Thursday, July 11, 2013

Дайн дажингүй нутагт төрснөөрөө бахархмуй

Африкаараа амьсгалсаар л байгаа шүү.
Энэ удаагийн ном бол "Rwanda-гийн залбирал" гэдэг ном. Уншаад ёстой аймар, ёстой зэвүүн, ёстой жигшмээр, ёстой эмгэнэлтэй, ёстой хөөрхийлөлтэй, ёстой өрөвдмөөр, ёстой бахархмаар, ёстой л суралцмаар сэтгэгдэл төрүүлсэн агуулгатай байлаа. Монголчууд бид ямар их азтай, ямар их хувь заяатай улсууд вэ? Тэр их хувь заяагаа дэлхий дээрх асар хүнд орчинд амьдардаг улсуудын хувийг ч бас тулт нь л суралцаад, хөдөлмөрлөөд л явчихаар байх юм санаагаар болдог бол хэхэ.
За тэгэхээр энэхүү нэрийг нь хүртэл сонсож байгаагүй  Rwanda гэгч улсад юу тохиолдсон бэ гэхээр.
Африкийн төв хэсэгт оршино. 1918 он хүртэл Германы колонь, дараа нь Бельгийн колонь байсан. 1962 онд тусгаар улс болсон. Tutsi, Hutu гэсэн хоёр үндэстэн оршдог. Тусгаар тогтносны дараа энэ хоёр үндэстэн нь хэн нь эх барих тал дээр үл ойлголцол үүсч, улмаар дайтахад хүргэсэн. 1994 онд олноор нь хүйс тэмтрэх "дайн" эхэлсэн. Hutu (олонхи) үндэстэн нь Tutsi (цөөнх) үндэстэнээ хүйс тэмтрэх гэсэн оролдлого. 3-хан сарын дотор 1 сая хүн үрэгдсэн гэдэг. Хүн төрөлхтний түүхэнд хэзээ ч мартаж болохгүй гашуун түүх.
Хөрш зэргэлдээ эвтэй найртай амьдарч байсан улсууд нэг л өглөө босоод ирсэн, харцнаас нь эхлээд шаал өөр, хэрцгий болчихсон. Буу, хутга юу л байна түүнийгээ бариад хядаад эхэлсэн.
Хамгийн зэвүүн нь юу гээч. Эрчүүдийн хүчирхийлэл. ДОХ-ыг дайны нэг зэвсгээ болгон ашигласан гэнэ. Цусыг нь бохирдуулж хүйс тэмтрэнэ гээд эмэгтэйчүүдийг хүчирхийлээд хүчирхийлээд явчихсан. ДОХ-той эрчүүд. Олон олон бүсгүйчүүд эр нөхрөө, үр хүүхдээ алдахын хажуугаар өөрсдөө бие сэтгэлийн асар том шархтай үлдсэн. Гэхдээ тэд бууж өгөөгүй. Тэвчсэн, тэмцсэн. 

2 comments:

Gavaa Lkhava said...

Heleed yuu gehev dee, Africa tuuh denduu emegneltei ymaa. Blood Diamond gd kinog uzeerei, Leonardo Dicaprio togloson, yag iimerhuu uil yawdal gardag. Congo, Somalia geh metiin laliin shashintai ornuudad shashnii murgulduun ih gardag. Rwanda bil uu, uur ornii udirdagch tsergiin daranguilagch 70, 80-d aad ond ardilsan ulsiihaa erh medeliig tsergiin hucheer bulaaj awaad (uuruu tsergiin general bsn hun)uls orniihoo buh bayalagiig howh sorj awaad, odoo nadad ene ornoos awah ym uldsengui ee gd eh ornoo hayaad zugtaasan. Zugtaj ochson gazar n haana geech, France, bur uls turiin orognol olgood, suuld n Franciin neg jijig hotiin hundet irgen bolson bgaam. iim emgenelt yawdaliin hamgiin tom emgenel n dotoodod bish Huchtei tom ornuud harsaar baij duugai bgd l bgaan. Congo erunhiilugciin ordon gehed delhiin ali ch ornii Erunhiilugchiin ordnuudaas hamgiin tansag n, untlagiin uruu n gehed altadmal. Getel COngo delhiin hamgiinn yaduu oron shuu dee aimshigtai bgaa biz.

byambaa said...

Orj gardagt bayarladag shuu. Harin tiim ee. Zarimdaa bid ch bas yalgaagui bolchih geed bgaam shig sanagdaad bdg yum. Uznee ter kinog. Bas Diamond-s enh taivniig iluud uzne gsn book bdgiin bilee. Olj unshih sanaatai bga. Bayjih neg ni uchirgui bayjaad bgaa ni manaid ch bas bdg uzegdel bolood bhiin te. Yaamaar ch yum. Tolgoi uvtgusun asuudal ih bh yum oo.