Ягаан дэвтэртээ

Сүүлийн үед олж уншсан цэцэн мэргэн үгсээ оруулав. Нэг хэсэг их л идэвхитэй түүгээд л бичдэг байсан бол ойрноос жаахан хойрго болжээ. Учир нь нүүр номын ачаар энд тэндхийн хуудаснаас хуулж авч олонд түгээгээд байгаа ч, дараа нь өөрт хэрэг болоод хайхаар гарч ирэхгүй юм. Хэ хэ. Тэгэхээр би нь нүүр номын хэр идэвхитэй гишүүн болох нь тодорхой. Хэрэгтэй хэрэггүй их олон зүйл share хийгээд, сүүлдээ өөрөө толгой нь эргээд эхлэнэ гэж байгаа.

Халаас хоосондоо биш толгой хоосондоо ич.

Эр хүний гэртээ ирэх гэрлийг гэргий нь өөрөө асаадаг.

Амьдралд хүмүүс боловсролоороо бус хүмүүжлээрээ ялгардаг.

Үрчлээтэхээс биш
Үнэ цэнэгүй амьдрахаас ай.
Хөгшрөхөөс биш
Хүн чанаргүй амьдрахаас ай.

Бээлийгүй бол гар даардаг шиг
Хайргүй бол сэтгэл даардаг

Чиний аз жаргал хэтэвчнээс чинь биш
Нүднээс чинь гэрэлтэх ёстой.

Эмэгтэй хүн хайрлагдаж
Эрэгтэй хүн хүндлэгдэж  амьдрахыг хүсдэг.

Том зорилго тавь. Биелүүлж чадахгүй байсан ч олон зүйлд хүрсэн байх болно.

Хүмүүсийн алдааг уучилж сурах хэрэгтэй. Яагаад гэвэл нэг л өдөр чи өөрөө ч алдах л болно.

Зовж үзээгүй хүн жаргаж байгаагаа  мэддэггүй.

Ээж байна гэдэг маш том боловсрол юм
Эхнэр байна гэдэг маш том ухаан юм
Эмэгтэй хүн байна гэдэг маш том урлэг юм.

"Буруу" шалтгаанаар "зөв" хүмүүсээс биш харин
"Зөв" шалтгаанаар "буруу" хүмүүсээс холбоогоо тасалж сур.

гэх мэт зөндөө л байсан.

Гоё үгс

Фб-т гоё гоё хуудас нээгдээд, гоё гоё үг бичигдээд байх юм өө. Тэсгэлгүй энд бас ганц нэгээс нь орууллаа.

Хувцасаар нь угтаж
Ухаанаар нь үднэ.

Зовж үзээгүй хүн
Жаргаж байгаагаа мэддэггүй.

Чоно шиг хиймортой
Чөтгөр шиг адтай
Чулуу шиг хаттай
Чихэр шиг амттай     Яваарай.

Цаг үеэ олж хэлсэн
Зөв үг
Сэтгэлд хүрч
Зүрхэнд тусдаг.

Дайчин монгол
Эр хүн бүрийн ард
Ухаалаг монгол
Эмэгтэй байдаг.

Хэрвээ та хэн нэгнээс сайхан үг сонсохыг хүсдэг бол
Эхлээд өөрөө хэлж сурах хэрэгтэй.

Хүсэл дууссан газар
Хүн өөрөө дуусдаг
Дуусахгүйн тулд
Хүсэл мөрөөдлөө
Яг л цэцэг адил дэлгэрүүл.

Сүүлийн үед

хуанли гээч юм чинь их өвөрмөц хэлбэрээр гардаг болсон шиг байна аа даа. Үүнийг өдөр өдрөөр нь бичсэн сургаалийг нь гүйлгэж харчихаад л ажилдаа гардаг юм.
Сургаалийг нь уншиж, сонссоноор бол өдийд энэ хүний дайтай л гэгээрсэн баймаар хэхэ.
Ганц нэгээс нь эндээ бичлээ. Он дуусаад хаашаа ч юм алга болчихоос нь өмнө.

1. Цаг хугацаа урсан одож ирээдүй ирж байна. Энэ нь ирээдүй таны гарт байна гэсэн үг бөгөөд ирээдүй одоо цагаас бүрэн хамаарах болно. Одоо цаг танд асар их хариуцлага оногдуулж байна.

2. Дотоод сэтгэлийн бурангүй буюу бидний харанхуй бүдүүлэг байдал нь зовлон зүдгүүрийн үндэс мөн. Дотоод сэтгэл ариусах тусам харанхуй арилдаг. Энэ бол гэгээрэлд хүрэх зам юм.

3. Хэрэв та өрөвч сэтгэлтэй бол энэрэл хайр бялхсан гэр бүлээ зохио, дараа нь тийм хамт олныг, эцэст нь энэрэнгүй дэлхий ертөнцийн тухай бод.

4. Өдөр хоног ээлжлэх лугаа адил хуучин анд нөхөд өнгөрөн одож шинэ найз нөхөд гарч ирдэг. Хамгийн гол нь өдөр хоног үр ашигтай, найз нөхөд үнэнч байх нь чухал.

5. Эрдэм мэдлэгээ бусадтай хуваалц. Энэ нь хутгийг олох зам юм.

Алсын хараа номноос

Агуу үйлсийг бүтээхэд амьдрал юутай богинохон, атаархагчдын дунд амьдрахад амьдрал юутай урт
Б.Ренчин

Алт ховор байдаг учраас үнэтэй байдгийн адил амьдрал үнэтэй учраас богинохон байдаг.

Хүүхэд хүнд итгэхээ болихдоо л том хүн болдог.
Зохиолч Г.Мэндсайхан

Аз жаргалыг нэг удаа мэдэрье гэвэл сайхан хоол ид, нэг хэсэг мэдэрье гэвэл хүнтэй гэрлэ, харин удаан хугацаанд мэдэрье гэвэл бусдыг хайрла.

Аль зогсоол руу хөвж яваагаа мэдэхгүй хөлөг онгоцны дарвуулыг ямар ч салхи үлээгээд нэмэргүй.
Сенека

Эд хөрөнгөө алдвал багыг алдана
Нэр төрөө алдвал ихийг алдана
Эрүүл мэндээ алдвал бүхнийг алдана.

Эрүүл мэндийн төлөө гэж хундага тулган уухдаа бид эрүүл мэндээ муутгадаг.

Ухаарал түгээгч 3

Ном бол зөвхөн ухаалаг толгойг төдийгүй бас ухаалаг гарыг төлөвшүүлнэ.
Сухомлинский

Бүх хүнтэй эелдэг бай
Олон хүнтэй эвсэг бай
Харин цөөн зарим хүнтэй
Илэн далангүй бай
Франклин

Дайснаа өршөө
Тэгэхдээ нэрийг нь бүү март
Жон Кеннеди

Өрөөл бусдыг ялан дийлэх хүч бус
Өрөөл бусадтай нэгдэж чадах хүч л
Туйлын дээд хүч байдаг
Шричинмой (Энэтхэгийн гэгээрсэн багш)

Ухаарал түгээгч-2

Ачлахын дээдээр ачлууштай нь
Аав ээж эх орон гурав
Асрахын дээдээр асрууштай нь
Өтгөс нялхас хань гурав
Ялахын түрүүнд ялууштай нь
Нойр залхуу атаа гурав
Яруу төгс сурууштай нь
Яриа дуу хөгжим гурав
Эгшин бүрийд цэгнүүштэй нь
Бие хэл сэтгэл гурав
Эгнэгт тордож явууштай нь
Билэг ухаан чадал гурав
Ажил бүтээхийн эрэмбэ нь
Мэдлэг чадвар дадал гурав
Аливаа шинжээс эрхэм нь
Мэргэн түргэн даамай гурав
Үйл бүхнээс эрхэм нь
Бодох туурих дэмжих гурав
Үнэн бүхний туйл нь
Төрөх орших үхэх гурав
Д.Равжаа

Ухаарал түгээгч

4 сар дуусах дөхчиж, уг нь бичмээр юм их байвч нэг л боломж нь бүрдэж өгөхгүй байна. 5 сараас бичнэ гэдгийг үзүүлж өгнөө.
Өнөөдөр хайртай ээж аавтайгаа ярьлаа, тэгсэн манай хоёр оноч мэргэн үгсээс түүж аваад хэвлэж гаргаад ханандаа хаддаг болсон гэнэ. Ойр хавийнхандаа ухаарал түгээж байгаа юм байхаа хэхэ. Нэг найз нь бүр хуулж бичиж аваад харьсан гэнэ лээ.
Үргэлж л бусдад үлгэр дуурайл үзүүлж байдаг та хоёроороо бахархдаг шүү.

Би бас юугаараа дутахав, аавынхаа сэтгэл гарган утсаар уран унших гэж их л хичээж хэлсэн энэ сарын турш ханан дээр нь хадагдах сургаалийг нь та бүхэнтэйгээ хуваалцах гээд л

Ам нь нэг байхад чих нь хоёр байдаг юм, үгээ мэд
Амьдрал ганц байхад сонголт олон байдаг юм, замаа мэд
Хань ганц байхад хайр олон байдаг юм, сэтгэлээ мэд
Амжилт таныг тосож байхад
Алдаа таныг отож байдаг юм, өөрийгөө мэд.

Юутай үнэн

Ажил биднийг уйтгар, дутагдал, хэрэгцээ гэсэн гурван лут гайнаас ангижруулдаг. Вольтер

Биеийн тэнхээг сэтгэлийн тэнхээ өргөнө. Гиппократ

Ямагт баатар байх боломжгүй, харин хүн хэвээрээ байх боломж хэзээд олдоно. Гёте

Харам хэтийдвэл гарз далалмуй
Шунал хэтийдвэл зовлон дуудмуй.

Ухаан уйтан хүмүүн
Уул мэт эрхэмсэг аж
Ухаант мэргэн хүмүүн
Далай мэт дөлгөөн аж.

Сул талаа мэдэж байх юм бол тэр бидэнд гай тарьдаггүй. Лихтенберг

Бидний аз жаргалын аравны нэг нь эрүүл мэндээс шалтгаалдаг. Шопенгауэр

Номноос салдаггүй хүний мэдлэг их
Нойрноос салдаггүй хүний зүүд их （Монгол ардын зүйр үг）

Мэргэн үгс

Яг одоо уншиж буй Эмос клубээс гаргасан "Өөрийгөө хөгжүүлье" номноос түүж оруулав. Иймэрхүү зүйл цуглуулдаг юм хойно.

Хүн хэлэхээс нааш, цаас чичихээс цааш.

Тэнэгийн дотор уужуу. (Энэ үгийг би ойрд их сонсож байгаам, тэгсэн энэ номонд бас байж байхаар нь оруулчихлаа)

Сайн худалдаачин эсвэл аж ахуй эрхлэгч болохын өмнө хүн эхлээд ХҮН болох ёстой.
Р.В.Эмерсон

Хүнд бурхнаас заяасан үндсэн ажил бол ХҮН болох явдал. Бэнжамин Франклин

Сэтгэлд гал байхад зууханд гал олдоно.

4 жил өөрийгөө зовоосноор 40 жилийнхээ жаргалыг зохионо.
Эрин М.Тулгат

Өөрийгөө хүндэлж, өөрийгөө мэдэж, өөрийгөө захирахуй,
Өндөр их суудал өөд залж өгөх нь гагцхүү энэ гурав билээ
(Self-reverence, self-knowledge, self-control
These three alone lead life to sovereign power)
Английн найрагч Теннисон

Бага залхуугаас их залхуу

Үргэлжлэл бий

Уулзаагvй удсан байна шvv. Бямбаа нь их л сонинтой байгаа. Зав зайгаа харж байгаад бага багаар бичиж эхэлнээ. Ингээд 8 сарын эхний бєгєєд сvvлчийн бичлэгийг оруулмуй.

Улс орон мєнгє багатайгаас болж хєгждєггvй гэвэл худлаа.
Харин авъяаслаг хvмvvс дутсанаас болж хєгжил удааширдаг.
Вольтер

Бизнес хийснээр та эсвэл мєнгєтэй, эсвэл туршлагатай болно.
Эхлээд туршлагажаад ав, мєнгє дагаад ирнэ.
Харoльд Женен

Бизнес бол тоглоом. Тоглож л чадвал энэ дэлхийн хамгийн гайхамшигт тоглоом.
Томас Уитсон

Yнэ мартагдаж чанар vлдэнэ.
Хенри Ролсс Ролсс Ройсийг vндэслэгч

Цoo эрvvл гуйлгачин євчтэй хаанаас жаргалтай.
Эрvvл мэнд гэдэг амьдралын бусад бvхий л баялгаас тийм олон дахин vнэтэй.
Жoпенхyар

Хэлэх vг бэлдvvлэх бол эрэгтэй хvд ханд
Харин чухал юм хийлгэхээр бол эмэгтэй хvнд даалга.
Маргарет Тетчер

Амьдралд бусдыг ялах нь гол биш єєрийгєє ялах нь чухал
Томас Монсон

Ард тvмнийг зvй зохистой удирд. Хvмvvс шударга тахимдуу болно.
Ард олонд ээлтэй ханд. Хvмvvс шаргуу хєдєлмєрлєх болно.
Шилдэг нэгнийг єєд татаж, эрдэмгvй харанхуйг нь сурга. Хvмvvс танд итгэх болно.
Кvнз

Чиний тусын тулд эх орон юу хийхийг бvv хvлээ. Харин эх орныхоо тєлєє юу хийж чадахаа єєрєєсєє асуу.
Жон Кеннеди (ерєнхийлєгчийн тангараг єргєх ёслол дээр хэлсэн vг)

Хєдєлгєєн бол амьдралын сан, уурхай.
Плутара

"Ємнєє буй сайн сайхан зvйлийг хараад хоцорчих вий гэж айхдаа би урагш гvйдэг. Басхvv ємнєє байгаа муу муухайг vзээд буцалсан усанд хєл дvрсэн мэт vтэр хойш зайлдаг." Би энэ vгийг сонссон, тийм хvмvvсийг харсан. Зорьсондоо хvрэхийн тулд би аглагт даяанчлан сууж байна. Тэгээд єєрийн vнэнийг бий болгохын тулд ёс суртахууныг дагаж байна. Ийм vгийг ч би сонссон. Гэхдээ тийм хvнтэй хэзээ ч тааралдаж байсангvй.
Кvнз

Би азын тэнгэр байдаг гэдэгт хатуу итгэдэг, их ажиллах тусам их аз дайрдгийг би анзаарсан.
Томас Жеферсoн

Дэвтрээ эргэн сєхєхvй

Цагийг хий дэмий vрэгчид л єдрийн богинохонд гоморхон суудаг.

Амьдрал гэдэг ганцхан тєрлийн цэцэг ургадаг цэцэрлэг биш.

Сайн хvн нэг vгтэйСайн морь нэг явдалтай.

Єчигдєрийг мартал vл болно, тэр маргаашийн багш.

Хэрэв хvнд vйлчлэхгvй бол оюун ухаан хичнээн аймшигтай билээ.

Yнэн vг даруйдаа vзэн ядалтыг тєрvvлдэг.

Эх нутгийнхаа хєрсєн дээр хvн хоёр хєлєєрєє бат зогсох ёстой. Гэхдээ нvд нь бvх дэлхийг харж байвал зохино. Жорж Сантаяна

Гэр бvлд урван мэхлэхийг л єршєєж болохгvй. Иван Шамякин

Эхнэр авах амархан
Эхнэртэй байх л хэцvv М.Yнамvнo

Амьдрал бол уул юм. Бид удаан єгсєж тvргэн урууддаг. Моппасан

Санаж явахад илvvдэхгvй

Амласан ёсоороо номын хэсгээс бага сага зvйл бичье.
Эхний удаад єнєєгийн хvн тєрєлхтєн та бидэнд хэрэг болохуйц хэсгээс иш татав.

...Бид зєвхєн сониуч зандаа хєтлєгдєн нэгнийхээ нvд рvv ширтдэггvй. Ярилцагчийнхаа нvднээс тухайн хvний сэрэл мэдрэмжийг тусган хором тутамд єєрчлєгдєн хувирч байдаг нvдний орчмын офтальмогеoметрийн vзvvлэлтээс мэдээлэл авч байдаг. Бид дотоод ухамсарынхаа тvвшинд уг мэдээллийн геoметрийн дvрсvvдэд шинжилгээ хийснээр ярилцагчийнхаа эрvvл мэнд, бодол санаа, сэрэл мэдрэмжийн тухай єєрийнх нь ярианаас хамааралгvй нэгэн сэтгэгдэлтэй vлддэг. Ийм учраас хэрвээ та нууц бодолгvй нээлттэй хvн баймаар байвал хар нvдний шил зvvлгvйгээр vргэлж ярилцагчийнхаа нvд рvv нь харж байгаарай. Тэгвэл та хvнд хvчтэй, шударга гэсэн сэтгэгдэл тєрvvлэх болно...

...Хорт муу санаа асар их хvчтэй. Хорт муу санаа нь техникийн хvчин чадлыг нуралт устгал руу эргvvлж соёл иргэншлийг мєхєлд хvргэх хvчтэй. Одоохондоо бид сайн муу санааны мєн чанарыг тєдийлєн сайн мэдэхгvй байгаа ч vvнд асар их хvч чадал оршдог нь маргаангvй. Сайн санааг шvтэх нь хєгжил дэвшилд, муу санаа, эрх мэдлийг шvтэх нь дайн дажинд хvргэдэг нь цаанаа учиртай. Тийм учир хvний нийгмийн оюун ухаан, шашны хєгжил нь бvхэлдээ маш их утга учиртай бєгєєд бvр бодит байдалд шилжих чадвартай...


...Тав дахь иргэншлийн хvмvvс биднийг физик биеийнхээ боол гэж vзэж болно...

...Цэвэр ариун сэтгэл гэдэг нь хvний сvнсний болон сэтгэлийн чанарын єєр тєлєв байдал бєгєєд энэ тєлєв байдлын vед торсын орны эерэг энерги нь (хайр энэрэл, нигvvлсэнгvй сэтгэл) муу муухайтай тэмцэхэд бус харин бvхлээрээ бvтээлч vйлсэд зарцуулагддаг. Цэвэр ариун сэтгэлд тэмцлээр мэдлэг, хєгжлийг vгvйсгэдэг муу муухай санаа бодол байдаггvй. Цэвэр ариун сэтгэлтэнд муу муухай санаа бодлыг идэвхижvvлэгч нєлєє нь байнга хєгжих шаардлагатайг гvн гvнзгий ухамсарлахуйгаар солигддог. Цэвэр ариун сэтгэлийн гол дайсан нь назгайрал юм...


...Єглєє гадаа гарахдаа таарсан нэгнээ дулаахан харцаар шагнаж, таатай vг хэлэхийг хичээгээрэй. Хvмvvс тан руу зовлон жаргалаа ярин ирдэг болоход та єєрийгєє аз жаргалтайг мэдрэх болно. Yл ойлголцол болон муу муухайтай таарахдаа битгий бухимдаж, мууг муугаар хариулаарай. Ингэхгvй байх нь таны эрхэмсэг, бардам чанарыг илтгэх болно. Битгий хий хоосон номлогч болоорой. Ингэх нь утгагvй зvйл юм. Хєдєлмєр vйл ажиллагаагаараа сайн сайхан тэртэй тэргvй муу муухайг ялан дийлнэ гэдгийг харуулаарай! Муу муухайтай тэмцэхгvйгээр яагаад ч хєгжихгvй. Сайн муугийн тэмцэл бол хvний мєн чанар юм гэдгийг ойлгоорой. Бусад хvмvvсийг муу муухай зvйл хийснийх нь тєлєє эргэлзэлгvй шийтгэж байгаарай. Учир нь муу vйлийн тєлєє хvнийг шийтгэх нь сайн хэрэг бєгєєд харин огт тоомсорлохгvй байх нь муу vйл юм. Єєрийн ухамсарт итгэж бай. Єєрийгєє ч хайрлахгvй шаргуу хєдєлмєрлє. Хvнийг єрєвд, хайрла, дурла...

Бяцхан сургааль-2

Хvн болж терсний учир чи
Хvн бvхнийг хvндэлж яв!
Хvнээс хvчтэй амьтан энэ ертенцед vгvйн учир
Хvнээс чи айж, болгоомжилж яв!
Буруу биш, зев сэтгэлтэй явбал чинь
Бурхан бус, хvн, чамайг аварна.
Булзаж мэхэлж, хорон санаатай явбал чинь
Буг биш, хvн, чамайг ална!
Цэцэн ч бай, тэнэг ч бай хvний сэтгэл
Цэцэглэн ургахдаа амархан хvчит херс юм.
Хэрвээ чи, еерт хэрэггvй зvйлээр ч гэсэн
Хэн нэгнийг ядарч явахад нь баярлуулсан бол
Тэр хvний сэтгэлд чиний телее цэцэрлэг ургаж
Тэртээ хожим чи vр шимийг нь амсах болно!
Алив бvхэн, ганцхан едреер дуусдаггvй.
Аавын хvvтэй ганцхан уулзаад енгердеггvй.
Амьдралын олон давааны чухам ямар оройд
Азтай буюу эзтэй тааралдахыг мэдэхэд бэрх!
Зурвасхан тохиолыг, vvрд vл мартан
Зуун жилийн хойно ч гаргаж ирж болно.
Аар саархан юманд vл хайхран
Аягvй нэгэн ул мер хvний сэтгэлд vлдээвэл
Он жилийн уртад тэр, чиний эсрэг
Ой хевч болтлоон ургасаар явна.
Ярвагар явахдаан хэрхсэнээ чи мартан
Ядрах нэгэн едрее тэр ойд орно.
Гaрах газаргvй хорт ширэнгэнд мухардаж
Гашуун бэрх шийтгэлийг хожимдсон хойноо амсана!
Херенге зеер, нэр алдар, албан тушаал
Хегшдийн буян, залуугийн тэнхээ, найз нехед
Аль нь ч гэсэн eнee байвч, маргааш хоосон
Алга дарамхан улаан нvvр л хэзээ ч хэвээр!
Дайсан нeхeр хоёрын аль нь ч гэсэн
Дандаа уншиж явах амьд хуудас бол
Yхэн vхтэл гагцхvv чиний нvvр мeн!
Yvний учир, тэр хуудсанд инээмсэглэлээс eeр юу ч бvv бич!

1975-VIII-24Р.Чойном Сvмтэй будрын чулуу 1990, 123-124-р талууд

Бяцхан сургааль

Ямар ч юмыг хийж сур
Ядаж хийснээ хэрэглэж сур!
Єчнєєн зовж бvтээсэн юм даа гэж
Єєрєє еереесее бvv харамла!
Удаан оролдож бvтээсэн бvхнийг
Удаан хэрэглэдэг албатай бус!
Арван жил бэлтгэсэн зvйлийг
Агшин тєдийд дуусгаж ч болно.
Гуч хоног бэлдэж зэхээд
Гурав хоног наадам хийдэг.
Насанд хvртлээ тєхєєрч яваад
Найр хурим ганцхан хийдэг.
Их ажил болж хийсэн сумаар
Ирмэх тєдийд буудаад дуусдаг.
Зуун цагаар бvтээсэн чvдэнз
3урах тєдийд нvvрс болдог.
Учир иймээс, бэлтгэсэн зvйлээ
Удаан хэрэглэх гэж єєрийгее бvv зовоо!
Єєрийн зэхсэнийг эзний эрхээр
Єєрийгее баясган хэрэглэж сур!
Амьдралыг єгсєн эх орондоо ч бас
Алд биеэ зориулж сур!

1977-IX-28 Р.Чойном /Сvмтэй будрын чулуу, 1990 он, 188-р тал /

Сvрхий сvрхий ишлэл

Толгой зvтгэл хоёроороо
Мєнгє хийж амьдар
Тоохгvй байгаа нэгнээ
Эргэж хартал амьдар
Амьдар чи амьдар...

Бусдын тухай хов шивнэж суугаа хvнийг бушуухан гэрээсээ хєєж гарга.

Бусармаг явдлыг хараад дуугvй байна гэдэг та тvvнд оролцож байна гэсэн vг.

Хvнлэг байх эсэх нь зєвхєн биднээс єєрсдєєс шалтгаална.

Насаар чинь жаргаана гэж бурхан надад хэлээгvй ч
Насаар чинь зовооно гэж чєтгєр надад шивнээгvй ээ.

Хамгийн ширvvн найзынхаа
Хамгийн сайн найз нь бол оо.

Хvний нvvр харж байгаад хэлж байгаа сайшаалын vгийг
Хараал мэт газар унагаа
Хvний нvд рvv эгцэлж харж байгаад хэлсэн шvvмжлэлийн vгийг
Ерєєл мэт тосч ав
Тэгвэл чи хvн болно
Мишигийн Цэдэндoрж

Єнєєдєр чиний vлдсэн амьдралын эхний єдєр.

Асар их тэвчээрийн цаанаас
Амжилт дєнгєж цухуйж байдаг.

Хайртай хvнтэйгээ маргалдвал зєвхєн єнєєдрийн нєхцєл байдлыг л авч vз.
Єнгєрснийг бvv сєх!

Дундуур шингэнтэй лонх
Дулбалзан гилбэлзэх дуртай
Дутуу мэдлэгтэй хvн
Бусдыг шvvлмжэлх дуртай.

Хvнд магтаал хэлэх дургvй хvн
Єєрєє магтуулах шалтгаангvй байдаг.

Уншихаа боливол сэтгэхээ болино.

Yгийг ажил болгох нь
Ажлыг vг болгохоос бэрх.

Асар сайн хvн уурлавч бурууг хvлээн зєєлрєх
Адаг муу хvн гуйх тутам чангарах.

Цаг хугацаа байхад алтыг хайх хэрэггvй
Алт байсан ч цаг хугацаа олдохгvй.

Цаг хугацаа бол хэмнэгдлээрээ бус алдагдлаараа vнэ цэнэ нь єсдєг эрдэнэ.

Бусдын нэрийг нэг хугалбал єєрийн нэрийг гурав хугална.

Хvнд чи итгэх юм бол
Хvн чамд итгэнэ
Хvнээс чи зугатах юм бол
Хvссэн амьдрал чамаас зугатана.

Нэгийг бодогдуулж байна шvv

Бvр 10 жилд байхаасаа эрдэмтэн мэргэдийн хэлсэн vг зэргийг тvvж цуглуулж ирсэн юм. Одоо хэдэн ч дэвтэр болсон юм бvv мэд. Ямар ч байсан японд ирээд 2 ч дэвтэр дуусгаад байна. Нэгийг нь дээр монгол явахдаа монголд аваачаад хураачихсан. Одоо нэг нь дуусч байгаа юм. Эргэж сєхєєд доорх сургааль нvдэнд буулаа. Блогтоо оруулчихъя.

Єндєр хэргэм зэрэггvй гэж бvv шанал
Єндєр хэргэм зэрэг хvртэхээр хvн би мєн vv гэж шанал
Хvмvvс чамайг мэдэхгvй байна гэж бvv шанал
Хvмvvст єєрийгєє мэдvvлэхээр хvн би мєн vv гэж шанал

Кvнз

Ажлын шинэ жил

4 сар гардаг байжээ. Японд ажил, хичээлийн шинэ жил 4 сарын 1-нд эхэлдэг юм. Єнєєдєр 2 хэдий ч даваа гараг тул шинээр ирсэн ажилчидтай танилцаж эхлэх гээд л байж байна. Шинэ сарын эхний бичлэгээ сургаал vгсээр эхлээд тийм ч юм уу гэж бодсоноо ямар ч байсан оруулахаар шийдлээ.

Сургаал vгсээс

Єнєр хvн эвгvй бол
Єнчин хvний элэг болох
Олон хvн эвгvй бол
Оорцог хvний идэш болох.



Ямар юм муухай вэ?
Yл мэдэгч муухай
Ямар юм сайхан бэ?
Сарvvл ухаан сайхан
Юу хортой вэ?
Єштэй сэтгэл хортой.



Сайн хvн нэг vгтэй
Сайн морь нэг явдалтай



Олон хэлбэл улиг
Цєєн хэлбэл билэг



Oрoo морийг уургаар
Ууртай хvнийг аргаар



Єнчинг тэжээвэл хvн болно
Єргvvлдгийг тэжээвэл мал болно




Єєрийгєє магтвал євснєєс хєнгєн
Хvнээр магтуулбал чулуунаас хvнд



Хэлсэн дор мэдмээр болоод
Хэд хоногоос мартаж орхигч
Хичээнгvй бус тэнэгийн зан



Даргиатай газар адуунд харш
Даваатай газар хонинд харш
Хєвчийн єндєр тэмээнд зохисгvй
Хэт нарийн євс vхэрт муу



Євєл єнтэй нутагт нутагла
Зун vндэстэй газрыг харгалз

Єєдрєг явах 25 зарчим

Монголд байхдаа єглєє бvр радиогоор явдаг байсан "Єглєєний санамж" нэвтрvvлгийг сонсох дуртай байж билээ. Ээж маань дуудаж сэрээгээд цугтаа сонсдог байсан юм. Уг нэвтрvvлгээр уншдаг байсан "Єдєрг явах 25 зарчим" -ыг танилцуулъя.

Єєдрєг явах 25 зарчим

1. Сэтгэлийн тэнхээтэй бай. Хэн нэгэн хvн таныг ивээнэ гэж битгий найд. Бусдын хийснийг ажиглан єєрєє биеэ даан хий.

2. Аливаа юмны учры ухааран ойлгохыг оролд. Нягт нямбай, тэсвэртэй бай. Бие сэтгэлээ хийж байгаа ажилдаа бvрэн дайчил.

3. Ємнєє тавьсан тодорхой зорилготой байж, тvvндээ хvрэхийн тєлєє чармай. Ашиггvй зvйлд санаагаа бvv зовоо. Хий хоосон мєрєєдєлд бvv авт.

4. Хийх зvйлээ урьдаас сайн тєлєвлє. Нэгэн зэрэг олон юмны хойноос бvv хєєцєлд. Элдэв саад учирвал чухам юунаас болсныг нь сайтар тунгаа.

5. Найз нєхрєє зєв сонго. Инээсэн бvхэн найз биш. Хялайсан бvхэн дайсан биш.

6. Аливаа ажлыг хийхдээ урьдаас сайтар тєлєвлє. Маргааш юу хийхээ урьд vдэш нь тєлєвлє.

7. "Yгvй" гэж хэлж сур. Ингэх нь заримдаа эвгvй байдаг ч гэсэн "vгvй" гэж хэлж чадахгvй байгаа нь сул доройн шинж.

8. Єєрийгєє битгий чамла. Хувийнхаа давуу талыг улам торд. Би чадна гэж єєртєє итгэлтэй бай.

9. Муу зуршлаасаа бага багаар сал. Дутагдлаа шударгаар хvлээ. Єєрийгєє зэмлэж сур. Биеэ бvv хуур.

10. Єдрийн аль цагт хамгийн их vр бvтээлтэй байдгаа мэдэж ав. Тэгээд тэр цагаа ашигтай ажилдаа зориул.

11. Хийх гэж байгаа зvйлээ ашигтай эсэхийг єєрєєсєє асууж тунгаа.

12. Ялихгvй зvйл дээр бvv цухалд. Хэнээс, юунаас болов гэдгийг урьдаар сайтар тунгаа.

13. Ядарсан vедээ ажлаа тvр хойш нь тавь. Санаа зовох хэрэггvй. Yе vе хєдєлж, босч, суу. Явган явахыг хичээ.

14. Yнэхээр ихийг хийж бvтээе гэвэл юуны ємнє єєрєє эрvvл байх хэрэгтэй. Эрvvл биед саруул ухаан оршино гэдэг хамгаас vнэн билээ.

15. Хийхээр тєлєвлєсєн зvйлээ зvрх алдалгvй бариьж ав. Ажлаа хаанаас, юунаас эхлэхийг эхлээд бод. Дараа нь ямар аргаар хийхээ тєлєвлє. Хамтарч хийх хvнтэй бол тvvнтэйгээ зєвлє.

16. Бусдыг ашигтай зvйлд уриалан дуудаж, урамшуулан зоригжуул.

17. Хийхээр тєлєвлєсєн ажлаа бvv хойш нь тавь. Нэн даруй эхлэх нь чухал.

18. Бусдын vгийг нухацтай сонсож сур. Хvний хэлснээс хэрэгтэйг нь тунгааж авч, хэрэггvйг нь гээ.

19. Учирч болох бэрхшээл саадыг урьдчилан тооцоол. Тэгвэл зорьсон vйлс чинь хялбар бvтнэ.

20. Мэдрэхvй, зєн совиндоо vе vе итгэж бай. Дан ганц ухаанаар бvхнийг шийдэж чадахгvй байх vе бий.

21. Даруу тєлєв байж сур. Бардам зан, хулчгар шинж нэрийг чинь гутааж, ажил vйлсэд чинь саад болно. БУсдын шvvмжлэлийг хvлээж сур. Ажил амьдралд чинь тустай.

22. Хийж байгаа ажлынхаа хэцvv хvндийг бусдад хаая ойлгуулж бай.

23. Хvнээс vнэн vг дуулах сайхан. Бусдыг магтаж, єєрийгєє магтуулахад юу нь муу байх вэ. Нєхєр чинь сайн ажиллаж байвал магт, дэмж.

24. Єєртєє их vvрэг, ачаалал хvлээж сур. Тэгвэл улам ихийг бvтээнэ.

25. Ямагт тайван бай. Бусад хvн оволзож байсан ч чи тайван бай.

Єглєєний санамж

Та бvхэн єглєє бvр Улаанбаатарын радиогоор явдаг байсан єглєєний санамж нэвтрvvлгийг санаж буй биз ээ. Уг нэвтрvvлгээр мэргэдийн сургаал болон орчин vеийн эрдэмтдийн судалгаа, бvтээл, ардын уламжлалт ёс заншил зэргээс бидэнд толилуулдаг байсныг санаж байна. Ингээд та бvхэндээ тухайн нэвтрvvлгийн эхэнд уншдаг байсан шvлгийг хvргэж байна.


Єглєє болгон эртлэн босч єндєр тэнгэрийг бvрэн харж бай!
Огторгуйн хурмаст уужмын хутагаа оюун ухаанд тань хайрлах болно
Орой бvхэн нэгийг санаж, одот ертєнцийг хvндэтгэн харж бай!
Эрхэс гараг vзэсгэлэнт сvлдээрээ vvрд таныг хайрлах болно
Алтан нарыг мандах тоолонд алаг зvрхнээсээ догдлон харж бай!
Эндэгдэлгvй дэгжихийн учир тавилангаар эрдэнэт бємбєлєг гийх болно
Ухаант хvн та хаана ч явсан уулсын оргилыг хvндэтгэн харж бай!
Баян буурал хангайн хишгээр та бат тvвшин явах болно
Учирсан бvхнийхээ нvvр царайг уяхан даруухан инээмсэглэн харж бай!
Єнєр єтгєн урт удаан наслахын єлзий буян бvрдэх болно.

Нэгийг бодогдуулах vгс

• Цєхрєхгvй байх нь хийж чадахын 100-ны 95 хувь нь юм.

• Агуу их хvмvvс сонсохыг гол болгодог. Єчvvхэн хvмvvс ярихыг гол болгодог.

• Чухал ажлыг завгvй хvмvvст даалгаж єг . Чyхал тєслvvдийг зав ихтэй хvмvvстэй хамтарч хийх нь vр дvнд хvргэдэггvй.

• Tолгой зvтгэл хоёроороо мєнгє хийж амьдар. Тоохгvй байгаа нэгийгээ эргэж хартал амьдар. Амьдар чи амьдар...

• Насаар чинь жаргаана гэж бурхан надад хэлээгvй. Насаар чинь зовооно гэж чєтгєр надад шивнээгvй ээ.

• Хvний нvvр рvv харж байгаад хэлж байгаа сайшаалын vгийг Хараал мэт газар унагаа Хvний нvд рvv эгцэлж харж байгаад хэлсэн шvvмжлэлийн vгийг Ерєєл мэт тосч ав Тэгвэл чи хvн болно. Мишигийн Цэдэндoрж

• Надад сайн найз байдаг билvv гэж дотроо бодож суухаар Би тvvний сайн найз байж чаддаг уу гэж єєрєєсєє асуу/

• Уншихаа байвал сэтгэхээ болино.