдэг. Энэ нь нэг ёсондоо хэн нэгнийг нь өмөөрч, байдлыг улам хурцатгах биш, харин ч намжихыг нь хүлээдэгт гол шалтгаан нь байдаг. Мөн нийтийн эрх ашгийг өмнөө тавьдаг.

За энэ чанар өнөөх эдний багаар ажиллах ур чадвар гээч зүйл нь шүү дээ. Эдний ажлын байрны зар дээр багаар ажиллах чадвартай гэдэг заалт байдаггүй, учир нь ихэнхи хүмүүст энэ чадварыг бүр багаас нь суулгасан байдаг.

Гэх мэтээр бичиж. Үргэлжилнэ...

Tuesday, May 16, 2017

Ном ба сайн дурынхан

За энэ тав дугаар сард номоо уншиж дуусгах сарын аян зохиохоор шийдсэн.

Японд уншихгүй байж ном цуглуулж өрж тавьдаг цүндокү гэж хэллэг байдаг юм. Би энэ хэллэгт яг тохироод байна.

Уншиж эхлээ ч үгүй байж монголоос ном захиад, хань ижилдээ загнуулаад байна. Хэ хэ.

Гэрт байгаа номыг болохоор "за яахав, байж л байх юм чинь, номын сангийн номыг л түрүүлж уншиж дуусгах минь." гэж номын сан ороод л, өөрийн мэдэлгүй дахиад л зээлчихээд, гэдэг үйлдэл давтагдаад.

Сая уншиж дуусгасан ном хөөрхөн, гол нь хөнгөхөн. Сайн дурын үйл ажиллагаанд оролцож, өөрийн ертөнцийг харах үзлээ өөрчилсөн таван бүсгүйн тухай. Тухай ч гэж дээ, хувийн амьдралынх нь тухай биш, хэрхэн яаж яваад сайн дурын үйл ажиллагаанд яваад орчихсон? ямар улсад сайн дурын ажилтнаар очсон? тухай нь товч бөгөөд тодорхой хүүрнэн ярилцсан ном.

Бүгд л миний үеийн, ганц нэг эгч, ганц нэг дүү хүүхнүүд. Оюутан байхдаа, цагийн ажил хийж мөнгөө цуглуулаад, гадагшаа явж галуу шувууны мах идэж, юм үзэж нүд тайлах хүсэл мөрөөдөлтэй байсан.

Хүсэлдээ хөтлөгдөн Азийн буурай хөгжилтэй оронд, ганц нэг хөгжинүй оронд очсон.

Аль 2004 онд хэвлэгдсэн ном гэхээр амласан үеийнх. Одоо тэр буурай орнууд нь хөгжөөд, өөрчлөгдсөн байх тэ.

Монгол гэж гарсангүй. Хэ хэ. Иймэрхүү номд эх орны минь тухай гарч уу? гараасай гэж битүүхэндээ хүснэ ээ. Яаж зүгээр байхав.

Үсэгний хэмжээ хэт жижиг биш, үгийн сонголт хүнд биш тул нэг их удаан уншсангүй. Дорхноо л дуусчихлаа.

Хөгжингүй орны оюутан залууст боломж их байх юм тэ. Монголд ч сүүлийн үед манийхтай харьцуулахад асар их боломж байгаад л байх юм тэ. Зөв ашиглаж чадвал.

Тээр жил оюутан байхдаа скаутын нэг цуглаанд сайн дураараа оролцож билээ. Хүүхдийн зуслан ч явж үзээгүй надад маш содон, хөгжөөнтэй, шинэлэг зүйл байж билээ. Тэрүүхэндээ хөөрхөн дурлалын романстай. Хэ хэ.

Галын наадам дээр дурлахдаа гарамгай охидууд дурлалт залуутайгаа бүжиглэх тактик зохиож мохиогоод л. Хэ хэ.

Сүүлийн үед энэ нүүр ном дээр цацагдсэн шиг хагас шалдан охин нэг бандитай учиргүй үнсэлцээд зогсоод байсан шиг, бас хэдэн хөвгүүд согтуу хэрэлдээд байгаа шиг энэ тэр зүйл болдоггүй л байж. Эсвэл би тэрнээс нь хол явсан юм болов уу?

Гэхдээ 8 дугаар ангиа төгсөхөд бас их инээдэмтэй зүйл болж билээ, хааяа бодохоор инээд хүрээд байдаг юм. Та нарт бас тийм хөгтэй зүйл байдаг л биз дээ?

Оюутан залуустаа хандаж хэлэхэд залуу насандаа хөгжиж цэнгэлгүй л яахав? Гол нь зөв, ариун байх. Мөн нийгмийн сайн сайхны төлөөх сайн дурын үйл ажиллагаанд идэвхитэй оролцоорой гэж хэдэн оймс илүү элээж байгаагынх сургааль айлдчихая. Хи хи.

Бүгдэд нь амжилт хүсье...

Sunday, May 14, 2017

Шинэхэн шавь

Гэснээс саяхнаас шинэхэн шавьтай болов. Гэхдээ монгол. Хөөрхөн банди ирсэн байна, эндхийн нэгэн дунд сургуульд.

Тэгсэн дунд сургууль нь хотынхоо боловсролын газартай зөвлөлдөөд, хотын боловсролын газар нь манай ажилтай зөвлөлдөөд, ажил минь надтайгаа зөвлөлдөөд. Би нь багшаар тодров. Хэ хэ.

Угтаа япон багшаар заалгах гэж байснаа эхний хэдэн сар монгол хүнээр заалгасан нь дээр гэдэг шийдэлд хүрсэн бололтой, дээрх хүмүүс.

Тэгээд л би нь гэнэт шинэхэн хөөрхөн шавьтай болчихсон.

Шавьтайгаа очиж уулзав. Багш нар, захиралтай нь уулзав. Дажгүй сайхан хүмүүс байна. Олзуурхав.

Ирэх долоо хоногоос чармайж хичээнэ дээ. Мэддэг зүйлээ чадлынхаа хирээр зааж өгөөд, мэдэхгүй зүйл гарвал хамтдаа суралцаад л явна даа.

Их сургуульд байхад мундаг багш нар минь бас толь бичигтэйгээ явдаг байж билээ. Төгс мэддэг байх хэцүү, мэдэхгүй зүйл багш нарт нь ч бий, шавь та нартайгаа хамтдаа суралцаад явна шүү дээ.

Гэж хэлж байсан нь миний толгойд баттай хадагдаж. Би ч бас уртаашаа өргөөшөө хэдхэн монгол шавьтайгаа бас л ингэж зузаан толь бичгээ тэврээд л хамтдаа хичээллэдэг байлаа.

Эртээд нэг шавийнхаа ээжээс
-Мэдэхгүй ханз болон үгээ шууд утгыг нь хэлэхгүй, толь бичгээс хар... гэж ирээд л заадаг байсных нь ачаар би овоо хэдэн ханзтай болсон шд.
гэж хүү минь хэлсэн. Гэхийг сонсоод ямар их баярласан гээч. Хэ хэ.

Өөрийн багш нарын надад үлдээсэн энэ л аргаараа заагаад явахад нэг их буруудахгүй бололтой гэж урам авав.

Ажлынхантайгаа зөвлөлдөж нэг хөөрхөн номоор хичээлээ заах болов. Шавь багш хоёрт зориулж цоо шинэ ном бэлдэж өгөв. Номын сандаа бүртгэж аваад, удаан хугацаагаар зээлээд л үзэж тарна даа. Хэ хэ.

Хэдэн сарын байдлыг харж байгаад шавь маань тодорхой хэмжээгээр ойлгодог болоод ирэхээр япон багш орж эхлэнэ. Харин би үргэлжлүүлээд заах эсэхийг сайн мэдэхгүй л байна. Миний үндсэн ажлын цаг завыг харж байгаад л шийдэх байх бид бүхэн.

Шавьдаа болон өөртөө амжилт хүсье.

Хойшид үе үе шавь бид хоёр гэдэг бичлэг бичдэг болох нь. Хэ хэ.

Friday, May 12, 2017

Шавиас захидал ирэв

Нэг шавь өвөө маань сайн дурын ажилтнаар Канбож улсыг зорьсон гэж бичиж байсан даа.

Яваад нэлээд хэдэн сар болов. Сардаа нэг удаа захидал ирүүлнэ. Хөөрхөн. Би догдлоод л уншина. Зурагтай бас.

Би тэр бүрт нь хариу өгч чадахгүй ээ. Нэгтгэж байгаад л бөөнддөг гэж байгаа.

Намайгаа марталгүй ингэж захиа занаа өгдөгт нь баярлаад байдаг юм. Миний япон хэлэнд ч хэрэгтэй. Дунд нь мэдэхгүй үг хэллэг, тэр бүр хэрэглээд байдаггүй хэлц энэ тэр байдаг болохоор емайл хаягаа шалгах бүртээ нэр нь байж байвал инээмсэглэл тодруулаад л өдөртөө эрч хүчтэй байдаг болж.

Хөөрхий муу шавь минь надаас захидал хардаг л байх даа. Одооноос дор бүр нь хариуг нь бичиж байна аа. Хэ хэ.

-Чи минь, ажил төрөл, гэр орон, үр хүүхэд гээд завгүй байдаг тул тэр бүр хариу гээд яах вэ?
гэдэг болохоор тэр үгэнд нь би санаа амарчихаад л яваад байна.

Зарим нэг япон хүмүүс ийм сүрхий мундаг байх юм. Хуучны харилцаагаа хүндэтгэж, цаашид ч үргэлжлүүлэх зорилготой байдаг.

Мэдээж дунд нь тэгсгээд хэрэг нь дууссан бол хэсэгтээ чимээгүй байдаг ганц нэг япон хүмүүс бий бий. Энэ олон хүн дунд сайтай муутай зүйл байлгүй л яахав. Би ч манай монголчуудад ихээхэн ажиглагддаг зан болохоор тоохгүй л дээ.

Ер нь манайхны дунд хэрэгтэй үедээ чухам найзаа, хайраа гэх нь холгүй байж байгаад хэрэг нь дуусахаар таг чиг болдог хүмүүс их тэ. Би ч өөрөө заримдаа удаан холбоогүй байсан хүмүүсээ гэнэт санаад асууж лавлах зүйл зөндөө гарна аа. Хэ хэ. Энэ алдаагаа засахыг хичээдэг ээ.

Уучлаарай та нар минь. Сэтгэлдээ бол байнга л та нарыгаа санаастай шүү.

За бүгдэд нь амжилт.

Thursday, May 11, 2017

Анхны үзэсгэлэн

Том зулзага зургийн дугуйланд яваад нэлээд хэдэн жил болж. Энэ жил дүү нь явж эхлээд.

Тэгсэн ороод сар болов уу үгүй юу багш сурагчдын хамтарсан үзэсгэлэн гаргах болчихоод. Бага зулзага нэг зураг дуусгаж амжсан гэсэн.

Багш нь
-Гайхалтай бүтээлүүд болсон, нэрэлхэлгүйгээр зарлаарай, ирээрэй.
-За, гэрээрээ очно оо.

Угаасаа жил бүр л очдог юм. Зарим жил найз нөхдөө дагуулаад л очно. Энэ жил хань ижил өөр хөтөлбөртэй байсан тул гурван бүсгүй л явлаа.

Өө тэр багшийн зурсан бүтээлүүд бол тансаг, тасархай, өөр юу гээд байдаг билээ? Орчин үеийн хэллэгээр.

Их үнэтэй зарагддаг юм билээ. Ирээдүйд хоёр зулзага минь ингэж бүтээлээ зарах болов уу гэсэн шүү юм бодсон шигээ л нүд сэтгэлээ баясгав.

Багшийнх нь хэлснээр нэрэлхэлгүйлгээр нүүр номдоо зарыг нь оруулав. Хөрш айлын эмээ очиж үзсэн байсан. Дараагаар нь ёстой мундаг, ёстой хөөрхөн зурж гэж магтсан.

Одоо манайд хоёр жаазтай зураг өлгөөстэй байна. Урд жилүүдэд туурвисан аниагийх нь бүтээлийг заримыг нь монгол явуулчихсан, сүүлийн хоёр жилийх нь далд хийгээстэй. Өлгөх газаргүй гэх юм уу? Том зулзага өөрөө бас нэг их дуртай биш, өлгөх. Даруухан зан? эсвэл дургүй? альныг нь мэдэхгүй л байна.

Бага зулзага бол их дуртай, минийхийг хаана өлгөх юм бэ? Энд яг таарах юм байна гэж байгаад морин хуурын минь хажууд өлгүүлсэн.

За та нарынхаа мэлмийг мялааж багынхаа бүтээлээс л орууллаа шүү. Том нь загнаад унана, хэхэ.

Хойшид хоёр хүний бүтээл нэмэгдээд явахаар гэрийн хана минь дүүрээд, зарим нэгээс нь монгол руугаа явуулах хэрэг гарах байх даа.

Ямартай ч охиддоо уран бүтээлийн амжилт хүсье. Ээж нь охидынхоо бүтээлийг яаж ийгээд л энд тэндээ өлгөх газар олно оо олно. Бүр болохгүй бол дуудлага худалдаа явуулна аа. Хи хи. Эмээ өвөө нарын дунд л явуулах байх даа? Би ч ойр тойрныхондоо л наймаа хийж баяждаг хүн дээ гэж. Кккк

Tuesday, May 09, 2017

Анхны гэрийн даалгавар

Олон хоногийн амралт дуусч ажил албууд жигдэрч байна.

Бага зулзага анхныхаа гэрийн даалгаврыг авч ирсэн. Их хөөрхөн даалгавар.

Уран  уншлага. Жижигхээн шүлэг өгөөд, түүнийгээ гэрийнхэндээ уран, чанга, үгээ тод хэлж унших гэсэн даалгавар.

Тэрийг нь ээж аав нь дүгнэж, багшийн бэлдэж өгсөн тусгай хүснэгтийг бөглөнө.

Гурван удаа уншиж өгнө. Тооны далгавараа бас ингэж чанга дугаар уншина.

Нэг сонин нь цагаан толгойгоо заагаагүй байж ийм далгавар өгдөг. Бодвол ихэнх хүүхэд уншиж чаддаг байсан байх.

Бас дэвтрээ тараагаагүй л байна. Тусгай тараах материал дээр бичиж ирээд түүнийгээ гэртээ хадгалж байна.

Багшийн тавьдаг дүн нь улаан балын харандаагаар том цэцэг зураад л болоо.

Сургуульдаа дасах гэж л үзэж тарсан улс байх шиг байна. Номын сантайгаа танилцах, захирал багшийн өрөөгөөр орох, багш нарын өрөөгөөр орж үзэх гээд л.

Өө тийм, удахгүй тамирын өдөрлөг нь болно. Түүндээ бэлдэж өдөр бүр тамирын хичээл орж байна. Бага зулзага тамир талдаа жаахан эв дүй муутай ч хичээж байгаа гэсэн. Ер нь хоёр зулзага минь тамирын хичээлдээ нэг их дуртай биш, тэр тал дээр ээжийгээ дуурайсан юм шиг байгаа юм.

Багш нар бол " Өө хүн болгон бүх зүйлдээ сайн байх албагүй, хүнд чинь чадахгүй зүйл байлгүй яахав, санаа зоволтгүй" гэж хэлдэг тул би ч нэг их санаагаа чилээдэггүй л дээ. Хэ хэ.

Шинэхэн ээжүүд минь бас хүүхдээ супер болгох гээд сэтгэл санаагаа чилээв ээ, хамгийн гол нь эрүүл саруул л байх.

Бүгдэд нь амжилт...

Monday, May 08, 2017

Элсэн бүтээл

Алтан долоо хоногоор ирсэн зочинтойгоо үзсэн. Энэ жилийн сэдэв нь Америк.

10 дахь удаагийнх нь гэж байна. Цаг хугацаа ч хурдан юм даа. Анх гадаа ил талбайд болж байлаа. Тэгсэн одоо бүхэл бүтэн байгууламж бариад элсээр жуулчдыг татаад байна.

Жил бүр сэдвээ сольж, нураагаад л эхнээс нь бүтээнэ. Дэлхийн олон орноос барималч? урьж авчраад хийлгэнэ.

Хэзээ нэгэн цагт Монгол гэсэн сэдвээр хийх л байх даа. Хэ хэ. Тэр өдрийг хүртэл эндээ байж байвал ч гуяа алгадаад л үзэхээр гүйх байх даа.
Түүхэнд нэрээ үлдээсэн ерөнхийлөгчид нь. Би ч ганц нэгийг л мэдэх юм билээ. Том зулзага л тэр тэр гээд бүгдийнх нь нэрийг хэлж өгөөд байсан.
 За энэ бас хэн гэсэн билээ дээ.
 Үүнийг нэг юм мэдээд байгаа юм аа. Хэ хэ.
Угтаа Майкл Жорданыгаа байгаасай гэж бодож, горьдож байсан чинь. Уурандаа эртээдээс хойш нэг Жордан пүүз авах уу байх уу? гэж эргэлзээд байсныгаа очиж авдаг ч юм билүү гэж бодоод. Аваагүй л байна л даа. Хэ хэ. Уур гарчихсан чинь хэд хэдэн пүүзтэйгээ санаад.

Зарим нэг жилийн бүтээлийг үзээгүй алгассан байна лээ. Хойшид чадвал жил бүр үзэж байхыг бодно оо. Их ойрхон юм байгаам манайхаас.

Sunday, May 07, 2017

Самар

Энд нэг япон найз маань самарны амтанд орчихсон.

Монгол явж буй хүнд самар л захиастай. Би тэрнээс нь хааяа хүртээстэй. Хи хи.
Бууз чимхэнгээ самраа цөмөөд л. Эх орны минь амт гэж цаанаа л сайхан шүү.

Зун монгол харьж ирэхдээ самар бэлгэнд өгвөл дуртай байж магад шүү. Мэдээж хүн хүнээсээ л болох байх. Залуучууд лав дурлах байх.

Солонгост бас байдаг гэнэ. Гэхдээ цөмчихснийг худалдаалдаг гэнэ. Солонгос хэл бие даан сурдаг ажлын газрын маань найз дурлаад цөмөөд байсан. Ингэж цөмдөг юм уу? Анх удаагаа л харж байна гээд. Мэдээж нэлээдийг дундуур нь тас хазсан. Хэ хэ.

Япон найз нөхдөд чинь санал болгох гэж энэ бичлэгээ бичив. Амжилт хүсье бүгдэд.

Saturday, May 06, 2017

Ёстой хөөрхөн ном

Бага зулзага бид хоёрын ээлжит хөөрхөн ном.

Явуулын номын сан ирээд, бага зулзага өөрийнхөө карт, ээжийнхээ картыг оролцуулаад хориод ном зээлж ирсэн.

Тэгсэн дотор нь энэ ном. Суугуул нутагт минь уртаашаа өргөөшөө хоёр тэмээ байдгийг ч хэлэх үү? Бага зулзага гарчгийг нь хараад л сонгож зээлсэн байх.

Сүүлд ээждээ уншиж өгсөн чинь гарчигнаас нь эхлээд шууд эх оронтой минь холбоотой ном гэж мэдээд, чих тавин чагнав.

Ёстой хөөрхөн ном. Зураач нь ч эчнээ танил монгол бүсгүй. Хэзээ нэгэн өдөр уулзах завшаан гарвал баярлалаа гэж хэлэх юм шүү. Ажил үйлсэд нь амжилт хүсье. Таньж мэддэг хүн байвал уламжлаарай. Үргэлж талархаж явдаг элэг нэгт нь энд байдаг шүү гээд.

Гарчигнаас нь хараад л ойлгомжтой биз? Ингэ хөөслөөд ботго авахуулж байгаа тухай. Яг энэ тухай баримтат кино байдаг даа. Олон жилийн өмнө үзэж байсан юм. Тэмүжин өвөө минь бичиж өгч байсан санаад. Олж бага зулзагатаа үзүүлнэ дээ.

"Говийн дуу" гэдэг ном.

Говь нутагт хэзээ нэгэн цагт очиж үзнэ дээ.

Эндхийн хэсэг эмээ өвөө нар Говь явсан тухайгаа ярьдаг юм заримдаа. Үлэг гүрвэлийн чулуужсан яс зардаг, намайг худалдаж авах гэсэн чинь хажуунаас тэр гуай хуурамч байх аа наадах чинь, жинхэнэ бол ийм хямдхан зарах уу? гэж хэлээд би авахаа больчихсон.

Бас хөтөч орчуулагчтайгаа энэ талаар маргалдаад бараг л муудах дээрээ тулсан.

Хил гаалиар гаргахгүй, шал дэмий мөнгөний гарз болох вий дээ.

Гэх зэргээр хоорондоо шаагилдаж байснаа хууч хөөрнө өө.

Би ч очиж үзээгүй, бас тэр үлэг гүрвэлийн яс зэргийн талаар А ч үгүй хүн чинь одоо дуугай л байхаас яахав тэ. Хи хи.

За нэг иймэрхүү тав дугаар сарыг ч номтойгоо нөхөрлөөд, байгальтайгаа нөхөрлөөд, ажилтайгаа нөхөрлөөд, за ер нь юм юмтай нөхөрлөөд л өнгөрөөнө дөө. Бүгдэд нь амжилт хүсье.

Friday, May 05, 2017

Алтан долоо хоногоор

Японд сурдаг, ажилладаг, амьдардаг хүмүүсийн хүсэн хүлээдэг сарын нэг бол 5 сар аа гэж.

Учир нь нэлээд олон хоног амарчихдаг юм. Үндсэн хуулийн өдөр, хүүхдийн баяр, ногоожуулалтын? өдөр гээд гурван хоног дарааллаж амарна. Хагас бүтэн сайн өдөртэй дарааллан таарвал тав хоног амарна.

Мөн Токиод Хаврын баяр гээч зүйл болно. Бид нэг ч удаа очиж үзэж байгаагүй, хол учраас.
Нүүр номоор дүүрэн хаврын баярын тухай зураг хөрөг. Хурд хамтлаг ирж тоглож, мэдэж байгаагаас. Сүмочдын зураг хөрөг. Хуушуурны зураг хөрөг гээд л тэргүүлж байна.

Бид энэ жил суугуул нутагтаа даруухан л баярлав. Эхний нэг өдөр нь холоос зочид хар үүрээр орж ирээд, харанхуй болов уу үгүй юу дараагийн хүмүүс минь хүлээж байгаа гээд яваад өгөв.

2 дахь өдөр нь гэр зуур, ганц нэг дэлгүүр орж багахаан хэмжээний худалдаа хийв.

3 дахь өдөр нь хань ижил ажилтай, гурван бүсгүй орой ирэх зочноо хүлээж авахаар бэлтгэж өдрийг өнгөрөөв.

Орой нь зочинтойгоо элдвийг хамж шимэн ярьж, ууж идэв. Цагаан архи хууж үзээгүй гэхээр нь амсуулав. Ёстой бүтэхгүй зүйлийн нэг байна, дахиж амсахгүй шүү гэсэн. Хэ хэ.
-Ямар аймар юм уудын бэ? та нар чинь.
-Харин тийм ээ, үүнийгээ мөс зөсөөр шингэлэхгүй хатуугаар нь ууна гээч.
-Би ч шууд үхэх юм байна.
-Би ч үхчих гээд, уудаггүй юм өө, хааяа л ганц нэг амсана.

Ингээд яг амралтын өдөр дуусав аа гэж.

Хагас сайнд буюу өнөөдөр том зулзага дугуйландаа, шинэ багш ирсэн гээд хачин идэвхитэй байгаа.

Хань ижил ажилдаа.

Бага зулзага бидэн хоёр өглөө хүүхэлдэйн кино үзэв. Өдөр төгөлдөр хуураа давтав. Үдээс хойш төгөлдөр хууртаа явав.

Маргааш буюу бүтэн сайнд том зулзага нэгэн ахлах сургууль дээр очиж сургалтанд сууна. Өглөө эрт хүргэж өгөх ажилтай, орой нь тосож авах ажилтай. Мөн өдрийн хоолыг нь хийхэд тусална. Хэ хэ.

Хань ижил ажил дээр нь ирсэн хоёр монгол хүнийг дагуулж газар үзүүлнэ гэсэн.

Багахан зулзага бид хоёр гэрээ сахиад л үлдэх нь. Гэснээс ирэх долоо хоногт бас нэг хөөрхөн мундаг зочин хүлээж авна. Үсний боолт нэхэж тавих минь. Бас аяга угаагч.

Sunday, April 30, 2017

Цэцгийн баяр

Жил бүр 4 сарын өдийд болдог юм. Хотын төв болох нэгэн гудамжныхаа замын хөдөлгөөнийг зогсоож байгаад баяр болно.

Хотод үйл ажиллагаа явуулдаг олон байгууллагууд бяцхан хэмжээний лангуу ажиллуулах нь ажиллуулж, урлагийн үзвэр гаргах нь гаргаж, байгууллагаа сурталчлах нь сурталчилна.

Бага зулзага бид хоёр сүүлийн 3 жил дарааллан явж байна. Нэг шалтгаан нь бага зулзагын цэцэрлэгийн найзууд их таарна. Биесээ харж хөөрөөд, тоглож гүйдэг юм. Бас нэг шалтгаан нь үнэгүй цэцэг болон жимсний модны үрсэлгээ, хүүхдүүдэд цэцгийн үр бэлэглэдэг юм.

Бид хоёр цэцэг сайхан ургасан. Харин нэрсний модныхоо үрсэлгээг үхүүлчихсэн. Энэ жил модны үрсэлгээ тараахгүй, дан цэцэг байсан.

Том зулзага, хань ижил хоёр энэ жил бас л ажилтай, албатай байх тул бага зулзага бид хоёр л явав. Гэхдээ бид хоёрыг гарах гэсээр байтал аниа нь тарж ирэх цаг болчихоор нь нэг мөсөн өдрийн хоолоо идчихээд аниагаа хүлээж байгаад цугтаа явлаа.

Далимд нь ойрхон номын санд зээлсэн номоо буцаан өгч, дахин ном зээлж гээд давхар туулай буудсан шиг явяв.
Явуулын үлгэр уншиж өгдөг эмээ байдаг юм. Бага зулзага тэр эмээгийн үлгэрийг чагнаад суучихав. Гэхдээ энэ сууж байгаа охин бага зулзага биш шүү. Жил бүр энэ арга хэмжээгээр үлгэр уншиж өгдөг. Сайн дурынх. Үүнийг бас их таалдаг даа.

Яг ийм тайз гэх юм уу? модон зүйлийг нэгэн байгууллагад хандаж байгаад монголд ганц нэг цэцэрлэгт бэлэглүүлж байлаа. Түүнийг ажилчид нь дуурайлган хийгээд, анги бүртээ нэг нэг ийм тайзтай болж байсан юм. Одоо ч түүнийгээ ашигладаг байх аа. Цэцэрлэгийн багш нарын ажил үйлсэд амжилт хүсье.
За энэ удахгүй 5 сарын 5-нд болох хүүхдийн баяраараа чимэглэдэг мөрөг загас. Хүүхдийн баяр гэж хуулиндаа заасан байдаг ч энэ мөрөг загасны чимэглэл нь эрэгтэй хүүхдийн ирээдүйг сайн сайхан байгаасай гэж бэлэгддэг.

Хөдөлгөөний дутагдалтай надад сайхан алхалт болов. Нэгэн урт гудамжийг бүтэн нэг тойрчихсон гэж бодохоор.

За нэг амралтын өдөр иймэрхүү.

Ирэх долоо хоногт алтан долоо хоног гээд хэд хоног амарна. Бид ямар ч төлөвлөсөн зүйл алга, гэхдээ холоос зочин ирнэ гэсэн. Хоног тоолоостой.

Saturday, April 29, 2017

Таалдаг зүйлс

Бага, дунд сургуулийн бас нэг таалдаг зүйлээ бичих үү?

Өчигдөр дунд сургуулийнх, 5 сарын 2-нд бага сургуулийн багш нар ангийнхаа хүүхдүүдийн гэрийг яг хаана байрладаг, ангийх нь хүүхдүүд сургууль хүртлээ хэдий хэр хол явж ирдэг, дунд нь гэрлэн дохио хэр олон байна, ойр хавьд нь аюулгүй байдалд нь харшлах зүйл энэ тэр байна уу гэж танадах журмаар гэрийг нь хүүхэд нэг бүрчлэн явж үзнэ.

Гэрт нь орж барихгүй. Гаднаас нь л аан энд байдаг байх нь гэж харна, тэмдэглэнэ.

Ганц нэг ээжүүд таарвал ганц нэг үг сольдог. Би тэр бүр таарахгүй. Ажилтай таараад байдаг юм.

Энэ бас их дажгүй тогтолцоо байгаа биз?

Дээхэн үед гэрийнхээ ойрхон сургуульд л явдаг байсан үед багш нар бас сурагчдынхаа гэрийг хаана байрладгийг мэддэг байсан тэ. Одоо ч мэдэхийн эцэсгүй болоо биз дээ? Бүгд сайн сургууль хөөж гэрээсээ хол сургуульд явдаг болохоор.

Гэснээс миний сурагч байх үе сайхан байжээ. Ялангуяа бага анги. Хэ хэ. Үе үе дурсана аа. Нас ахиж байгаагийнх байх даа. Хи хи

Мөн таалдаг зүйлийн нэг нь өглөөд хичээл эхлэхээс өмнө 15 минут ном уншдаг явдал. Сурагчдын анхаарлыг төвлөрүүлэх зорилготoй.

Бага ангийн уншиж бичиж сураагүй байгаа сурагчид ч сургуулийнхаа номын сангаас дуртай зурагт номоо зээлж ирээд хардаг гэж эртээдийн хурал дээр багш нь хэлсэн.

Номын сан ч гэж үнэн тансаг дөө, бүр атаархаад аазгай хөдлөөд байдаг юм. Хэ хэ.

Өөр юу таалдаг билээ байз? Санахаараа дор бүр нь бичээд явна аа.

Та бүхэндээ амжилт хүсье, бас өөртөө...

Friday, April 28, 2017

Бага ангийн анхны зугаалга

1 дүгээр ангийн сурагч болоод анхных нь зугаалга.

Лхагва гарагт явах байсан чинь бороотой байгаад баасан гарагт явав.

Лхагва гарагт зугаалгаар явах тул өдрийн хоолоо өөрсдөө хийж авч явна. Бороотой байгаад зугаалга хойшлогдсон ч өдрийн хоолоо хийж авч явна. Учир нь сургуулийн өдрийн хоолыг хийж тараадаг газартайгаа тухайн өдөр хоол авахгүй гээд захиалгагүй байдаг тул.

Баасан гарагт бас л өдрийн хоолоо хийгээд аваад явав. Энэ удаад янзан бүрийн баатрын дүрс бүхий хоол хийгээгүй ээ. Цэцэрлэг биш тул гээд ээж жаахан залхуурсан.

Нэг инээдтэй нь цэцэрлэгийнхээ зугаалгаар дуртай нь аргагүй үүрээд явдаг байсан үүргэвчээ голов. Жижигхэн байна, миний биед багадаад байна энэ тэр гэж урвайж үзэв. Аниадаа нэг загнуулж, ээждээ нэг аргадуулж байж гайгүй тайвшрав. Хэ хэ.

Яг зугаалгаар явдаг өдөр нь гадаа цуглаад л явах болсон чинь нэг охин үүргэвчийг нь яасан жижигхэн юм бэ гээд хэлчихэв. Тэгсэн бага зулзага уйлаад зогсчихдог гэнэ. Буцаад харьж явсан би санаа зовоод яагаад уйлсныг нь асуусан чинь үүргэвчийг нь жижигхэн гэж хэлсэн, би ийм жижиг үүргэвчтэй явахгүй гэнэ.
-Миний охиных харин ч яг биед нь таарсан, хөөрхөн жижиг. Эд чинь жижиг биендээ нээх томдсон үүргэвчтэй, эсрэгээрээ их хүнд харагддаг юм.
гэж аргадав.

Санаандгүй жижиг гээд хэлчихсэн охин уучлалт гуйв.

Тэгээд л урвайсан юм л явсан. Өдөр нь харьж ирэхдээ цоглог хүн харьж ирсэн. Захилаа шд, нэг хүүхэд санаандгүй юм хэлэхээр л бидэнд гомдоллож уурладаг шигээ уурлаж урвайхгүй байх гэж. Яах юм байгаа юм.

Тэгсэн бас нэг инээдтэй нь лхагва гарагт ангидаа өдрийн хоолоо идсэн чинь ганц нэг ангийнх нь хүүхэд хоолны савыг нь, цайных нь савыг цэцэрлэгийн бацаанууд л сонирхдог зурагтай байна гэж хэлсэн гээд бас л урвайгаастай. Хи хи.

Бидэнд жаахан нялхаараа гэж санагдах авч өөрсдөдөө бол сургуулийн том сурагч бололтой.

Аниагаас нь гуйж, аниагийнх нь өдрийн хоолны саванд өдрийн хоолоо хийж авч явав. Цайных нь сав ямар ч арга байгаагүй тул бацаануудын сонирхдог зурагтай савандаа цайгаа хийж авч явав.

Зун дөхөж байна, цайных нь савыг шинэчилж өгье дөө гэж бодож байсан юм, нэг завандаа дэлгүүр явахаас.

Зугаалга нь бага сургуулийн бүх сурагчид хамтдаа явна. Нэлээд наана нь бага сургуулийнхаа хамгийн том анги болох 6-р ангийн нэг сурагчтай танилцаж, нөхөрлөнө. Зугаалганы үеэр тэр 6-р ангийн сурагч өөрийн дааж авсан 1-р ангийн бацаантай хөтөлж явна, хамт өдрийн хоолоо иднэ, хамт тоглоно гэх мэтээр хариуцна.

Гэх мэтчилэн хүүхэд томрох сайхан ч элдэв ааш маяг нь дийлдэхээ байгаад л ирэх юм дөө гэж. Бас нэг л ээжээс гарсан байж зан ааш нь ч өөр байх юм даа гэж. Хэ хэ.

Thursday, April 27, 2017

4 дүгээр сарын ном

Өөрийнхөө уншсан номыг эндээ хальт оруулъя дөө. Ядаж л гарчгийг нь мартахгүй. Хэ хэ.

Сүүлийн үед энэ япончууд чинь өөрсдийг нь магтсан, биширсэн агуулгатай ном их хэвлэн гаргадаг болсоон. Зурагтын нэвтрүүлэг ч их байна.

Манай ажил ч тиймэрхүү номыг гарсан даруйд нь л худалдаад авах жишээтэй. Би таалагдсанаа л уншина, дунд нь бас арай л хэтрүүлээд магтчихсан ном байх шиг байгаа юм. Мэдээж магтаалд дургүй улс гэж юу байхав тийм ээ.

"Япон хүний мэдээжийн зүйлд дэлхий нийт гайхан биширдэг шалтгаан". За ёстой махчилан орчуулна гэдэг нь болоод байна шүү ойрд ч. Уран цэцэн орчуулах гэхээр толгойгоо асар ихээр ажиллуулах болчихоод. Хэ хэ.

Нээрээ л энэ зан чанар нь сүрхий шүү гэж боддог зүйлээ ганц нэгийг түүж орууллаа шүү.

1. Нямбай зан чанар.

2. Өөрийн гэсэн дүр зургийг чухалчилдаг.

3. Харилцан ашгийг сонирхдог. Зөвхөн нэг тал л ашигтай байх бус хоёр тал харилцан ашигтай байх гэсэн зарчим баримталдаг.

4. Хэн ч хараагүй байсан ажлаа сайн хийдэг. Зарим нэг гадаад орныхны баригдахгүй л бол яасан ч яахав гэдэг үзэл байдаггүй.

5. Өрсөлдөгчөө найз мэтээр үздэг. Өрсөлдөгч минь ялж байж би бас ялалт байгуулна гэж үздэг.

6. Цэвэрлэгээнд дуртай. Ажлын гадаах талбай, албан байгууллага, гал тогоо, шал зэргээ зүлгээд л байна, шүүрдээд л байна.

Энэ занг нээрээ их ажигладаг шүү. Эртэч өвөө эмээ нар гадаах үүд, довжоогоо шүүрдээд л зогсох нь их. Мөн бага, дунд сургуульд сурагчид өөрсдөө сургуулиа цэвэрлэнэ. Жорлонгоо ч өөрсдөө угааж цэвэрлэнэ. Энэ их таалагддаг. Тэгж байж ариг гамтай ханддаг байх, нийтийн өмчид ч гэсэн.

Тэгээд ч бүгд эрдэмтэн доктор болох албагүй, ажилчин анги ч нийгэмд асар том үүрэгтэй. Тийм үү?

7. Япончуудын аливаа зүйлийг эрэлхийлэхдээ, судлахдаа сайн гэж. Үнэний ортой. Жишээ нь амт чанарын хувьд нэг тийм цаанаа л өвөрмөц амтыг эрэлхийлээд, судлаад явдаг улс ихтэй. Ялангуяа ресторан, амттаны үйлдвэр зэрэгт ажилладаг, сонирхдог хүмүүс.

8. Хэрэглэгч та хаан. Бүрэн утгаараа хэрэгжинэ. Бөхөлзөөд л гүйнэ шүү дээ.

9. Нарийн ширийн, жижиг сажиг зүйлд анхаарал хандуулдаг. Гярхай.

10. Аливаа зүйлийг хуулбарлахдаа өөрсдийн онцлогт, хүсэлд, зан чанарт нийцүүлэн улам сайжруулан боловсруулахдаа гарамгай.

Гэх зэргээр бичжээ. Ирээд удаагүй хүмүүст хэцүү шүү. Иймхэн юмыг хэд дахин хэлдэг юм бэ? Толгой муутай юм уу хаашай юм, иймхэн юм цээжлээд явчихгүй, тэр бүр цаасаар булчих юм гэж их бодогдоно. Дасаад ирэхээр харин эргээд цаасаа нэхээд, цаасан дээр хэвлэж өгөхгүй юм уу гэж өөрөө нэхдэг болно. Хэ хэ.

Энэ нь ажлын хариуцлагатай холбоотой. Жижиг сажиг зүйлийг нэг бүрчлэн хэлээд өгчихсөн байхад ажил ч урамтай сайхан явагдана шүү дээ. Бид бас тийм болбол тэ.

Энэ бүгд чанарыгаа гадаад улсад ажиллаж амьдарч буй япон хүмүүсийнхээ ахуй амьдрал, амжилттай нь холбож жишээ авч тайлбарласан байв.

Тэр бүрчлэн орчуулна гэж юу байхав, боломжтой хүмүүс нь олж уншина биз дээ.
Суралцаад суралцаад явчихна даа, мундаг улсуудаас. Тийм ээ. Та нар минь ч гэсэн сэтгэлдээ тогтоогоод, суралцмаар зүйл байвал суралцана биз дээ?

За ёстой бүтэн нэг сар уншлаа даа хэхэ. Цаана нь өөр зөндөө гоё монгол, япон байгаа. Уншиж дуусаад зураг оруулна аа.

Ном дор мөргөмү...

Monday, April 24, 2017

Толгой ПИГ- 2

За том зулзагын сургуулийн нээлттэй хичээл.

Бүтэн сайн өдрийн үдээс хойш. Үдээс өмнө хичээл орно. Бүтэн сайн өдөр учир өдрийн хоолоо өөрсдөө хийж авч явсан. Өглөө эртлэн босч хийсэн бид хоёр.

Бага сургуулийн нээлттэй хичээлтэй адил дарааллаар явагдана. Эхлээд нээлттэй хичээл. Анги дааж авсан багш нь англи хэлний багш, эмэгтэй. Америк багштай хамтраад англи хэлний хичээл орсон. Ээж нь аан энэ үгийг мэдэх юм байна гэсэн шиг зогсов. Мэдээж мэдэхгүй зүйл нь 99 хувь. Хэ хэ.

Хичээл дуусахаар сурагчид тарна. Эцэг эхүүд үлдээд өнөөх урт хуралдаа сууна. Үдээс өмнө борголоо ууж аваад гарсан болохоор нойр хүрэх нь гайгүй байсан.

Баахан тоо бүхий тайлан, захирал багшийн үг, багш нарын танилцуулга.

Дунд сургуулийн 3-р ангийнхны хурал. 9 дүгээр анги гэсэн үг. Энэ 9 дүгээр анги их үүрэг хариуцлага өндөр. Учир нь ахлах ангид буюу 10 дугаар ангид дэвшин суралцах эсэхээ шийднэ.

Хүссэн сургуульдаа шалгалт өгөөд тэнцэх эсэх нь өөрсдөөс нь шалтгаалах үе.

Энэ талаар танилцуулсан. Хувийн ахлах сургуулийн шалгалтын хуваарь, улсын сургуулийн шалгалтын хуваарь зэргийг ерөнхийд нь танилцуулсан. Дугуйлан секцүүд 8 сараас ерөнхийдөө дуусна. Үлдсэн хагас жилээ ахлах ангид дэвшин суралцахад зориулна. Сур сур бас дахин сур гэдэг лоозонтой.

Ахлах сургуульд суралцах нь албан бус тул ажил дээр гарч ч болно. Мэргэжлийн сургуульд ч орж болно.

Эцэг эх хүүхдүүд өөрсдөө шийднэ.

Том зулзага ямар сургуульд орох юм бол доо гэсэн шүү юм бодож суув. Гэрийн ойр өнөөх сүмогийн секцтэй хувийн ахлах сургууль байдаг юм. Төлбөр нь жаахан үнэтэй гэж сонсогддог. Том зулзага орохгүй гэсэн.

Одоо сурдаг дунд сургуультай нь тавхан алхмын зайтай нэг ахлах сургууль бий. Улсынх, муждаа эхний тавд ордог гэсэн. Ойрыг нь бодоод энэ сургуульд л ордог юм шүү гэж захиастай. Том зулзагын санаа нь арай жаахан хол байдаг сургуульд санаатай юм шиг байна лээ.

Том зулзагын санаархаад байгаа сургууль ч гайгүй л дээ. Муждаа эхний тавд багтдаг. Гэм нь жаахан зайтай. Дугуйтай ирж очно, нэг бол автобусаар. За бүр болохгүй бол би хүргэж өгдөг байх даа.

Энэ жилийнх шиг цас бороо ихтэй үед бол хэцүү, хүргэж өгөх гэж өчнөөн цаг болно. Ээж аавынх нь хэн нэг нь ажлаасаа хоцорч таарах болно бла бла гэж үглээд л байгаа.

Гэрээс ойрхоноороо хоёрт ордог бас нэг хувийн сургууль бий. Төлбөр нь бас л өндөрт орно.

Нэг хувийн сургуульд, нэг улсын сургуульд л шалгалт өгөх эрхтэй. Алинд нь өгөх юм бүү мэд. Тэр өдрийн тэнгэр мэдээд л явах байх даа.

Хамгийн сүүлд дугуйлан тус бүрийн хурал. Шилжилт хөдөлгөөнөөр хуучин эрэгтэй багш нь өөр сургууль руу шилжиж шинээр эмэгтэй багш ирсэн. Том зулзага их ам сайтай байгаа. 1 дүгээр ангийн 10 хүүхэд шинээр нэмэгдэж орж ирсэн гэнэ. Жилийн хөтөлбөрөө танилцуулсан. 8 сард мужийн хэмжээний тэмцээнд оролцоно. Түрүү жилүүдэд алт аваад байдаг тэмцээн. Энэ жил бас л алт авах зорилготой гэсэн. Алт алтдаа бүсийн тэмцээнд явах эрхтэй алт авах юм гэсэн. Ерөөл бат оршиг.

Том зулзага магтуулаад л, ээж нь дотроо овоо шүү дээ үр минь гэж хөөрөөд л.

Зарим нэг үед нь хань ижилдээ даалгавар өгсөн шиг л хуралд суув. Өнөөдөр ханийхаа гарын хоолыг л иднэ шүү. Хэдэн өдөр хуралд суугаад ядраад байна, хуушуур идэж ядаргаагаа гаргамаар байна энэ тэр гэж. Хэ хэ. Бага зулзагаа дагуулаад тоглохоор гарсан хань ижил үүрэг даалгавар аваад эртхэн харьсан гэсэн. Ккк

Орой нь хуушуураа идэж ядаргаа нь гарсан улс шинэ долоо хоногтоо эрч хүч дүүрэн байх болтугай. Та нартаа ч бас амжилт хүсье.

Толгой ПИГ

Хоёр өдөр охидынхоо хичээлийн нээлттэй хичээлд суугаад. Толгой гэж ПИГ.

Бага зулзагынх баасан гарагийн үдээс хойш. Ажлаасаа чөлөө аваад л жирийлгэв. Яг иймэрхүү чухалд үед ажлынхан минь ойлгож хүлээн авч, үдийн цайгаа уух цаг байгаа юм уу, эртхэн гараад цайгаа уучихаад яваарай гэж санаа тавих нь сайхан. Талархаад барамгүй.

Эхний 40 минут хичээлийг нь үзэж сонирхоно. 1-5 хүртэлх тоог хэрхэн бичих тухай хичээл. Одоогоор цагаан толгойгоо үзэж эхлээгүй. Мөн одоогоор нэг ч дэвтэр байхгүй. Сургуулиас нь бэлдэж тарааж өгөх ёстой. Мэдээж дараа нь данснаас минь мөнгийг нь татна.

Үндсэн хичээлүүдийн сурах бичгийг нээлтийн өдөр тараасан. Түүнийгээ хуваарийн дагуу авч явна. Балын харандаа таван ширхэг, баллуур, улаан харандаа бүхий үзэгний саваа авч явна.

Энгэртээ нэр бүхий жижиг пайз?-аа зүүнэ, өдөр бүр.

Нээлттэй хичээл дээр заасан тоогоо багшийн тараасан тусгай цаасан дээр бичиж багшдаа хураалгасан.

За дөнгөж нэг дүгээр ангийн хүүхдүүд гэж хөөрхөөн. Анхаарал нь төвлөрөхгүй, хойшоо эргэж хараад л, чанга чанга дуугараад л. Тэрний ээж, энэний ээж гэж мэндлээд л. Хэ хэ.

Дараагаар нь эцэг эхийн зөвлөлийн бүгд хуралд сууна. Өнгөрдөг жилийн орлого зарлагын тайлан. Явуулсан үйл ажиллагааны тайлан зэргээ танилцуулна. Мөн дарга цэргээ сонгоно.
Эхэнд нь захирал багш үг хэлнэ. Сүүлд нь сургуулийн захиргаа болон багш нарын танилцуулга болсон. Жүжигчилсэн тоглолт энэ тэр оруулаад сонирхолтой танилцуулга хийсэн.

Дараагаар нь 1 дүгээр ангийнхны хуралд суув. Анги даасан багш нар дахин өөрсдийгөө танилцуулсан. Нэг жилийнхээ зорилго, төлөвлөгөөгөө танилцуулна. Хичээл эхлээд удаагүй ч хүүхдүүд чинь хичээж сурч байгаа, цэвэрлэгээгээ сайн хийдэг гэж хэлсэн.

Сургуулиа сурагчид өөрсдөө л цэвэрлэнэ. Мундаг уу мундаг. Лхагва гарагт цэвэрлэгээгүй өдөр. Аль болох хог тарихгүй, сургуулиа, ангиа хайрлан хамгаалцгаая гэсэн уриатай.

Хамгийн сүүлд анги ангиараа хуралдана. Хуралдана ч гэж дээ өөрсдийгөө танилцуулна. 1 жилийн хугацаанд болгоогоорой гэж. Хэ хэ. Хүүхэд нь сургуульд ороод хэрхэн өөрчлөгдсөн, хэрхэн хичээж байгаа тухай товчхон хэлнэ.

Энэ өдөр эцэг эхийг хамгийн их догдлуулдаг, санаа зовоодог зүйл бол эцэг эхийн зөвлөлийн ямар нэгэн албанд томилогдчих вий гэдэг асуудал. Хэ хэ. Урьдчилан хүргүүлсэн цаасан дээр болох хүсэлтэй ээжүүд байвал хүсэлтээрээ болж болдог. Хэрэв хэн ч болох хүсэлтээ өгөөгүй бол сугалаараагаар сонгогдоно.

Энэ удаад 3 ч ээж хүсэлтээ өгсөн байсан тул нэг л албан үүрэгт сугалаа явагдав. Би нь азаар болоогүй.

Орой нь би ууж идэх цуглаантай байсан тул толгой гэж тал нь тэрийгээ бодоостой. Хи хи.

Том зулзагыхыг дараагийн бичлэгт. Агуулга нь ерөнхийдөө ижил.

Saturday, April 22, 2017

Зураач болоорой

Бага зулзагынхаа уран бүтээлээс ганц нэгийг оруулав. Эмээ өвөө нар нь харж баясдаг юм.

Зураач болоорой гэж ерөөе.
Хар өнгөөр их зурна. Хар бал, балын харандаа гээд л. Аниа нь бас яг тийм байлаа. Өнгө алаглуулахдаа хойрго байлаа. Одоо тэгсэн дүү нь яг адил. Яваандаа өнгө алаглуулдаг болно, нэг их санаа зовохгүй л байна.

Олж харахад жаахан хэцүү л зураг байна. Том том хуанлины цаасны ар дээр зуруулдаг хэвээрээ. Зарим нь гялгар гөлгөр байдаг болохоор балын харандаа болон бол их бүдэг гарна.
Хүүхэлдэйн киноныхоо баатруудыг зурж. Хэлүүлэлтгүй таньж байгаа биз дээ? Хэ хэ.

Хараад зурахдаа дажгүй л зурчихаад байна. А ч байхгүй ээжийгээ бодвол.

Дараа хөөрхөн бүтээл туурвибал дахин зураг оруулна аа. Түр баяртай.

Thursday, April 20, 2017

Хоол гэж урлаг

Энэ япончууд нээрээ үндэснийхээ хоолыг урлаг болгочих юм тэ.

Монголоос ирсэн дарга нартай хамт явахад нэг сайхан нь тансаг тансаг япон хоолны барааг харах юм дөө гэж.

Яагаад барааг нь харна гэхээр, тэр бүр идэж ууж чадахгүй. Ам руугаа нэг юм хийтэл хажуугаас хэн нэг нь ярина, гялс залгиж ирээд л ажлаа хийнэ. Хэ хэ.
Тэр тансаг хоолыг амталж, баясаж идэх ч ховор дөө.
Далайн ургамал, цагаан арваалж?-тай зууш. Мөсөн аяганд хийж ирсэн. Доороо мөстэй тавагтай. Мөддөө хайлж урсаад байхгүй л юм билээ. Бидний хэдэн монголчууд сүрхийг нь гайхаад л
-Гүэ мөн их хөдөлмөр зараа даа. гэж шогшив.
Тавагнууд нь, аяганууд нь, хундаганууд нь янз янз. Цаасан шүхэр хажууд нь тавьж чимэглэж энэ тэр. Тэрийг нь хараад хүмүүс дуугай байдаггүй юм байна шд. Яасан мундаг юм бэ, яасан хөөрхөн санаа оноо вэ, яаж хийдэг юм бэ гээд л. Бас л нэг хөөрхөн ярианы сэдэв.

Улаан шүхэрийг зочид та бүхэнд бэлэглэж байна. Хүсвэл авж хариарай.
Гэсэн чинь би мартаад гараад ирсэн. Бага зулзагатаа өгч хэд хоног тоглуулна гэж бодож байсан юм. Хэ хэ.

Маш олон төрлийн хоолыг жаахан жаахнаар нь өмнө минь тавиад л. Дорхноо л цадаж байгаа
Энэ зурагт байгаа хясааг бас л авч харьж болно гэсэн. Би авсангүй ээ. Гэрт нэлээд хэдэн дун, хясаа хөглөрөөд, бага зулзага тоглоод гүйдэг тул. Бас нэг новш нэмэгдэхийн нэмэр гэж бодов.

Ажлын хажуугаар бас олон зүйл бодоод амжих юм тэ энэ эхнэрүүд, ээжүүд. хэ хэ.

Гэснээс манай эрчүүд зөөлөн сайхан шар айраг, япон архиар дайлаад байхад уухгүй байснаа, буудалдаа очингуутаа өрөөний юм гээд л авчирсан цагаан архиа сайн уух юм аа. Аан тийм дуусахаар нь виски худалдаж аваад ууна гээч. Зоослог зоослог. Ккк

Эхнэрүүдэд захихад, гарын мөнгийг нь яг тааруулж өгч явуулж байгаарай. Хэ хэ. Тэгэхгүй бол архинд хамаг мөнгө чинь явна шүү.

Хүсвэл өөр зөндөө зөвлөгөө өгч болно шүү. Хи хи

Tuesday, April 18, 2017

Бага сургуулийн сонин сайхан

За дахиад 6 жилийн турш блогтоо бага сургуулийн тухай бичих нь дээ. Та нар минь ч 6 жил бага сургуулийн тухай унших нь дээ. Хэ хэ. Уншчихсан зүйлийг чинь бичиж жаахан залхааж магадгүй. Өнгөрөөгөөд явчихаарай.

1 дүгээр ангийн 4 бүлэгтэй. Бага зулзагын анги дааж авсан багш нь эмэгтэй.

Энэ тухай хань ижил зураг хөрөг явуулаад л, би ажлынхаа хажуугаар хальт харж нулимс цийлэгнээд л.

Эхний долоо хоног хичээл гэхээр зүйл ороогүй. Сургууль дээрх биеэ авч явах байдал, дүрэм журам зэргийг заадаг юм билээ. Жишээ нь коридороор хэрхэн алхах, шатаар өгсөж буухдаа аль талаар нь явах, цэвэрлэгээгээ хэрхэн яаж хийх гээд л.

Өглөө цуглаад алхаж явдаг газар нь гэрээс жаахан зайтай, өглөөд ээж нь тэр цуглах газарт нь хүргэж өгдөг. Архаг сурагчид их орой гарч ирэх юм. Өглөөний сэрүүхэнд би даараад хэлээд л тавьчихлаа. Цагтаа ирээрээй за хөөрхөнүүд ээ гээд. Хэ хэ.

Тарж ирэхдээ ойрхон гэртэй хүүхдүүд нэг бүлэг болоод алхаж ирнэ. Сургууль тарсны дараах өдөр өнжүүлэхэд оруулаагүй тул гэрээ онгойлгоод ээжийгээ иртэл 30 минутаас 1 цаг гарантай хугацаанд ганцаараа байна.

Чадах болов уу гэж санаа зовоод байсан чинь дажгүй шүү. Одоохондоо даалгавар гээч зүйл байхгүй болохоор дуртай киногоо үзээд л сууж байх шив.

Нэг хөөрхөн бандитай нэг ширээнд суусан. Найз болсон, шинэ найзуудтай болсон гээд л шулганаж өгч байгаа.

Гэм нь өдрийн хоолоо л удаан иддэг хэвээрээ. Цэцэрлэгт байхын л удаан иддэг байсан юм.Цэцэрлэгийнх нь багш энэ тухай ярьж хэлээд л зөвлөлддөг байлаа. Одоо бага сургуулийн багшаас сонсдог болох нь. Хэ хэ.

Одоохондоо долоо долоо хоногоор хичээлийн хуваарийг тарааж байна. Яваандаа сараараа, улирлаараа гарах байх. 4 дүгээр сард болох гол гол хөтөлбөрийг харин бичсэн байсан. Жишээ нь бүх сурагчдын зугаалга болох байсан.

За байз өөр юу билээ?

Friday, April 14, 2017

Сакүрадав

Энэ жилийн сакүрадалт ажлынхаа хажуугаар амжуулж ганц нэг зураг дарснаар өндөрлөв.

Манай гурав нэг орой нь оройн сакүра, нэг өдөр нь бага зулзага хань ижил хоёр өдрийн сакүра харж баяссан.

Гэхдээ л ганцаараа сакүрадах чинь онцгүй тэ. Хайртай хүмүүстэйгээ хамтдаа л сакүрадвал сайхан. Сэтгэлд хоногшоно.

Хотоосоо жаахан зайтай газрын сакүрагийн зураг оруулъя. Суугуул хотынхоо сакүраны зургийг жил бүр оруулсаар байгаад жаахан улиг болсон байж магад. Хэ хэ.
Эд ч баярлаж сурсан улс дөө. Хоггүй, зодоон нүдээнгүй баярлаж чаддаг улс. Атаархаад байдаг юм. Эх орон минь хэзээ баярлаж сурна даа гэж бодоод л.
Аминдаа ах дүү амраг садангууддаа архигүй баярлаарай, даруухан баярлаарай гэж байнга шахуу захина, хааяадаа загнана, үглэнэ. Үглэхийг минь даанч тоохгүй юм дөө гэж.

Гэснээс энд тэндхийн монголчууд яасан ч коллектив сайтай байдаг юм. Нийлж суугаад л сакүрадсан байсан. Хуушуур хийж очицгоогоод л.

Бүр шар гозойгоод хуушуур хийж идэхээр шийдэв. Нэг нартай сайхан өдөр хуушуурдаад зураг хөрөг оруулна аа. Хэ хэ.

Ажил амжилттай юу? Амжилттай амжилттай. Мэдээж дунд нь өөрийгөө голох зүйл зөндөө байлгүй яахав. Эх хэл минь, эх хэлийнхээ өвөрмөц хэлц энэ тэрийг мартаж байгаа юм билээ би. Тэмээн жин гээд хэлчих юмыг мөн ч их тойруулж хэлээд, дараагаар нь монгол дарга надад тоглоом шоглоомоор хэлж өгсөн.

Ажлын тухай бичээд байвал уртаа бичлэг болох гээд байгаа тул бичихгүй...

За дараагийн бичлэг хүртэл түр баяртай.

Хичээлийн нээлт

Ээж нь бага зулзагынхаа 1 дүгээр ангид элсэн орж буй дурсгалт өдөр нь хамт байж чадсангүй. Уучлаарай. Сэтгэл зүрхээрээ бол хамт л байсан шүү.

Хань ижил ажлаасаа чөлөө аваад явсан.

Шинэхэн цүнхээ үүрээд, бас бус хичээлийнхээ хэрэгслийг аваад явсан. Ээж нь эзгүй байх 4 өдрийнхөө бэлтгэлийг сайтар бэлдэж өгөөд явсан болохоор дажгүй л байсан гэсэн.

Анхны өдөр сургуульдаа явахдаа ёслолын хувцастай явна. Маргаашнаас нь энгийн хувцастай. Бага сургууль дүрэмт хувцас өмсдөггүй.

Хотын захиргаанаас ирсэн сургуульд орох эрхийн бичиг ил захидлыг авч очиж сургуульдаа хураалгана. Бөглөх ёстой ар гэрийн танилцуулга хуудсаа бөглөөд авч явна. Энэ хуудас нь гэртээ хэн хэнтэйгээ амьдардаг болохыг нь сургуулийн багш нар мэдэж байх үүднээс бөглүүлдэг шиг байна лээ.

Өглөө нээлтийн арга хэмжээ эхлэхээс өмнө сургуулийн үүдэнд хаалган дээр хэн хэн хэд дүгээр бүлэгт хуваарьлагдсаныг нь бичиж хадсан байна. Ангидаа орж багштайгаа анхлан нүүр тулж уулзана.

Нээрээ ингэж нээлтэнд очихдоо манайхан шиг цэцэг энэ тэр барьж очдоггүй шд.

Харихдаа сурах бичиг энэ тэрээ авч харин тул томоохон ууттай ирээрэй гэж урьдчилан мэдэгсэн байна.

Мөн нээлтээр ирэхдээ аль болох том гэсэн хэрэгслүүдээ барьж ирээрэй, тэгэхгүй бол дараа нь хүүхдүүд өөрсдөө дангаараа сургуульдаа ирэх үедээ авчрана гэвэл хүнддээд даахгүй байх магадлалтай тул гэж захьдаг. Их зүгээр.

Эдний энэ эцэг эхэд, сурагчдад төвөг болохооргүйгээр хүүхдэдээ чиглэсэн санаа оноонууд их таалагдана аа. Эх орондоо хуулмаар л зүйлийн нэг.
Үүнийг бага зулзага бид хоёр урласан юм. Мундаг байна уу? Хэ хэ. Сакүра цэцэглэх үеэр хичээл эхэлдэг тул сакүра цэцэг, түүний дор жагсаад явж байгаа сурагчид гэдэг утгаар эдний өнөө нэг хөөрөгний үнэтэй цүнх. Хэ хэ.

Энэ цүнхийг нугалах арга нь жаахан л чимхлүүр боловч бага зулзага минь дагаж хийгээд нугалчихаж байна лээ. Мундаг. Сакүра цэцгийг ч бас.

Гэснээс бага зулзагын минь цүнх ямар өнгөтэйг таагаарай. Хэ хэ.

Эрдмийн их оргилд нь томоос том амжилт хүсье. Хайртай шүү.

Thursday, April 06, 2017

Нэг хөөрхөн ном

Бага зулзага бид хоёр баахан ном зээлж ирсэн дээ. Дунд нь бас нэг хөөрхөн ном байна.

Түрүүчийн бичлэгийн ном хөөрхөн гэхэд хаашаа л байсан тэ. Хэ хэ.
"Баасны өдрийн тэмдэглэл" гэж орчуулах юм уу даа.

Гол нь энэ номыг хэдч зээлж уншив. Буцааж өгчихөөд, хэсэг хугацаа өнгөрсний дараагаар дахиад л зээлсэн харагдах.  Их л таалагдсан бололтой.

Хүүхдүүд чинь жаахандаа бүсэлхийнээс доошхи ярианд их дуртай байдаг юм билээ шд. Хи хи.

Цэцэрлэгт сонин сонин үг их сурч ирдэг байлаа, бөгс, боожгой, унгас энэ тэр гээд л. Ккк.

Энэ ном гэхдээ тийм балай ном биш л дээ. Би ч их таалсан.

Аавыгаа эзгүйд хүү нь өдөр бүр идсэн хоолныхоо тэмдэглэлийг хөтлөөд, дээрээс нь өдөр тутмынхаа баасныхаа тэмдэглэлийг хөтлөснөө аавдаа үзүүлж буйх тухай. 7 давхар баасны зураг зурсан. Аав нь үзээд л өөрийг нь эзгүйд хүү нь хань нь ямар хоол хийж идэж байсан тухай мэдэхийн зэрэгцээ, зурсан зурагт нь хүүгийнхээ нэр усыг дурсгал болгож бичиж байгаа тухай.

Хөөрхөн байгаа биз? Дээр уншчихаад бага зулзага бас дууриаж баасаа зурсан юм даг.
Идэж уусан зүйлээ зурсан байгаа шүү. Тэгээд тэрүүгээрээ баасныгаа бөөрөнхий дотор зурсан нь. Хэ хэ.

Хамгийн эхэнд их л том загас идэж дээ. Тэгээд тээшээ яг юу идэж уусан юм бол бүү мэд.

Гэх мэтчилэн ном уншаад өөрт таалагдсан зүйлээ дуурайлгаж зураад байдаг болсон байна лээ.

Хөөрхөн санагдаад зураг авна аа. Том болохоор нь үзүүлнэ.

Хичээл эхэлтэл шийр зугаа гэж өдөрт бид хоёр хэдэн ч ном уншиж байна даа, тоогоо алдсан.

Ээж уг нь өөрийнхөө номыг л уншмаар байдаг. Бага зулзага уншуулахгүй байна өө, хамтдаа уншъя, хамтдаа тоглоё, хамтдаа дуулъя, хамтдаа хамтдаа гэдэг амны уншлагатай. Хөөрхөн л дөө, тэртэй тэргүй жаахан томроод юун ээж аавтай хамт, аль болох л ганцаараа байх гэдэг болдог юм билээ шүү.

Бага дээр нь л сайн наалдаж, үнсэж үлгэж авах хэрэгтэй шүү, залуухан ээж аав нар минь. Мундаг зөвлөгөө өгсөн үү. Хэ хэ.

Түр баяртай...

Tuesday, April 04, 2017

... ном

Гэрээр дүүрэн ном гэж байсан даа. Дунд нь нэг ийм зурагт ном байна.

Бага зулзага уншаад л учиргүй тас тас хөхөрч инээгээд л уншив. Дунд нь надад ирж харуулаад, шоолоод л, мушилзаад л янз бүр болов.

Гарчиг нь "Би хаанаас ирсэн бэ?" Хүүхэд хэрхэн, хаанаас ирдэг тухай. Ойлгомжтой биз? Агаалга нь багачууд та нарт та нарыг хаанаас ирснийг чинь чухам үнэнийг цөөн үгээр л хариулна гэсэн утгатай. Хэ хэ.

Бага зулзага намайг заавал унш гэж айлдсан, дээрээс нь ямар ном уншаад байна гэж гатнуулдах зорилготойгоор уншив би.

Ийм эртнээс мэдэх юм уу тэ. Хэ хэ. Одооны энэ хүүхдүүд нээрээ. Хэлэх үг ч олдохгүй юм. Ккк.

Би өөрийгөө бодов. 6 настайдаа ямаршуу, юуг мэддэг, юуг мэддэггүй байснаа төсөөлөх гэж оролдов. Юу ч мэддэггүй л байж. Боролдойн цагийн хүүхэлдэйн киног л хүлээдэг байж. Үнэн жаргалтай нас минь байж.

За за ном бол ертөнцийг харах цонх мөөн.

Нээх хөөрхөн. Ингэж эхэлсэн. Тэрэндээ энэндээ зориулав. Мөн хаа нэгтээ улайж ичсэн ээж аав нарт зориулав. Гэсэн байв.

Би хаанаас ирсэн бэ гэдэг хүүхдийнхээ асуултанд бүдрээд хацар нь улайж буй ээж аав нарт шүү дээ. Ккк

Бичсэн зүйл, зураг хөрөг нь үнэн бодит гэх юм уу. Эрэгтэй эмэгтэй хоёр хүн ванны өрөөнд нүцгэн, тэгснээ ингэж бичсэн байгаа юм.

-Чи ээж аавыга нүцгэлээд ванны өрөөндөө оруулаад харахд л ойлгомжтой, тэр хоёрын биеийн бүтэц хоорондоо шаал өөр байгаа биз?

Мөн өнөөх хоёр гайхал чинь чармай нүцгэн гар гараасаа хөтлөлцчихсөн байх юм. Хэ хэ. Хуудас эргүүлээд л татаж унах бага зулзага. Ккк

Хүүхэд бий болоход чинь ээж аав чинь хоёулаа оролцоно, түүнээс чамайг бурхан илгээсэн юм биш, шувуу хаа нэгтээгээс чамайг зөөгөөд аваад ирсэн юм биш гэж ирээд л бичиж.

За тэгээд цаашаа үргэлжлэнэ. Эрэгтэйгийн доор унжаад байгаа зүйл чинь эмэгтэйгээ хайрлаад үнсэх үед томроод тэсэхээ болиод эмэгтэйнхээ дээр гараад бла бла гээд бүр яг тоочоод биччихсэн байх юм. Ёх.

Ингэх нь эрэгтэй эмэгтэй хүндээ хоёуланд нь маш таатай мэдрэмж төрүүлээд бла бла.

Тэгснээ нэг ёсондоо чи ингэж ойлгох нь зөв. Эрэгтэй эмэгтэй хүмүүсийн тэр эрхтнүүд чинь загатнаад байдаг байхгүй юу? Тэгээд тэрийгээ хооронд нь үрж хөдөлгөдөг байхгүй юу? Тэгж байснаа ядраад эрэгтэйнх эрхтнээс өтгөн шингэн зүйл гардаг байхгүй юу? Усан буу шиг л шүршдэг байхгүй юу? Бла бла.

Тэгээд л эр эс нь өндгөн эсэд тогтоод хүүхэд бий болно доо. Бла бла

Цаашлаад гэдсэн дэх 9 сарын хугацааны тухай бичсэн байна. Хэрхэн өсч бойжоод төрдөг тухай.

Ямар ч ном олоод зээлээд уншчихав даа бүү мэд. 6 нас хүрээд удаагүй хүүхэд.

Нэг өдөр ааваа таны эрхтэн ээжийнх рүү ордог биз дээ? гэж хэлж улайлгах вий дээ. Аав нь яг одоогоор энэ номыг бага зулзага нь олоод уншчихсан гэж мэдээгүй л яваа. Яаж хэлнэ ээ. Ккк

Sunday, April 02, 2017

4 дүгээр сар

4 дүгээр сарын 1-нд та нар инээдмийн баяраа тэмдэглэв үү? Хэ хэ.

Том зулзага хаврын амралт эхлээд овоо хэд хонож байна. Өдөр бүр өглөө дугуйландаа явна. Харьж ирээд даалгавраа хийнэ. Номоо уншина, төгөлдөр хуур дарна гээд л хэрэндээ л завгүй.

Энд найзууд хоорондоо бидний үе шиг уулзаад, болзоод өдөр бүр уулзаад тоглоно, буу хална гэж байдаггүй бололтой.

4 сард хичээлийн, ажлын шинэ жил. Нэг анги дэвшинэ. Жишээ нь бүх 8 дугаар ангийн сурагчдыг хооронд сольж холиод нэг анги бүрдүүлнэ. Шинэ багш ангийг нь дааж авна гээд догдлуулчих юм.

Дунд сургуулийн 3 дугаар анги буюу 9 дүгээр ангид ороход уулзсан бүх хүмүүсийн нэг мэндчилгээний үг нь жюкэнсэй буюу шалгалт өгөх сурагч болж байгаа юм байна шд гэнэ. Миний махчилан орчуулснаар бол шалгалт өгөх оюутан. Хэ хэ.

Нэг ёсондоо ахлах сургуульд дэвшин суралцана гэдэг чинь алаан байдаг бололтой. Орохыг хүссэн нэг л улсын сургуульдаа шалгалт өгөх эрхтэй гэнэ. Хажуугаар нь юмыг яаж мэдэхэв тэр сургуульдаа тэнцээгүй бол орно гэдэг утгаар хувийн сургуульд давхар шалгалт өгдөг гэнэ.

Тэрхүү ахлах сургуульд орох шалгалтандаа бэлтгэж бүтэн 1 жилийг хичээл хичээл гэж өнгөрүүлдэг бололтой. Дугуйлан секц нь зуны амралтаар дуусгавар болдог гэсэн. Шалгалт өгөхийн хагас жилийн өмнөөс гэх юм уу даа.

Том зулзага жаахан залхаастай
-Өөр аятайхан мэндчилгээний үг олддоггүй юм байх даа?
гэж ээждээ хааяа үглэнэ. Хэ хэ.

Бага зулзага хичээлийн нээлт 4 дүгээр сарын 10-нд. Ихэнх газрууд нөг өдөр таарч байх шиг байна лээ. Энэ нээлт гэхдээ зөвхөн шинээр сургуульд элсэн орж байгаа сурагчдад л зориулсан.

Архаг гарууд нь 7-нд хичээл нь эхлэнэ. Бас л том зулзага
-Аягүй мангар аа, хоёрын хооронд баасан гарагт эхлээд
гэж гомдол мэдүүлээстэй. Тэгснээ
-Гэхдээ шинэ анги, багшаа мэдэж авах тул яг хичээлийн нээлтээр 1 дүгээр ангийнхантай хамтдаа паанигтаад явах жаахан тиймхэн болохоор. Ерөөсөө нээлтээ мягмар гарагт хийх байсан юм энэ багш нар.
гээд л бувтнах юм. Хэ хэ.

Бага зулзага 10 болтол ээжтэйгээ хамт амарна. Тэр хооронд хичээлийнхээ бэлтгэлийг хийнэ дээ. Аниагийнхаа хэрэглэж байсан зүйлсээс заримыг нь хэрэглэнэ. Хэрэглэж болохооргүйг нь худалдаж авав. Ганц нэг зүйл дутуу л байгаа, болох байгаа. Монгол хүмүүсийн үнэн тайвуу зан заримдаа хэрэгтэй, заримдаа ч огтоос хэрэггүй шүү тэ. Хи хи.

Хоёр ч номын сангаас ном зээлээд гэрээр дүүрэн ном. Өөрөө уншдаг болчихсон их амар байна аа.

Хүүхдийг багаас нь номтой найзлуулах их зүгээр байдаг юм байна шүү, залуухан ээжүүд минь. Үсгээ нүдэлчихэж байна. Сургуульд орохоосоо өмнө уншаад сурчихаж байна. Би зааж өгөөгүй, ном уншиж өгч байх хооронд, багш нар нь өдөр бүр ном уншиж өгч байх хооронд нүдэлчихдэг юм байна.

Харин бичихдээ зарим нэг үсгээ, тоогоо буруу харуулаад биччихэж байна. Багш нь заагаад, засаад өгөх байгаа гээд би ч нэг их тоохгүй л байна.

Охидынхоо эрдмийн их далайд хөл тавих үеэр хэнхэг ээж нь учиргүй ажилтай байгаа. Хоёр орны найрамдалт харилцааны төлөө хувийн эрх ашгаа хойш нь тавиад л гүйх юм. Аая ёстой томорчихсон шүү. Хэ хэ. Таван цаас нь ч хаа юм тэ, яг үнэндээ. Хи хи.

Өөртөө болон уншигч олондоо амжилт хүсье.

Шилжилт хөдөлгөөн ба цэцэгс

Хавар болох гээд л. Гэхдээ цаанаа л нэг жиндүү байна аа. Энд тэнд цэцэгс дэлбээлээд л. Удахгүй сакүра цэцэглэнэ. Том зулзага хэзээ сакүрадах уу? гээд байгаа. Яг сакүрадах үеэр жаахан ажилтай байх тул сайн шийдээгүй л байна.

Гэрээрээ л сакүрадах байх дөө. Ганц нэг монгол хүмүүсээ уруу татах гэхээр хариу өгөхгүй байх даа гэж бодоод л. Хэ хэ. Ямар ч завгүй байсан чадахгүй нь ээ, ажилтай байна аа гээд хариу өгөөд сурчихвал бас нэг харилцааны соёл юм даа тэ. За тэр яахав...
Зургийн үзэсгэлэн үзэхэд үүдэнд байсан цэцэг. Иймэрхүү цэцэгний зураг авах хоббитой гэж байгаа.
Хэд хоног гэрийг минь чимээд, анхилуун үнэрээр утаад байгаа цэцэг. Их сайхан анхилуун үнэртэй юм билээ. Хажууд нь ганц ширхэг сарнай. Одоо ч нүдийг минь баясгаад яг өөдөөс хараад л байж байна.
Бага зулзагатайгаа хамт хийсэн цэцэг. Их амархан юм билээ. Үе үе ингэж онгод орно оо бид хоёрын. Одоо ч дэргэд хамт оригами хийе ээ гээд шалаад л сууж байна.

За дараагаао нь 3 сарын сүүлээр өрнөдөг ажлын байран дахь шилжилт хөдөлгөөн. Ялангуяа төрийн албан хаагч нар.

Тэгсэн манай өөдөөс харсан хэсэг хувийн орон сууцны нэгэнд нь шинэ айл нүүж иржээ. Тэгээд нэг орой хонх дараад манайх нүүж ирж байгаа юм, маргааш гэрийн маань тавилга ирнэ. Том ачааны машин зам дээр хэдэн цаг зогсох байх, та бүхэнд төвөг удаж байгаад уучлаарай. Бид тэр мужаас нүүж ирж байгаа тул тэр нутгийн идээгээ амсуулах гэсэн юм. Гээд л ирсэн нутгийнхаа идээнээс амсуулав бидэнд. Хоёр гараа тосч аваад л орой нь гэрээрээ амтархан идэв. Хэ хэ.
Амтат төмсний бяслагтай кекс гэх юм уу даа. Хайрцагтайг өгсөн юм, дуусахаас нь өмнө амжиж зураг дарсан нь энэ.
Нагоя их сургуулийн чоко. Энд сурч ажиллаж байсан эгч ирэхдээ өгсөн. Одоо Нагоя их сургуульд ажилладаг юм. Охид минь ирээдүйд тэнд суралцах ч юм билүү тэ. Хэ хэ. Бас гого нутгийн идээтэй ирсэнд баярлалаа.

Доорх хоёр зураг дээрх сальфетка нь миний сүүлийн үеийн уран бүтээл. Байгаа утсаа нэг юм болгох гээд зүгээр л дугуйлаад нэхчихсэн тул тураг хөрөг авсангүй ээ.

Friday, March 31, 2017

Цэцэрлэг дэх сүүлийн өдөр

За өнөөдөр цэцэрлэг дэх сүүлийн өдөр нь. Төгсөлтийн баяр болоод өнгөрсөн хэдий ч үлдсэн хэд хоногтоо албандаа явж болдог. Төгсөлтийн баяраар цэцэрлэгийн албаа дуусгах ч хүүхэд байна.

Багшдаа өгнө гээд оригамигаар хийсэн бүтээлээсээ аваад явсан.

Энд хувиараа багш нарт бэлэг энэ тэр өгч бараг болдоггүй. Багш нар нь авч болдоггүй. Үгүй яахав нийтэд нь дунд нь набор энэ тэр өгвөл авах тохиолдол байна.

Эмч нар авдаггүй. Сонин. Хэ хэ. Нэг бодлын их амар. Тэртэй тэргүй бид төлбөрөө төлж байгаа, тэд цалингаа хангалттай авч байгаа болохоор.

Гадаад харилцаатай зэрэг гадагшаа харилцаа сайтай газрууд бол дунд нь монголоос авчирсан бэлэг энэ тэр гээд өгөхөөр авдаг юм сонирхоод.

Цэцэрлэгээ тарах үед нь багш нарт баярласан талархсанаа хэлээд л саллаа. За энд тэнд таардаг юм дөө жижигхэн газар болохоор. Бага зулзагыг минь 1 дүгээр ангид ороод зөндөө найзтай болоорой гээд л ихэнх багш нар нь.

Энд нээрээ хүүхдүүдээ онц сураарай гэж нэг их ерөөгөөд байдаггүй юм билээ. Зөндөө найзтай болоорой, сургуулийнхаа амьдралыг? хөгжөөнтэй сайхан өнгөрүүлээрэй гэж хүсэх, ерөөх нь элбэг.

Хэт багаас нь онц сураарай гээд байхаар тухайн хүүхдэдээ нэлээд дарамт болдог байж магад. Сэтгэл санааны хувьд.

Бас нэг ийм дуу байдаг юм. Бага зулзага яг одоогоор тэрийг л дуулаад яваад байгаа.
1 дүгээр ангид орохоороо
100 найзтай болох болов уу?
100 найзтайгаа хамтаар
Фүжи уулын орой дээр онигири идэх юм сан.
Онигири гэдэг нь будааны бөмбөглөг? гэх юм уу даа. Кинон дээр их гардаг даа. Хэ хэ.

Одоо хичээл эхэлтэл хэд хоног амарна. Ээжийн ажил нэмэгдэнэ. Сургуулийнхаа бэлтгэлийг хийнэ дээ...

Thursday, March 30, 2017

Хөөрхөн ном

Нэг ийм хөөрхөн ном олж уншаад. Манай ажлын нэг хүүхэн уншаад дууссан номоо ажлынхаа газарт хандивлаад. Тэрийг нь би бүртгэж байх явцдаа тоочиглож, сүүлд зээлж аваад уншив. Нэг дор сууж байгаад уншиж дуусна гэдэг лөөлөө тул бас л хөөрхөн хугацаа зарцуулж байж уншив.
Англи хэлтэй мундаг та нар минь гарчгийг нь орчуулалтгүй байх тийм үү. Тода Нацүко гээд мундаг орчуулагч хүн. Нас бол нэлээд өндөр л дөө. Гэсэн хэдий ч гандан буурахгүй гэдэг шиг гялалзуур нэгэн.

Юугаараа нэр бүхий вэ гэхээр уран сайхны киноны дэлгэцэн дээрх орчуулгаараа нэрд гарсан хүн. Мөн тэдгээр кинонд тоглосон дэлхийн алдартай жүжигчдийг Японд айлчлан ирэх тоолонд орчуулгыг нь хийнэ. Зарим нэг жүжүигчид нь өөрсдөө нэр цохож Тодагаар л орчуулгаа хийлгэнэ гэдэг гэсэн шүү. Мөн нэлээд хэдэн жүжигчидтэй найз нөхдийн холбоотой байдаг, захидлаар харилцдаг гэнэ.

Ярилцлага хэлбэрээр бичигдсэн. Одоогийн мэргэжлээ сонгох болсон шалтгаан, ажлынхаа онцлог, уулзаж учирч байсан одуудынхаа тухай дурсамж, тэдэнтэй хамт авахуулсан зураг хөрөг зэргийг оруулжээ.

Атаархал төрж байна лээ. Хэ хэ. Оюутан ахуй цагтаа дурлаж байсан жүжигчинтэй минь их дотно нөхөрсөг харьцаатай байдаг гэнэ. Тэр хэсгийг уншиж байхдаа уур хүрэв ч гэх шиг. Хи хи. Худлаа худлаа, наргиа шүү.

Гэх мэтчилэн сардаа нэг ном уншаад, блогтоо бичиж хадгалж байх санаатай. 7 хоног гэж шунахаа байя. Хэ хэ.

Та бүхэндээ бас ном яаж ийгээд унших цаг зав өөртөө гаргаж байгаарай гэж зөвлөе. Амжилт шүү.

Wednesday, March 29, 2017

Опра аниагийн ном 2

Түрүүчийн бичлэгээр дуусгах гэсэн чинь нэг л сэтгэл хоргодоод болдоггүй.

...Нийтэч болсон нь миний амьдралд олон цоо шинэ, төсөөлшгүй зүйлийг авчирсан. Эхэндээ би зүгээр л найзуудтай болж байна гэж боддог байлаа. Харин хүмүүстэй харилцаж, инээж, хөхрөн, цагийг  зугаатай өнгөрүүлж, нэг хүрээлэлд байхыг хүсэж явснаа удалгүй ойлгосон. Энэ бүхэн миний амьдралд нэг шинэ утга учрыг нэмсэн нь үгүйлж байсан хэрнээ өөрөө ч мэдээгүй "нөхөрлөл" гэдэг харилцаа байсан юм...
...Бусадтай хуваалцсан амьдрал илүү амттай болдог. Гэхдээ хуваалцах тойргоо улам өргөсгөх нь бүр ч илүү амттай болгодгийг би мэдэж авсан.

Гэж ээ. Өөрийгөө нийтэч гэж боддог л доо. Хэ хэ. Заримдаа нэлээд чалчаа талтай. Энэ чалчаа тал японд ирээд улам өнгөлөгдсөн. Хи хи. Учир нь япон хэл усаа сайжруулах гэж элдэв хүнтэй ярьсаар байгаад гэх юм уу. Гэхдээ ингэж чалчих хүртлээ бас жаахан хугацаа шаардана л даа. Эхэндээ жаахан бишүүрхэнэ.

"Амьдралынхаа туршид хэлсэн цор ганц залбирал чинь "Баярлалаа" гэдэг үг бол, энэ л хангалттай" Мейстер  Экхарт

...Тааламжтай мөч тохиох бүрт тэмдэглэн үлдээж байх болно. Амьдралд тохиолдсон учир явдлаас сайн сайхан талыг нь олж харж, түүнийг үнэлж, талархаж сурах нь амьдралыг нь бүхэлд нь өөрчилнө гэдгийг би батлан хэлье. Өөрт байгаадаа сэтгэл хангалуун байж, байхгүй зүйлдээ анхаарал хандуулахаа боливол та амар амгалан, сайн сайхан сэтгэлийг өөртөө төрүүлж мөн түгээх болно. Аминчлан захихад, өдөр бүр өчүүхэн гэлтгүй таатай зүйлийг мэдрэх цагийг өөртөө гаргаж бай. Үр дүнг нь та бишрэх болно.

Гэж ээ. Анх блог бичиж эхлэхдээ аль болох эдний сайн сайхан зүйлсээс олж харж бичих юм шүү гэж боддог байлаа. Сүүлийн үед л үе үе жаахан сөрөг? зүйл биччих гээд байдаг болсон байх. Мөн өдөр тутам уулздаг хүмүүсийн, хааяахан танилцах шинэхэн танилынхаа, амьдран буй газрынхаа гээд л өдөр тутмынхаа зүйлсээс сайн талыг нь, гэгээлэг талыг нь олж харах дуртай, мөн хичээдэг. Мэдээж үе үе сөрөг талыг харна. Харна ч гэж дээ, хармааргүй байхад харагдаад байдаг болохоос. Хэ хэ.

...Талархаж байх. Талархлын үр дүнг мэдэрч, өгөөжийг нь хүртэхийн тулд та хувиа хичээх сэтгэлээ хойш тавих хэрэгтэй. Ингэж чадвал хувиа хичээсэн, БИ гэх үзлийн чинь оронд өрөвч нинжин сэтгэл, хайр энэрэл, бусдыг ойлгох чадвар соёолно...

Эх орны минь хөгжилд БИ гэх хувиа хичээсэн зан саад болдог гэж уншиж байсан юм байна. Үнэний хувьтай байх аа тийм ээ. Би бас би гэхээ сэтгэлийнхээ угаас авч хаяна аа. Хэ хэ.

...Авахаасаа илүү өгөх нь жаргалтай, сэтгэлийн таашаалтай болох тухай та сонссон биз дээ. Тийм ээ, үнэн...

Энэ үг яагаад ч юм надад их нөлөөлсөн. Хэ хэ. Тэгээд нэг бяцхаан хүүхдэд сэтгэлээсээ хандив өргөсөн. Эх орондоо эзэн, сайн хүн болоорой...

Эд хөрөнгө чухал биш гэж бичсэн байна. Сүүлийн үед монголд ч минималист үзэл тархаад байгаа нь тун чиг зүгээр шүү тэ. Арай л дэндээд байсан юм, энэ эдийн шунал нь.

Өөртөө цаг гарга гэжээ. Хойшид гоо сайхандаа цаг гаргана даа. Залхууралгүй...

Өртэй хүн өөдөлдөггүй гэж сануулжээ. Нэг хэсэг өртэй хүн өөдөлдөг гэж яригдаад байсан даа. Хэ хэ. Жаахан өртөй юмсан. Ойроын хугацаанд өрөө дарж дуусна даа. Гэснээс энэ засаг төрийнхөн энд тэнд өр тавиад л явах юм тэ. Биднийг л өрөнд оруулаад байх бололтой юм аа. Улсын их хурлын дарга гуай  ирж хэдэн сая ч долларын зээл авчихав. Яалтай ч билээ.

Гэснээс би үгийн алдаа олоод, мундаг хүний орчуулгаас. Цэнэтэй гэж бичихийг цэнтэй гэж бичээд явсан байна лээ. Үнэ цэнэтэй цагаа зориулах гэх мэтчилэн бичнэ шүү. Өөр алдаа олоогүй ээ, үнэхээр хяналт сайн байсан нь мэдэгдэв. Хэ хэ.

Опра аниагийн ном

Үүнийг улиран одсон 2016 онд Осака хотод зохиогдсон намрын баяраар худалдаж авсан ном.
Уншсандаа сэтгэл өег байгаа. Ойлгож ухаарах зүйл их байна аа. Таалагдсан ганц нэг зүйлээ тэмдэглэж авлаа. Сүүлийн үед шууд номон дээрээ тэмдэглээд байгаа. Дэвтэр дээр буулгахаасаа жаахан залхуураад.

Таалагдсан ганц нэг зүйлээсээ оруулах уу?

...Миний хувьд, зүгээр л өглөө эрүүл саруул сэрээд, хоёр хөлийнхөө улаар шалыг мэдрэн, угаалгын өрөө рүүгээ явж очоод, тэндээ юу хийдэг, түүнийгээ хийх нь таван од өгөхүйц жаргал юм...
гэж ээ. Нээрээ л тийм шүү. Мөн сайхан ном унших тавах од гэсэн байсан. Миний хувьд ч адил. Элэг бүтэн, эрүүл саруул хорвоогийн тоос хөдөлгөж, хоёр идэхгүй хоосон хонохгүй болоод л байна. Өөр илүү юу хэрэгтэй юм? тийм ээ.

...Ном уншдаггүй байсан бол одоо хаана, ямар хүн явах байсан бол гэдгээ би төсөөлж чаддаггүй юм...
...Миний хувьд ном бол нэг төрлийн зугатах зам юм. Сайн ном унших бол хэн ч халдашгүй эрх, хүссэн газартаа хүрч очих боломж. Энэ бол яах аргагүй миний цаг өнгөрүүлэх хамгийн дуртай арга. Миний сайн мэдэх зүйл гэвэл унших нь таны сэтгэлгээг задалж, оюун ухааныхаа гүнд нэвтрэх боломжийг олгоно. Хамгийн гайхалтай нь уншсанаар та илүү өндөрт гарах болно. Авираад байгаарай.
Би бас хэзээ нэгэн цагт одоо байгаагаасаа илүү өндөрт гарч чадах болов уу? Аминдаа их л уншдаг юм сан. Хэ хэ.

Айдсаа давах, тэвчээртэй байх тухай бас бичжээ.
...Саад бэрхшээлийг байгаагаар нь хүлээн авч, мөн чанарыг нь харж чадвал та зорьсон газартаа хүрэх замдаа хэзээ ч төөрөхгүй...
Заримдаа ч нэг дор их олон асуудалтай, бэрхшээлтэй тулгардаг шүү тэ. Хүний газар бүр ч их. Жижиг сажиг тотгорууд байна аа байна, бүхэл бүтэн улс юм хойно. Би ч даваад гардаг л даа, эргэн тойрныхоо сайхан хүмүүсийн тусламжтайгаар. Баярладаг шүү та нартаа. Хайртай шүү.

...Та бол өөрөө өөрийнхөө хамгийн сайн эж, аав, эгч, ах, найз нөхөр бас хайрт нь юм шүү...
Нээрээ л өөрийгээ эхэлж хайрлаж, тордож, өөрөө эрүүл саруул байж дэргэдэхээ хайрлана, халамжилна, өсгөнө, хүмүүжүүлнэ тэ. Их л сайн мэддэг зүйлийн нэг ч хэрэгжүүлэх тал дээр маруухан зүйлийн нэг.

Номын сандаа тавиад хааяа нэг сөхөж харахад илүүдэхгүй л юм байна надад. Хүн хүний сонирхол өөр шүү. Сайн ном гэсэн гэж аваад, дараа нь гомдол мэдүүлэв ээ. Хэ хэ.

Хүн ер нь хамгийн ойрхон байгаа аз жаргалаа мэдрэхгүй, улам ихийг хүсээд л шунаад байдаг тийм ээ?

Надад ч бас шунал байна аа байна яаж зүгээр байхав.
Гэхдээ сүүлийн 2 жил гаран болсон болоогүй хувцас худалдаж авахаа байсан шд. Энд хямдрал гээч зүйл бүрэн утгаараа байдаг болохоор шуналыг минь бас их хөдөлгөнө өө. Хэ хэ

Өгөхдөө сэтгэл харамгүй өгч байх хэрэгтэй юм шиг.
Дэлгүүрийн хямдралаар харин тэрэнд энэнд өгчих аятайхан зүйл байна уу гэж хардаг болсон. Ойрын үед хэнтэй уулзах билээ? Хэнд хааш нь илгээмж явуулах билээ? Хэнд хэнээр хааш нь юм дайх билээ гэж бодож байгаад л.

Сүүлийн үед өгөх тухай, өглөгийн тухай нийтлэл, ярилцлага их гарч, би тэрийг нь олоод уншчихаад байна. Тэгээд л энд тэндээс тусламж хүссэн захидал ирвэл боломжоороо тусалчих санаатай, мэдээж санаа байвч сачий нь хүрэхгүй үе их.

За та нар минь ч эргэн тойрныхоо байгаа зүйлдээ сэтгэл хангалуун, элдэв шуналаа дараад, харин ажил, сурлагадаа улам шунан дурлаарай гэж хүсье.

Tuesday, March 28, 2017

Төгсөлтйн арга хэмжээ2

Зураг авалт арай хийж дуусаж тарцгаана.

Үдээс хойшхи арга хэмжээг цэвэр эцэг эхийн зөвлөл хариуцна. 2 сарын өмнөөс дугтуйтай зүйл гэр бүрт хүргүүлнэ. Дотор нь багш нарт бичиж өгөх мэндчилгээний цаас байна. Энэн нь зүгээр өнгийн хатуу цаас байсан. Наана нь бичгийн цаасан дээр хүүхдээрээ дурсамж мэндчилгээ бичүүлээд, өөрсдөө талархлын үгсээ бичээд, хүүхдээрээ багшийнх нь хөрөг зургийг зуруулаад, эцэг эх нь хүүхдийнхээ хөрөг зургийг зураад, өнөөх хатуу цаасан дээрээ наасан.

Буцаагаад эцэг эхийн зөвлөлд хураалгасан. Түүнийгээ төгсөлтийн арга хэмжээний хоёр хөтөлбөр дээр багш нартаа бас бус зүйлийн хамт бэлэглэдэг юм байна. Том зулзага дээр бас тэгж л байсан байх даа, мартчихаж. Бодвол эндээ бас ингээд л бичиж байсан байх. хэрэв блог бичиж эхэлсэн байсан бол шүү дээ.

2 цагт эхлэнэ, 1:30-с 1:50-ын хооронд ирээрэй гэж захина. Учир нь 2 цагт анги даасан хоёр багш, яслийн ангиас нь түрүү жил хүртэл дааж авсан тормогор нүдэт эрэгтэй багш нар хүрэлцэн ирэх тул.
Аливаа арга хэмжээ болох газраа нэг иймэрхүү маягаар чимэх нь их. Ягаан, цэнхэр цэцгийг хийж сурна гээд л бодоод яваа.

Нэрээ бичүүлээд суудлаа эзлэнэ. Суудлыг цаанаас нь зааж өгнө. Томчуудад цай, хүүхдүүдэд ундаа, багахан хэмжээний идэх юм тараана.
Энэ томчуудынх.
Энэ хүүхдүүдийнх. Бид хоолонд орчихсон байсан тул бараг идээгүй, ганц ганыг л илсэн. Харин орой нь их эрэлттэй байлаа. Дуусчихсан юм уу гэж асууж масуугаад л. Хэ хэ.

Нэг гэр бүлээс хэдэн хүн оролцох тухай асуугаад, мөнгийг нь хураана. Багш нарт өгөх цэцгийн баглаа гэх мэт бэлэгний мөнгийг хамтад нь хураана. Хань ижил, би, бага зулзага гээд 3 хүн ороход 2300 иен болсон. Хямдхан байгаа биз?

Цаг болоод багш нарыг орж ирэхэд алга ташилтаар угтана. Багш нар суудлаа эзлэнэ. Нэг дор суухгүй, гурав хуваагдаж сууна. Багшыгаа тойроод л эцэг эхүүд баярласан талархсанаа хэлнэ. Хүүхдүүд тоож байгаа ч зүйл алга, хоорондоо тоглоод шаагилдаад л байсан.

Талхаа идээд жаахан байж байтал хөгжөөнт тоглоом тоглосон. Их таалагдсан, дараа олуулаа бол ингэж тоглож болох юм байна гэж бодсон.

Эцэг эхийн төлөөлөл талархлын үг хэлсэн. Яслийн ангиас нь авахуулаад төгсөх хүртэлх үеийнх нь зургаар хийсэн видео бичлэг үзсэн. Зарим нэг ээж нусаа татаад л уйлаад суусан. Би малийгаад л суув. Ха ха.

Багш нар үг хэлсэн. Багш нарт бэлэгээ гардуулсан. Цэцгийн баглаа, тортой зүйл байсан. Хүүхдүүдийн өөрсдөө хийсэн талархлын альбом лав байгаа. Багш нар эргүүлээд хүүхдүүдэд бэлэг өгсөн. Тэр нь жижигхэн хөөрхөн нусны алчуур байсан.

За нэр иймэрхүү дэс дараалалтайгаар төгсөлтирйн арга хэмжээ болно. Би тараад шууд төгөлдөр хуур луугаа. Их л завгүй өдөр байлаа.

Маргааш бүтэн сайн өдөр, үд болтол унтах юм шүү гэж ярьсан улс л байлаа. Үд болтол унтаагүй л дээ. Ажлын өдрийг бодвол жаахан л орой боссон. Хи хи.

Monday, March 27, 2017

Төгсөлтийн арга хэмжээ

Бас л сүр арга хэмжээ шүү дээ. Хэ хэ.
За энэ заалны зураг. Хавар болж сакүра цэцэглэх үед тохиодог тул ихэнх сургууль, цэцэрлэгийн заал нэг иймэрхүү чимэглэгдэх нь их. Эгнүүлж зассан сандалд төгсөх хүүхдүүд сууна.
Голын ширээнд төгсөх хүүхдүүдэх өгөх бяцхаан хэмжээний бэлэг өрөөстэй байна. Бэлэгний агуулга гэвэл төгсөлтийн альбом, хотын захиргаанаас өгөх нутгийн боов, хүүхдүүдийн өөрсдийгөө зурж хийсэн сэнжтэй аяга гэх мэт зүйл. Энэ нутгийн боов их гоё амттай, тоо нь цөөхөн байсан. Хааяа үдийн цайндаа иддэг байсан гэж бага зулзага хэлсэн. Цэцэрлэгийн цайнд гарч байхыг бодвол элдэв янзын амталгаа ороогүй чанартай байх ёстой.
Гадаах үүдэнд ийм арк хийж чимэглэсэн байна. Тамирын өдөрлөгөөр бас ийм арк байдаг. Хүүхдүүд ээлжлэн зургаа авахуулаад л, нэг нь зогсохоор бүгд шавж зогсоод л, Ганцаарыг нь авах гэж бөөн юм болно. Хэ хэ.
Энэ ягаан цаасаар боосон хайрцаг дотор жижигхэн сэнжтэй аяга нь байсан.

Хүүхэд бүрийг нэг нэгээр нь дуудаж төгсөлтийн гэрчилгээг гардуулна. Гардаж авсаныхаа дараагаар ээждээ ч юм уу аавдөө өгнө. Ингэж өгөх үед нь гэрийнхэн нь тусгай тэмдэг тавьсан газар хүлээгээд өвдөглөөд сууна. Хүүхдийнхээ царайг харж болохоор, нүдийг нь эгцэлж харж болохоор өндрөөс, нэг ёсондоо хүүхэдтэй чацуу болно гэсэн үг.

Хүүхдүүд гэрчилгээгээ ёслол төгөлдөр хүлээж аваад, хүлээж буй ээждээ, аавдаа өгөхдөө талархлын үг хэлнэ.

"Цэцэрлэгт минь өдөр бүр хүргэж өгч авдаг байсанд баярлалаа", "Намайг төрүүлсэнд баярлалаа". Ийм хоёр өгүүлбэрийг их хэлж байсан. Нэг хүүхэд ээждээ "Дандаа амттай хоолж хийж өгдөгт баярлалаа" гэж хэлсэн.

Эрхлэгч багш үг хэлнэ, эцэг эхийн зөвлөлийн дарга үг хэлнэ, уригдаж ирсэн зочдын төлөөл үг хэлнэ. Энэ зочдын төлөөлөлд харъяа бага сургуулийн захирал, хорооны холбогдох хүмүүс гэх хүрэлцэн ирнэ. Бага сургуулийн захирал үг хэлсэн.

Дунд бүлгийн хүүхдүүд дуу дуулж өгсөн. Өөрсдөө бас дуулсан.

Эцэг эхийн суудалд тухайн гэр бүлийг төлөөлж нэг л хүн сууна. Ээж нь сууна уу, аав нь сууна уу өөрсдөө шийднэ. Сандал дээр нэрсийг бичсэн цаас тавиастай байсан. Энэ суудалд суугаагүй аавууд голцуу хүмүүс зургийн аппарат, видео камераа бариад ард зогсоостой. Хөөрхийс. Хэ хэ.

Ойролцоогоор цаг гучин минут ингэж суусны дараагаар арга хэмжээ төгсөнө. Багш нар үлдэж буй хүүхдүүд коридортоо жагсаж зогсоод үдэж гаргана.

Гадаа гарсныхаа дараагаар мөд тарж өгөхгүй. Өнөөх аркны голд зогсоод зургаа татуулна. Найз найзаараа татуулна. 2 багштайгаа татуулна.

Үдээс хойш хоёр цагт дахин цуглаж бяцхан цайллага хийнэ. Энэ талаар дараагийн бичлэгт...