Saturday, December 19, 2009

Анхны цас...


Анхны цас сүүлчийн бороо...


Энд цас ороод оо. Охин минь бөөн баяр, цасан өвгөн, цасаар байлдах, цасан гэр энэ тэр хийнэ гээд. Ээж нь харин болгоомжтой явахгүй бол энэ тэр гэсэн юм бодоод санаа зовоостой. Уг нь ч өвөл төгссөн жолооч л доо. Нэгхэн шөнө ороод нэг иймэрхүү. Өнөөдөр ч бас орсоор л байна. Нээрээ цасгүй газрын ганц нэг найзууд манайд ирж цас үзнэ үү? Цуг цасан өвгөн хийцгээе.

Жич: Анхны цас гэж аманд орж ирснээр нь дээрх дууг оруулчлаа шүү.

Thursday, December 17, 2009

Friday, December 11, 2009

Буддизмыг танин мэдэхүй ба номын төрийн түүхийн товчоон үргэлжлэл

...Ном нь төгс төгөлдөр байснаар тус болохгүй, хүн нь төгс төгөлдөр болох хэрэгтэй.
Соён гэгээрүүлэгч Жанцанбал

...Хубилай хаан 1260 онд гүрний хэмжээнд хэрэглэх нийтлэг үсэг зохиох зарлиг буулгажээ. Уг зарлигт: "Би санаваас үсгээр үгийг бичнэ, үгээр хэргийг тэмдэглэнэ. Энэ нь эрт ба эдүгээгийн нэвтэрхий хууль. Бидний улс гэх умарт газарт тулгар байгуулсан тул суртал нь хэмжээтэй. ...Ляо улс, Алтан улс ба жич холхи олон улсын дүрмийг хянаваас тус тусдаа үсэг буй амуй. Эдүгээ бичгийн засаг улмаар хөгжих бөгөөд бичиг үсгийг тогтоох нь дутуу, бүрдээгүй тул тийнхүү туслгайлан улсын багш Пагвад тушааж, Монгол шинэ үсгийг үүсгэн бичүүлэв" гэжээ. Ийнхүү Хубилай хаанаас "Пагва лам үсэг зохиох зарлиг хүлээснээс хойш Есөн хэмээх цолтой, Ну гэгч нэртэй уйгар бичээч түвэд, энэтхэг үсгийн суурин дээр монгол хэлний авиаг үндэслэж дөрвөлжин хэлбэр бүхий нэгэн зүйлийн шинэ үсгийг зохиов. Энэхүү үсгийг ер нь Пагвын үсэг гэдэг болно. Энэ бол санскрит ба түвэд үсгийн цагаан толгойноос хувирч иржээ. Түүнд нийт 42 үсэгтэй эх авиа 10, үүсвэр авиа 32 буй. Авиа нийлж үсэг бүтэх тул авиа зохицолдох дүрмийг гаргажээ". Болор эрхид тэмдэглэснээр бол Хубилай хаан "Үүнээс хойш аливаа явуулах бичгийг Монгол дөрвөлжин үсгээр бичээд, бус улсын үсгийг зэрэгцүүлэн хадтугай хэмээлээ" гэснээр бол дөрвөлжин үсэг нь олон улс хоорондын харилцааны бичиг байсан бөгөөд харин монголчууд уйгаржин, нанхиад нар ханз, түвэд өөрийн бичгийг хэрэглэсээр байсан юм. Хубилай хаан "Монгол үсэг гэдэг бол олон үсгийн дээр буй"хэмээн цохон онцолсноос үзвэл эзэнт гүрний төрийн бичиг гэж тогтоосон хэрэг юм. Шинэ монгол бичиг эзэнт гүрний төрийн бичиг хэмээн тунхаглагдсан хэдий ч үндэстнүүдийн өөр өөрийн төрийн бичгийг хэрэглэх эрхзүйн боломж нээлттэй үлдсэн байна. Энэ нь монгол хаадын төрийн дипломат бодлогын нэгэн илэрхийлэл гэж үзвэл зохилтой...
...Дөрвөлжин бичгийн гол дурсгалын нэг бол Сажа Бандида Гунгаажалцангийн "Субашид" гэдэг шүлэг зохиол бөгөөд түүнийг Сономгара гэдэг хүн монгол хэлнээ хөрвүүлж, 13 зууны эцэс 14 зууны эхээр Монголд дөрвөлжин үсгээр хэвлэн гаргаж байжээ.
Дөрвөлжин бичгийг олон үндэстний их улс болсон Монголын Юань гүрэн 1269-1368 оны хооронд 99 жил төрийн бичиг болгон хэрэглэж байсан байна. 1368 оноос Мин улс ч, бусад улс ч хэрэглэхээ зогсоосон байна. Харин энэхүү монгол бичгийн үндсэн дээр зохиосон бичгийг Солонгосчууд одоо хүртэл хэрэглэж байгаа тухай гадаадын зарим судлаачид анзааран тэмдэглэж байгаа билээ.
Монголчууд төрийн аливаа хэрэгтээ хос бичиг хэрэглэдэг байсан, Согдоос уйгаржин бичгийг өөриймшүүлсэн, Чингис хаан Монгол төрийн албан бичгээр уйгаржин бичгийг тунхагласан, Хубилай хаан 1269 онд Монголын "дөрвөлжин" хэмээх шинэ үсгийг зарласан...

Буддизмыг танин мэдэх үй ба номын төрийн түүхийн товчоон


Аль түрүү жил бэлгэнд авсан ном. Унших завдал болохгүй байсаар саяхан барьж аван, хаана ч явсан хамтдаа байсаар уншиж дуусгасан ном. Буддизмын талаарх өрөөсгөл ойголтоыг минь, өвөг дээдсийнхээ талаарх өрөөсгөл ойлголтыг минь, тэдний боловсролын талаарх өрөөсгөл ойлголтыг минь ихээхэн өөрчилсөн ном. Номын хорхойтой хүмүүст санал болгомоор ном.
Ойдовын Дагвадоржын ном.
Номын хэсгээс бага зэргийг оруулахаар шийдэв.
...Хүн хэдий чинээ урт насалъя гэвээс уурлаж, баярлах, айх зэрэг сэтгэлийн хөдөлгөөн, эд мөнгө, эрх тушаал, өнгө дарсанд шунах зэрэг долоон хүслээ захирч чадах аваас сая санасандаа хүрнэ. Сэтгэлийн 5 хөдөлгөөн нь таван цул эрхтэндээ нөлөөлдөг. Тухайлбал уурлах нь элгэнд, баярлах нь зүрхэнд, айх нь бөөрөнд муу гэх мэт...

...Оросын эрдэмтэн Э.Мулдашев Түвэдэд хийсэн судалгаанынхаа үр дүнд ихэр хоёр нуурын адил бус араншингийн тухай сонирхолтой мэдээлэл бичсэн байдаг. Манай нутгийн (Дундговь Цагаандэлгэр) Базар дарханы хүү Наваанравдан асан 1994 онд бидэнд хүүрнэхдээ "Цагаан айргийн голын эхээд байх нэгэн булгий нэх ундрагад хүүхдүүд савантай ус дусааснаас булгийн ус уурсан ширгэсэн шүү. Ус мэдрэмтгий, бас амьтай" гэж сургамжилж билээ. Энэ нь монголчууд амьдралыг тэжээгч усны "амьт" болохыг танин мэддэг байсны нэг нотолгоо болой. Тийм ч учраас монголчууд горхи, булаг, шандын эх ундрагад ариун бус зүйл хүргэх байтугай, хамгийн ариун гэх сүүгээ ч дусаадаггүй... Дэлхийн 70 хувь нь ус, ус бол мэдээллийг тэр чигт нь шингээдэг. Мөн элс мэдээллийг агуулдаг. Элсний ширхэгийн 70 хувь нь кварц байдаг. Кварц бол мэдээлэл хамгийн сайн хадгалж, мөн эргүүлж түгээдэг бодис аж...

...Биеэ засваас
1. Сайн морь уна
2. Сайхан зохист идээ ид
3. Хуучин тааламжтай хувцас өмс.
Сэтгэлээ засваас
1. Өндөр уулан дээр гар
2. Үг нийлэх үеийн нөхөдтэй хүүрнэ
3. Өчүүхэн нялхастай наад.
Боржигон Сэцэн вангийн хошууны засаг Г.Цэрэнсандүв 1891 он ...

Жич: Ойрд "Ой"-гоор эхэлсэн овогтой их таараад байхын, яаж байгаан болоо?

Tuesday, December 08, 2009

Урлагийн үзлэг



Өнгөрдөг бүтэн сайнд охины маань сургуульд ороод оролцож буй анхны урлагийн үзлэг болоод. Япон хэлээрээ 学習発表会 гэж хэлээд, би л тэрийг нь амраар нь "урлагийн үзлэг" гэж монголчлоод байгаам.
Цэцэрлэгийнхээс нэг их ялгагдахгүй байсан. Хүүхэд болгоныг оролцуулна, тухайн хүүхэд дуулж чаддаг байна уу, чаддаггүй байна уу хамаагүй ээ.
1 дүгээр ангийнхан жүжигчилсэн тоглолт хийж, охин маань тайлбарлагч болсон. Ганцаараа тайлбарлах юм байх гэж бодсон чинь зөндөө хүүхэд цуг байсан, тэхээр нэг хүүхэд 1-2 л өгүүлбэр хэлсэн байх шүү хэхэ, тэгээд л бөөнөөрөө гарч ирж дуулж барих шив дээ. Нээлтийн дууг 1-6 анги бүгд дуулсан. Ингэж дуулахдаа хэл ярианы хөгжлийн бэрхшээлтэй хүмүүсийн хэлээр орчуулгыг хамт хийж дуулсан. Монголоор юу гээд байдаг билээ байз? Дохионы яриа? Хэл зангааны яриа? мэдэх нь хэлж өгөөрэй. Тийм хүмүүстэй уулзалт зохион байгуулсан гэж байна лээ.
Зураг1: Урилганы ар талд өөрийн гараар message бичсэн байгаа нь
Зураг2: Урилганы нүүр
За тэгээд Орчуулгатай дуулсан Smile Again гэдэг дуу нь

Tuesday, December 01, 2009

Мод тарьвал...


Цаана чинь Монголд мод тарьвал мөнгө өгдөг болж байгаам шиг байна ш дээ. Аав ээж хоёрыг минь хорооноос нь мөнгөөр шагнасан гэнэ. Хашаандаа мод тарьдаг гэж. Шилмүүст мод тарьвал үнэлэмж нь арай их байдаг гэнэ. Манайх ганц нэг жимсний мод тарьдаг юм л даа. Бас ч болоогүй ургацаа хураана. Бидэндээ варень хийж өгч явуулдаг болоод байгаа. Амт гэж салахын аргагүй, ээж минь ч хийсийм болохоор. Тариад нэг их удаагүй, туршлага муу зэргээс болоод одоохондоо тийм ч их арвин ургац хураагаагүй байгаа л даа. Гэхдээ чамлахаар чанга атгана шүү. Эхээнээсээ үр шимээ өгөөд л байна. Мөнгөөр шагнуулсан гэх мэт хэ хэ.
Засгийн газраас мод тарьдаг иргэдийг дэмжээд байгаа юм болов уу, сайн мэдэхгүй л байна. Мэддэг хүн нь хэлээд өгөөрэй. Би ч бас харихаараа таринаа, үнэлэмж сайтаагаас нь шилж байгаад Лол.

Нэг мэдсэн


12 сар болчихсон тууж явах юм даа. Золтой л зурагтай номоо уншихаа мартчихаагүй. (11 сард ажлын шаардлагаас амралт авсан байсым) Сандраад л гэрт байсан нэг номоо авч очоод уншсан. Тэгсэн охин маань дандаа л морь, хонь. Цаана чинь 12 сар болчоод байхад чинь Санта өвгөний тухай ном байсан бол гэдэг байна ш дээ. Бодоод байх нээ тэгдэг байж гэж бодоод. Хайж явах цаг зав болоогүйм л даа. Түүнээс ч тэрэн шиг олон ном байхгүй л дээ, одоо бүр сезон нь эхэлцнийг ч хэлэх үү.
1 сард 3 дугаар ангийн хүүхдэд уншихаар болсон. Тэгсэн яг одоо 3 дугаар ангид "Дэлхийн үлгэр" гэдэг нэртэй хичээл орж байгаа гэнээ. Энд тэндхийн орнуудын үлгэрийг сонирхож уншдаг юм уу даа. Намайг "Сүхийн цагаан морь"-ийг уншиж өгч чадах уу гэхээр тэгье л гэлээ. Юу унших уу гэж хайж явахгүй амар, хэхэ, аймаар халтуурдсан уу.
Ямартай ч 12 сарын ном "Мөрөн Сарт хоёр" Зохиолч нь Үда Сачико (миний танил хэхэ). Агуулга нь наадмаар тал нутгийн хүүхдүүд уралдааны морь унадаг гээд Мөрөн гээд жаал хүүгээр дүрсэлсэн.Морьных нь нэр Сартай.
Үүнийг урьд нэлээд хэдэн газар уншиж байсан болохоор нэг их түгдрэлгүй ард нь гарсан.
Японд байдаг улсууд уншиж үзнэ биз дээ.

Monday, November 30, 2009

11 сарын үргэлжлэл

Зураг1: Алимаа хураагаад. Аймаар том алимнаас нь шилж байгаад л хураасан чинь идэж барах гэж "зовсон" шүү.
Зураг2: Хавай арал дээр... Худлаа худлаа, Миязаки мужийн онгоцны буудал. Халуун газар гэснийх халуун орны мод энэ тэр ихтэйм билээ.
Зураг3, 5: Токиогийн Одайба дахь MEGA WEB-т. Тоёта машины үзэсгэлэнг сонирхов.
Зураг4: Ус боловсруулах төвийн дээрх ногоон хүрээлэнд саатан тухлаад.


Sunday, November 22, 2009

11 сар болон бас бус



Алга болсон өдрийнхөө тухай бичдэг юм уу гээд л.
Их завгүй дээрээс нь их хөгжилтэй 11 сар байлаа гэж.
Зураг1: Эдо Токиогийн музейд. Ойрхон нь байдаг "Улаанбаатар" гэдэг монгол хоолны газар орсон. Хүмүүс их ирдэг юм билээ. Монголд байгаа юм шиг л энд тэнд монголоор яриад л.
Зураг2: Токиогийн Шинжюкү дэх 日土地西新宿ビル-ны 20 давхраас. Энд 2 долоо хоног гаран ажиллаад. Токио хотын захиргаатай их ойрхон байдаг юм билээ. Бямбаа нь дээр үед хотын захиргааны гуанзанд хоол идчихээд удахгүй энэ байгууллагад ажиллах болтугай гэж өөрийгөө хошгоруулж байсан даа санаж байна уу? Энэ удаад хажууханд нь очиж ажилласан, удахгүй хотын захиргаандаа ажилланаа. Хэ хэ...
Үргэлжилнэ...

Thursday, October 22, 2009

Хүмүүн төрөлхтөн

Бага ангидаа хүмүүн төрөлхтөн, задгай цагааныг их бүжиглэдэг байлаа гэж. Ангийнхаа царайлаг бандитай таарч бүжиглэх юм сан энэ тэр гэж мөрөөдөөстэй. Хэ хэ.
За хадуурах ч яахав, блог анд Соронзонгийн хүсэлтийг биелүүлэх гэж оролдов.
Яг энэ дууны талаар хэний ч билээ блог дээрээс уншиж байсымаа. Блогчидын тоо олшироод толгой эргэдэг болоод удаж байна өө гэж.

Японд бүр Мэйжи-н (1868-1912 он)үед зохиогдсон дуу гэнэ. Нийт 5 хувилбартай?, 334 бадгаас? бүрдэнэ гэнэ. Тухайн үедээ японд хамгийн урт дуу байсан байна.
Шёова-н үе буюу 1937 онд шинэ төмөр замын дуу зохиогдсон байна. Төмөр замыхан галт тэрэг хөдлөх үед бусдад галт тэрэг хөдлөхөд бэлэн болсныг мэдэгдэх, галт тэрэгний доторх мэдээлэл явуулах зэрэгтээ ашигладаг байсан гэсэн.
Миний таниж мэдэх япон хүмүүс төмөр замын магтаал дуу гээд байсан. Төмөр замынхаа нэрсүүдийг дарааллаар нь хэлээд л дуулаад байдаг юм билээ.
Wikipedia дээр солонгост оюутан сурагчдын дуу, монголд хүмүүн төрөлхтний сэдвээр (feminism) эмэгтэйчүүдийн тэгш эрхийг магтан дуулсан дуу болон дэлгэрсэн байна гэж бичсэн байна лээ. За тэгээд Wikipedia дээр нь их л урт тайлбар байнаа, орчуулах гэсэн барахгүй юм шиг байна өршөөгтий.




Монголыг нь бас орууллаа. Хэ хэ. Яг ориг нь алгаа.

Monday, October 19, 2009

テルーの唄

Охин минь сүүлийн үед надаас нэхэж байгаад сонсоод байгаа дуу. Нэг хүүхэлдэйн киноны дуу.


Youtube дээрх хүмүүсийн сэтгэгдлийг уншиж байсан чинь нэг хүн амиа хорломоор санагдчихлаа гэсэн байх юм??? Яаж байгаам болоо тэ?
Ямар ч байсан ээжид их таалагдаад блогтоо чирээд ирлээ. Та нар минь бас таалах байх гэж найднам.

Wednesday, October 14, 2009

Баяр






Өдөр нь хорооныхоо зугаалганд явчаад, орой нь баяр үзээд ээ.
Өнгөрдөг баасан, бямба, ням гаригуудад энд Японы баяр 2009 болоод. Эхний 2 өдөр шалтгаантай байсан тул очиж чадаагүйм. Аль жилийн өмнөөс л яриад, сурталчлаад, түүнийхээ нэгээхэн хэсэг болгож энд тэнд жижиг сажиг юм зохиогоод л байсан юм. Нэг жишээ нь элсээр хийсэн барималууд. За тэгээд саяын 3 өдөр үндсэн баяр нь болсон. Японы бүх муж, хот тосгодын ардын уламжлалт баярыг танилцуулахаар тухайн нутгийн харъяат хүмсүүд цуглаад. Гэхдээ бүх ч мужуудаас нь ирчээгүй юм шиг байгаам хараад байх нээ. Яахав хүмүүсээ явуулах бололцоотой, хүнд сонирхуулчих юмтай гэх мэт газруудаас нь ирсэн байж магад.
Төв гудамжинд парад болсон. Япончууд л болсон хойно ямар баяр зохиож, тэмдэглэж сураагүй биш. Тэр мужаас ирсэн, тэдэн сард болдог гээд л зарлахаар өнөөдүүл нь онгирч байна гэж. Үзэгчид ч хөөрхөн алга ташиж энэ тэр. За энэ бөмбөр гээч юм японы аливаа нэгэн баяр ёслолын салшгүй хэсэг нь байх юм. Дуу шуу ч сүртэй гэж юүхэв, бөмбөрчин нь ч сүртэй гэж юүхэв. Эндхийн бараг бүх цэцэрлэг сургуульд нь бөмбөр байдаг юм шиг байна лээ.
За тэгээд л янзан бүрийн хувцас өмссөн хүмүүс өөр өөрсдийнхөө мужийг хэрэндээ л хөөрхөн ПРдаад авч байгаам.
Харилцаат гадны орнуудаас нь ч урлагийнхан ирсэн байна лээ. Хятад, Солонгос, Герман, Орос гээд л, Оросынхон намайг үздэг өдөр буцчихсан гэсэн харамсалтай. Үзсэн бол ядаж спасибо гэж хэлэхгүй юү хэхэ. Солонгосын бүжигчдийн хувцаслалт, тэр сэвүүр нь их таалагдсан, гоё харагддаг юм билээ. Тээр тэндээс баахан улаан хувцастай бүжигчид ирж яваа харагдаад, хятад л байна гэсэн яг л таасан байна лээ.
Монголоос уг нь ирэх ёстой байсан чинь бас л шалтгаантайн улмаас ирээгүй. Ирсэн бол гэж их харамссан. Цамын өмсгөлтэй бүжигчид гээд л байсан бол улсаа бас л хөөрхөн ПРдах байсан юм. Би ... байсан бол ч...
Зураг1: Тоттори мужийн захирагч, хотын дарга 2 нь бүжиглээд балай авсоон хэхэ.
Зураг2: Хятадаас
Зураг3: Солонгосоос
Зураг4: Германаас
Зураг5: Японоос

Monday, October 12, 2009

Хорооны зугаалга



Нийгмийн идэвхиэ гэж.
Хагас бүтэн сайныг ер нь гэртээ тогтохгүй өнгөрөөх юм дөө. Саяын бүтэн сайнд л гэхэд манай хорооныхон маань зугаалаад. Үдээс өмнө нь Кодомо но күни гээч газар луу яваад, тэнд хүүхдүүдээ баахан тоглуулаад. Дараагаар нь холгүйхэн очиж мах шарж идээд, тэнд ээж аав, эмээ өвөө нар нь баярлаад. Яаж гэхээр пийв уугаад л, гранд гольф гээч юм тоглоод. Энэ гранд гольф гээчийг эндхийн эмээ өвөө нар их тоглож харагддаг юм, сонирхолтой л юм билээ. Бөмбөгөө хол цохихын тулд багагүй хүч шаарддаг юм билээ. Би бол хол нисгэж чадаагүй хэхэ.
Монголд СӨНХ-н гэж хөөрхөн мөнгө төлдөг дөө. Энд бас аваад байна аа. Гадаах нийтийн гэрэл, цэвэрлэгээ, аюулгүйн байдал гэх мэтэд зардаг гэсэн. Бас хорооныхоо хүмсүүдийг хооронд нь танилцуулах, найз болгох гэсэн зорилготойгоор боулингийн тэмцээн, зугаалганд явах гэх мэт арга хэмжээ зохиодог гэнээ. Зардлыг нь СӨНХ-ийнхөө мөнгөнөөс гаргадаг юм байна. Бид урд нь нээх оролцдоггүй байсан юм. Учир нь манай байр олон хүн нүүж сууж байдаг, хүүхдүүд нь сургуулийн өмнөх насныхан байдаг байсан гэнээ. Сая охин минь сургуульд орсноор биднийг оролцохгүй юм уу гэж асуугаад, бас бага сургуулийн хүүхдүүдийг хамарсан кодомокай буюу хүүхдийн цуглаан гээч юм байдаг юм байна. Сар болгон мөнгө өгнөө бас. Хэ хэ. Тэгээд дунд нь янз бүрийн арга хэмжээ зохиодог гэнээ. Бас л боулингийн тэмцээн зохиох, олон нийтийн арга хэмжээний үеэр хүүхдүүдэд нь чихэр боов, ундаа өгдөг юм байна лээ.
Гэх мэтчилэн сар болгон татагддаг мөнгө маань ямар нэгэн хэмжээгээр эргэж ирээд байх шиг байгаа юм.
Яг ямар юм зохиохоо байсгээд л бичгээр мэдэгдэнэ. Мөнгө төгрөгнийхөө тайланг мөн л бичгээр мэдэгдэнэ. Их нарийн тооцоо гаргадаг юм байна лээ. Үлдэгдэл тэд гарсан, дараа жилийнхээ төсөвт шилжүүлье гэж бодож байна, зөвшөөрч байна уу энэ тэр гээд л.
Дараа сард нийтээрээ хүүхдүүдийнхээ тоглодог садыг бөөнөөрөө цэвэрлэнэ. Өглөө эртээ 7 цагаас гэсэн, бүтэн сайн өдөр болохоор унтчихгүй л юм сан. хэхэ
Хорооны дарга гээд нэг өвөөтэй танилцлаа.
Нэг иймэрхүү. Хойшид ямар арга хэмжээ зохиодог юм байна гэдгийг оролцвол бичнээ.
Зураг1: гранд гольфын нүх? Би ингээд таллаад оруулцан чинь дайсны тал ороогүй гэж дайраад хэхэ.
Зураг2: Кодомо но күни буюу хүүхдийн гүрэн дэх агаарын дугуй. Энэ удаад суух боломж гараагүй, дараа суунаа.

Thursday, October 08, 2009

ぼくのうちはゲル


Нэг дэх даваагаа давсан шүү.
Дээр хэлж байсан даа. Охиныхаа ангийн 30 хүүхдийн өөдөөс харж суугаад ном оо уншлаа даа. Дууссаны дараа охин минь над руу хараад хальт инээмсэглэж байна, за гайгүй л уншиж гэж бодоод харилаа. Орой нь охиноосоо асуусан чинь "very good" гэсэн.
Аргагүй ш дээ, 3 хоногийн өмнөөс ном оо зээлж авчраад уншиж гарсан, охиндаа шалгуулж байгаа нь тэр. Тэгсэн "гэр" гэдэг үгээ нэг л сонин хэлээд байна гэнэ дээ. Япон хэлээр гэрийг "гэрү" гэж бичдэг юм. Аятайхан хэлэхгүй бол мэлхий дуугарч байгаа юм шиг байна гэсэн. Хэ хэ. Учир нь японы мэлхий "гэро гэро" гэж дуугардаг юм.
Бас үсгээ буруу харж уншчих гээд л бага сага асуудлууд байсан.
Ямар ч байсан эхний удаад гэхэд түгдэрч барилгүй аятайхан давлаа гэж.
Японд байдаг хүмүүс номын сангаас зээлж аваад нэг харна биз, надад лав таалагдсан.
Зургийг Баасанжавын Болормаа,
Орчуулгыг Нагано Хидэко.
Номын ард бичээстэй байсан Болормаагийн тухай танилцуулгыг дараагийн бичлэгээр орчуулж оруулахыг бодноо.
Яг хэн зохиосныг нь хараагүйм байнаа, дахин харнаа. Гэхдээ япон хүн зохиосон болов уу гэж бодож байна. Үгүй бол Болормаа зохиосон ч байж магад.

Friday, October 02, 2009

Ронда Бёрн "Нууц"


Хайртай ээж аав минь охиноо, хүргэнээ унш гэж өгч ерөөлийн үгээ бичиж явуулсан ном. Интер номын дэлгүүрт их л борлогдож байгаа ном гэнэ.
Алдарт хүрсэн, баяжсан, эдгэрсэн, аз нь шовойсон гэх мэт хүмүүсийн хэрэгжүүлж ирсэн нууцыг тайлж олонд хүргье гэсэн зорилт бүхий ном. Орчуулагч: Э.Туул.
Кино нь бас гарсан гэнэ.
Ямар ч байсан номонд бичигдсэн зүйлээс оруулсугай.

Жеймс Рей
Баяр талархлыг би эрч хүч авдаг дасгалаа болгосон. Өглөө бүр сэрэнгүүтээ би "Баярлалаа" гэж хэлдэг. Орноосоо босохдоо бас "Баярлалаа" гэж хэлнэ. Шүдээ угааж байхдаа, өглөөнийхөө ажлыг цэгцэлж байхдаа ч, талархал илэрхийлэх юмсаа "нэг бүрчлэн толгойдоо бүртгэж" байдаг билээ. Ингэхдээ зуршил төдий, зүгээр нэг бодоод өнгөрдөг юм биш л дээ. Ухаан бодолдоо сэтгэл мэдрэмжээ шингээж, чин сэтгэлээсээ баярлаж талархаж байдаг аа...

Марси Шимофф
Бид хүмүүстэй харьцаж байхдаа бусдад гомдоллоод сурчихсан байдаг. Жишээ нь "Миний ажилчид гэж арчаагүй залхуу улс байх юм..., манай нөхөр гэж уур хүргэсэн амьтан бий..., хүүхдүүд маань бүр залхааж гүйцлээ..." гэх мэт. Бид бусад хүмүүсийн алдаа дутагдлыг ярьж, буруутгаж байдаг. Тэгвэл төгс сайхан харьцаа ийм байх ёстой юу? Тэдгээр хүний зэвүүн муухай аашийг бус, харин сэтгэл татам, үнэ цэнэтэй чанар юу байна гэдгийг хамгийн түрүүнд олж харахыг хичээ, түүн дээр анхаарлаа төвлөрүүл. Учир нь ямар нэгэн юманд гомдон туниад байвал, дахиад л энэ мэт "гай"-г даллан дуудсан хэрэг болно. Хэрвээ харьцаа чинь тэгтлээ муудсан бол, ердөө ч таарч тохирохгүй байгаа бол, байнга хэрүүл тэмцэлтэй аваас та л үүнийг өөрчилж чаднаа. Хуудас цаас аваад түүн дээрээ энэ хүний хамгийн үнэ цэнэтэй, сэтгэл татам чанар нь юу вэ гэдэг жагсаалтыг гучин өдрийн дотор гарга. Түүнийг хайрлаж хүндлэх ямар шалтгаанууд байна гэдгийг сайн бод...
(Энэ хэсгийг уншаад 2006 оны 11 сард нэг найзынхаа санаачлагаар дэлхийн өнцөг булан бүрээс япон улсад ажиллахаар ирсэн үеийн залууст хандаж уншсан багахан хэмжээний "speech"-ээ эргэн дурсаад. Японд байх хугацаандаа яавал сайхан, хөгжилтэй дурсамж дүүрэн өнгөрөөх, ажлынхаа япон хүмүүстэй эвтэй найртай ажиллахын тулд дургүй хүнийхээ сайн чанарыг эхлэн олж харах бла бла гэсэн байсан юм.)

Бен Жонсон (эмч, зохиолч, энергээр эмчлэгч)
Мянга гаруй өвчний онош байдаг. Хэрвээ бие организмыг бүхэл бүтэн гинжин хэлхээ гэж үзвэл түүний аль хэсэг дээр гэмтэл байгааг онош тодруулж өгдөг. Бүх өвчин эмгэг ганц зүйлээс үүдэлтэй гэж болно, энэ бол стресс... Бүхий л стресс сөрөг бодлоос л үүдэлтэй. Нагц нэгхэн муу санаа, таагүй бодол чимээгүйхэн ороод ирнэ, түүний араас ижил төстөй бодлууд улам бүр нэмэгдсээр нэг мэдэхэд стресс болчихсон байх жишээтэй. Тэгэхээр стресс бол эцсийн үр дүн бөгөөд түүний бий болох шалтгаан нь хэнд ч мэдэгдэхгүй, шалихгүй сөрөг ганц санаанаас эхтэй ухамсар болж таарч байна. Энэ мэтчилэн хичнээн ч их бодол хурааж, өөрийгөө зовоож болно. Хамгийн гол нь энэ бүхнийг ор тас мартаад, та яг одоо бүхнийг өөрчилж чадна..., ганцхан гэгээлэг бодлоор шүү дээ. Улмаар түүгээрээ өөр бусад сайхан бодол санаануудыг соронздон татна.

гэх мэтчилэн ном үргэлжилнэ.

Thursday, September 24, 2009

Би монгол эр хүн

Сүүлийн үед хань ижилтэйгээ сонсоод уяраад байгаа дуу

Thursday, September 17, 2009

Шүрэн бугуйвч

Зохиол нь хөөрхөн. Нэг тийм дэврүүн, мөрөөдөмтгий, гэнэн хонгор залуу нас.

Sunday, September 13, 2009

ROOKIES キセキ

Ахлах ангийн хүүхдүүдийн тухай кино. Дуу нь сургуулиудад их дуулагдаж байгаа гэсэн. Охин минь бас амандаа аялаастай. Ээжид тэр нүдээрээ инээсэн залуу нь их "таалагдаастай".

Monday, September 07, 2009

Зуны даалгавар

Эндхийн сургуульд ямар ямар зуны даалгавар өгдгийг хальт бичнээ. Дараа мартсан үедээ санаж байх гэж.
1. Хираганагийнхаа бүх үсгээр эхэлсэн үг түүж, нэг нүүр бичнэ. Энэ гэхдээ нэгдүгээр ангийн хүүхдүүдэд хамаарна. Зарим үсгээр эхэлсэн үг олдохгүй, охин бид 2 толь бичгээс будаа идэж энэ тэр. Хамаагүй хүнд үг бичиж болохгүй, учир нь ангийнх нь бусад хүүхдүүд мэддэг үг байх ёстой гэсэн. も( мо) үсгээр эхэлсэн үгний хамгийн эхэнд Монгол гэж бичсэн байна лээ. Хэ хэ
2. Зурагт өдрийн тэмдэглэл 2 нүүрийг бичнэ. Мэдээж зургийн тайлбар ч бичигдэнэ. Энэ нь бага сургуулийнхаа бүх хүүхдийг хамарч олгоддог эсэхийг хэлж мэдэхгүй байна.
3. Чөлөөт судалгаа. 1-6 ангийн бүх хүүхдийг хамарна. Хүүхэд бүр нэг зүйл судална. Охин маань хорхой шавьжны ажиглалт хийсэн. Анги ангидаа нэг нэг хүүхэд шалгаруулж, бүх багш сурагчдадаа тайлагнана. Биеийн тамирынхаа зааланд бүгд цуглаад, шалгарсан хүүхэд урд гарч зогсоод яаж судалсан, юу юу ашигласнаа ярьдаг гэсэн. Энэхүү шалгарсан бүтээлээ эцэг эхчүүдэд танилцуулж коридорт хадсан харагдана лээ. Бусад хичээл зүтгэл гаргасан хүүхдүүдийн бүтээл анги ангидаа хадаастай. Шалгарсан нэг хүүхдийн судалгаа нь японы устаж алга болсон амьтад, хойшид мөхлийн ирмэг дээр байгаа амьтад гэсэн юм байсан. Зураг хөрөгтэй нь хадаад, их хөөрхөн өөрийн үгээр тайлбар хийсэн байна лээ.
4. Уран бүтээл. Үүнд зураг зурж болно. Гарын доорх ямар нэгэн зүйл ашиглаад бүтээл хийх. Янз бүрийн л юм хийсэн харагдана лээ. Даавууны өөдөс ашиглаад загас хийж ватум цаасан дээр наасан ч байх шиг. Нэхмэлийн утас, цаасан хайрцаг, бөглөө, товч, шүр гээд л ашиглаагүй юм байхгүй байна лээ.
5. Цэцэг услах. Хавар ангидаа хүүхдүүд нэг нэг үр суулгаад цэцэг тарьсым. Нэр нь өглөөний царай, японоороо アサガオ(асагао). Тэрийгээ зуны амралтаараа гэртээ авчирч усалж арчилна. Өглөөд л их хөөрхөн хөөрхөн, гоё гоё өнгөтэй цэцэг дэлбээлчихсэн байна. Ээж охин 2 баярлаад л зургийг нь авна. Өглөөд цэцэглэдэг учраас өглөөний царай гэсэн юм шиг байна лээ. Оройны царай гэж байдаг гэсэн. Юүгао (ユウガオ)гээд.
6. Өглөөний дасгал. Өдөр бүр гарч хийхдээ тусгай бэлдсэн карт авч гараад ахлах ангийн хүүхдүүд нь хөөрхөн хөөрхөн дүрстэй тамга дардгийн. Нэг ёсондоо ирц бүртгэж. Хамгийн сүүлийн өдөр 500 иений ном худалдаж авах эрх бүхий карт бэлэглэдэг юм билээ. Охин бид 2 нэг өдөр явж ном худалдаж авна даа. Монголдоо харьсан ч хэрэг болохуйц гоё ном авнаа гээд л яриад байгаа. Хэ хэ
7. Сургуулийн номын сан нь тодорхой хуваарь гаргаад ажилладаг юм билээ. Нэг зээлэхдээ 3 ном зээлнэ. Охин минь зузаан зузаан ном авчраад аавыгаа айлгачихсан. Аав нь доторхи агуулга, хэмжээ зэргийг нь хараагүй гаднаас нь л харчаад -Яанаа хар багаасаа роман уншаад эхэлчиж байгаамуу? гэж уулга алдаж хальт онигоонд орсон. Хэ хэ. Мэдээж тэр ном нь дотроо зурагтай, үсэг нь томоор бичигдсэн байгаа шүү дээ.
8. Гэрийнхээ ажлаас заавал нэг зүйл хийж гэрийнхэндээ туслах. Охины минь хувьд ногоо арилгах, крант угаах, будаа угаах гэх мэт. Сүүлийн үед японд гэрийн ажлаас хийж тусалдаг хүүхдүүд байхгүй энэ тэр зэргээс болоод ийм даалгавар өгсөн байж магад юм. Сайн мэдэхгүй. Хүүхдийг тодорхой хэмжээгээр гэрийн ажилд туслалцуулж байх нь зүйтэй шүү. Эр эм гэлтгүй.
За нэг иймэрхүү. Цэцэгний зургийг дараа оруулнаа.

Tuesday, September 01, 2009

Хэнхэг ээж

Манай эндхийн бага сургуульд 3 анги хүртэл нь завтай болон сонирхсон ээж нар хүүхдийнхээ сурдаг сургуульд очиж зурагт ном уншиж өгдөг юм байна. Сард нэг удаа нэлээд хэдэн ээж нар цуглаад нэг нэг ангид орж бэлдсэн номоо уншдаг юм байна. 2 ном уншихаар бэлдэнэ. Ингэхдээ ихэвчлэн номын сангаас зээлдэг гэсэн. Унших номоо сурагчдын насанд тохируулж агуулгыг нь сонгоно. Нэг удаагийн уншлага ердөө 10 минут гэсэн. Ингэхдээ цагтаа тааруулаад заавал 2 ном гэхгүй, урт бол нэг ном ч уншиж болно.
Би өнөөдөр очоод бүртгүүлээд авсан. Монгол үлгэр, монголын тухай зурагт ном хэд байдгийн, тэрийгээ уншиж өгмөөр санагдаад. Хэд ч гэж дээ миний мэдэхийн, гарын дор байгаа нь 3 л байна. Өөртөө ажил нэмчив үү гэж нэг бодсон оо өө яадаг юм гээд зориг гаргаад. Охин минь
-Ээж ээ, сайн бэлдэж очдог юм ш дээ.
Хальт ээжээсээ ичиж байж магад л юм. Гэхдээ яахав хичээнэ дээ. Дараа сарын эхний долоо хоногийн мягмар гарагт охиныхоо ангиас эхлэнэ. Эхний 5 минутанд би уншаад дараагийн 5 минутанд өөр нэг ээж уншина.
Өнөөдөр очоод бүртгүүлсэн чинь ээж нар
-Монголын тухай гэсэн үү? Сонсох юм сан
энэ тэр гээд л ам амандаа шаагилдаад байна лээ. Ямар ном уншиж өгснөө дараа бичнээ.
Байгаа 3 номоо дуусахаар заавал монголын тухай гэлтгүйгээр номын сангаас ном зээлээд л явна даа, та нарт санал болгох ном байвал хэлээрэй, хамгийн гол нь япон хэл дээр хэвлэгдсэн хөөрхөн зурагтай байх хэрэгтэй шүү. Хичээнгүйлэн хүсье!