Monday, March 14, 2011

Унш бас дахин унш


Охинтойгоо нийлж номоо уншаад л байж байна. Охины уншдаг ном бас л сонирхолтой байна шүү. Од эрхэс, түүнтэй холбоотой сонирхолтой яриаг цуглуулсан нэг ном уншлаа. Зулзага бид 2 өөрсдийн болон аавынхаа ордыг уншиж, заримдаа энэ нь яг таарч байна тээ, заримдаа энэ ч арай биш байнаа гэж ярилцсаар уншиж дуусгав. Их л олон одны нэр гарав, бүгдийг нь цээжлэнэ гэж худлаа л юм шиг байна. Монголоор нь ч хэлж мэдэхгүйм чинь хэхэ.
Гэхдээ ордноос илүү 12 жилийн зурхайд арай илүү итгээд байдаг юм.

Sunday, March 13, 2011

Хүж дэлхий амгалан байг


Байгалийн гамшигаа гэж, үнэн аймаар юм даа. 5 дэх өдөр ажил дээрээ сууж байсан монголоос ээж минь залгалаа. Сонин юм даа тэр бүр гар утсаараа нэгжээрээ залгаад байдаггүй улсууд чинь гэж бодоод л хамгийн түрүүнд ээж аав нар минь сайн байгаа даа гэж санаа зовон утсаа аваад л шууд
-Яасан ээжээ, та нар зүгээр үү?
-Бид зүгээр, харин та нар зүгээр үү? Японд газар хөдлөөд энд монголд мэдээгээр гараад байна.
-Өө тийм үү, мэндсэнгүй. Бид сайн, орой залгая.
Нэг иймэрхүү яриа болоод л утсаа тасаллаа. Орой нь ТВ-гээ асааж мэдээ жаал харав. Гар утас маань хангинаж эхэлсэн дээ. Аав, ээж, хамаатан садан гээд л. Ажлаа тарж ирээд л мэдээ харсан чинь бүх сувгаар газар хөдлөлт, цүнамигийн талаарх мэдээ гараастай.

Эд нар хүүхдүүдээ бүр цэцэрлэгт байхаас нь газар хөдлөлт, гал гарвал яах талаар заагаад сард нэг удаа заалав ч үгүй сургалт явуулдаг улс байгаам. Бага, дунд, ахлах сургууль, бүх төрлийн их дээд сургууль, коллежууд тийм сургалт явуулна. Албан газар ч мөн адил. Гадаадын оюутнууд, дадлагажигч, ажилчдадаа хүртэл заавал тийм сургалтанд хамруулдаг юм. Айлууд нь юмыг яаж мэдэхэв гээд байнгын хүнс, бас бус зүйл бэлдээд тавьчихсан байдаг юм билээ. Мөн зурагтаар ч газар хөдлөхөд ийм ийм юм бэлдээд бэлэн байлгавал тийм ч юманд нь тустай гээд л гарч байдаг юм.
За баахан оршил биччихлээ. хэхэ.

Миний амьдардаг газар баруун япондоо ордог юм. Энэ удаагийн газар хөдлөлт зүүн япондоо болоод. Бид хэд нь одоохондоо нам тайван л байна. Гэхдээ л зурагтаар аймаар аймаар юм харахаар бас сонин болж байна шүү. Одоо түгшүүртэ байдал баг зүрэг намжаад, аврах, дутагдуж буй хүнс, ус, сураггүй буй хүмүүсээ эрж хайх зэрэг ажлууд өрнөөд эхэлчихсэн л байна. 2 өдөр уулзаагүй эх үрсүүд бие биенээ олж уулзаад л, амьд уулзалдсан баярын нулимсны хажуугаар орон гэрээ алдсаны харууслын нулимс холилдоод л. Мөн нэг залуу ингэж ярьсан. Гэрээрээ эхнэр 2 охин 1 хүүтэйгээ гар гараасаа хөтлөөд цүнамигаас зугтаад өндөр газар луу гүйсэн. Амжилгүй цүнамид өртөөд, том охиноо л олсон, бусад 3-ыгаа олоогүй байна, амьд байгаасай л гэж залбирч байна гээд уйлсан. Аймаар байгааз дээ. Би өөрийгөө оронд тавьж бодоод эвгүй болоод сувгаа сольсон ш дээ.

Газар хөдлөлтөндөө яагаа ч үгүй мөртлөө усанд автчихсан хотыг хараад, зөөлөн нь хатуугаа гэж үнэн юм даа гэж бодогдов. Эндхийн байшин барилгууд газар хөдлөлтөнд үнэхээр даваад гарахаар баригдсан байдаг гэж сонссон. Хаа нэг газарт газар хөдлөлт болоход дотор талын эд хогшил нурсан, эсвэл хана нь цуурсан зэрэг багахан хохирол байдаг юм билээ. Тэгсэн энэ цүнами хамаг хотыг нь үндэстэй юутай хээтэй нь арчаад өгчихлөө шүү дээ. Бид бас хэрэв цүнами орж ирвэл манай хот ч дорхноо л усанд автах байх даа гэж ярилцаад, өндөрлөг газар чинь билээ гэж хайж үзлээ. Манай хот япон тэнгистэй хиллэдэг юм, хэдхэн км яваад л далай шүү дээ.

Монголд байгаа хүмүүс нээрээ их мэдээлэл сайтай байсан шүү, хэхэ. Бидний мэдээгүй зүйлийг олоод мэдчихсэн. Атмын цахилгаан станц нь дэлбэрцэн гэнэ, бушуухан наашаа монголдоо ир гэж их олон хүнээс сонслоо. Настай хамаатнууд маань ээж аав 2луу утасдаад тэд нарыг одоо бушуухан ир гэж хэл гээд аав ээж 2ыг минь сандаргаад авсан байгаам. Киотод байдаг найзыг минь гэрийнхэн нь тэндээ ярилцаж байгаад ирүүлэхээр шийдээд байна, бушуухан наашаагаа ир гэж хэлсэн гэнэ лээ.

Аав минь нэг ярьсан чинь японыг магтаад л байна лээ. Яасан гэсэн чинь ард түмэн нь хий дэмий сандралгүй, тайван байж зөв шийдэл гаргах юмаа л гэнэ. Ийм үед чинь хэт их сандарч паанигт оролгүйхэн шиг тухайн цаг үеээ олсон зөв шийдвэр гаргах нь л хамгийн чухал байгаам шүү дээ гээд л. Засгийн газрынх нь удирдлагууд ч гэсэн ард түмэндээ хандаж тийм мэдэгдэл хийсэн ш дээ. Тэвдэж сандралгүй, тайван амгалан байж, дээрээс гаргаж байгаа шийдвэрийг дагахыг хүсч байна гээд. Тэхээр монголд байгаа та нар минь ч гэсэн хэт их сандралгүй, бас янз бүрийн цуурхалд авталгүй тайван амгалан байхыг хүсье.

Tuesday, March 08, 2011

Эмэгтэйчүүдийн баярын мэнд

Бага байхад ээждээ гараараа хийсэн бэлэг өгөх гээд 2 дүүтэйгээ үзэж тардаг байж дээ. Эрэгтэй дүү хальт шүлэг зохионо, би яахав тийм авъяас энэ тэр нь байхгүйм болохоор эмэгтэй дүүтэйгээ нийлж өнгийн цаасаар цэцэг энэ тэрхэн хийж наагаад л өгдөг байж билээ. Бас ил захидал дээр хайртай дуртайгаа бичиж өгдөг байсан. Энд ирснээсээ хойш утсаар л ярьдаг болох шив дээ. Одоо ч бидний тэр хүүхэд насны дурсамжийг ээж минь хадгалчихсан байдаг юм. Томорсон хойноо үзэхэд хальт ичээд байдаг золиг байна лээ ш дээ.
Тэгээд бүх эмэгтэйчүүддээ зориулаад дээхэн үеийн нэг гоё дуу орууллаа.

Sunday, March 06, 2011

Монголдоо хуулчихмаар


Монголдоо хуулаад хэрэгжүүлчихмээр зүйл энд зөндөө л байдаг юм. Тэрний нэг нь хотын харъяа номын сангаас явуулдаг "нүүдлийн номын сан". Номоор дүүргэсэн автобус тухайн хорооны саданд ирж зогсоно. Ээж аав нь завгүй хүүхдүүд номын сангийн картаа авч очоод дуртай номоо зээлнэ. 2 долоо хоногийн хугацаатай. Дараагийн ирэлтэнд нь буцааж өгөөд өөр ном зээлнэ гэх мэт. Ингэж ирэхдээ хүүхдүүдэд дохио өгч ая явуулна. Охин тэр аяыг нь сонсоод л суга үсрэн гэрээсээ гарна. Заримдаа 10 ном барьцан орж ирнэ. Заримдаа цөөхөн. Тэр өдөр нь өнөөдөр байгаад зулзага 4 ном барьж орж ирэв. Ээж та энийг хардаа, энийг нь уншиж үзээрэй, сонирхолтой ш дээ гэх. Ээжид зав гарах болов уу даа, хөөрхий. Яг одоо нэг өөр ном барьж аваад эхэлцэн байгаам. Гэхдээ зулзагынхаа санал болгосон номыг уншинаа. Ядаж л тэр номных нь талаар сэтгэгдлээ хуваалцаж ярилцах хэрэгтэй, охинтойгоо. Энд ингэж хүүхдүүдтэйгээ мэдээлэл солилцож байхыг зөвлөдөг юм билээ.

Friday, March 04, 2011

Төгөлдөр хуур



Би оюутан байхдаа ээжийнхээ ажлын төгөлдөр хуурын багшаар төгөлдөр хуур заалгадаг хүн болж хэдэн сар явсын. Харин оронд нь япон хэл заадаг байлаа гэж. Оюутан би заах ч гэж дээ. Ноот энэ тэр заалгасан ч нэг их цээжлээд сүйд болдоггүй байлөө. Автоматаар л цээжилдэг байсан, хэхэ. Удалгүй багш маань япон явж, би ч төгөлдөр хуураа орхисон дөө.
Тийм болохоороо ч тэр юм уу, зулзагаа төгөлдөр хуур тоглоод сурчаасай гээд жилийн өмнөөс заалгаж эхэлвээ. Охин ч дуртай л байгаа. Гэм нь багш нь жаахан хатуу, охин нэлээд халшранаа. Гэхдээ яахав гүрийгээд л явуулаад л байгаа. Заримдаа ээж өөрийн хэрэгжүүлж чадаагүй хүслээ охиндоо тулгаад байгаан болов уу гэж боддог ч, ирээдүйд өөрт нь хэрэг болох юм болов уу гэж бас горьдоод л...
Саяхан тайлан тоглолт нь болоод. Багш нь хэд хэдэн хүүхдүүдэд гэрээр төгөлдөр хуур заадаг юм. Тэд нарыгаа цуглуулаад тайзан дээр тоглуулчихна. Ээж аав, эмээ өвөө, ах дүү, найз нөхөд нь ирээд үзчихнэ. Энэ нь хүүхдэд их нөлөө үзүүлдэг юм шиг байгаам. Тайландаа бэлдэж төгөлдөр хуураа сайн давтана, үеийнхээ сайн сайн хүүхдүүдийг хараад шар нь гозойно гээд л. Охинтой минь нас чацуу нэг охин бүр 5 жил хичээллэж байгаа гээд, сүрхий тоглож байсан шүү. Охин ч мундаг юм гээд л уулга алдаад байсан. Энэ жилийх нь сүртэй тайз энэ тэр дээр гарч тоглоогүй ч бас ч гэж дажгүй том зааланд болж, хүүхдүүд бүгд л биеэ жаахан барьсгээд л, хэрэндээ сандарч байнаа. Зулзага маань ч "чичрээд" гээд л байсан. Анх удаагийх нь тайлан байсан болохоор. Багш нь их хүнд ая дар гэж хэлээд, охин минь дунд нь ээжийнхээ цээжинд нүүрээ нааж нэг уйлж үзсэн. Ээж, багш нь миний охиныг чадна гэж итгээд л энэ аяыг өгсөн байх гэж тайвшруулж, уйл уйл миний охин, уйлах сайн гэсэн юм яриад л. Хэ хэ. Уг нь өөрийнх нь дарах гэж байсан аяыг багш нь болиулцын, учир нь тэрнээс өөр ая дарж чаддагүй нэг банди байдаг гэнээ, хэхэ. Тэрэнд булаалгацан.
Тайлан тоглолт дууссан чинь 7 хоног төгөлдөр хуураа нүдсэнгүй. Өнөөдөр багшдаа юу хийсэн бэ гэж жаахан зэмлүүлэх шив дээ. ккк
Анзаарсан нэг зүйл бол сонгодог аяаа л зааж өгч тоглуулдаг юм билээ. Мөн эрэгтэй хүүхдүүд бараг тал нь байсан байх шүү. Миний мэдэх мэдэхгүй суут зохиолчдын нэрийг зулзага маань нэрлэж сурч байна гэж. Ямар ч байсан энэ жил ч гэсэн ээж нь гүрийгээд л хүргэж өгаад л, аваад л байна даа.
Зураг: Охинд минь ээжийн найз бэлэглэсэн цэцэг. Зулзага тэр дунд ганцаараа баглаа цэцэг авч од болсон.

Аригатоо


Ойрд охины минь амны уншлага болж буй дуу. Үг нь их дажгүй санагдахаар нь блогтоо чирээд ирлээ. Энэ дууны кино нь "Гэгэ гэгэ-ийн эхнэр" гэдэг нэртэй. 2010 он 3 сараас эхэлж -р гарсан юм. Гол баатар болох Мизүги Шигэрү зохиолч нь Тоттори мужийн Сакай минато гэдэг хотын уугуул хүн байгаам. Комикийн зохиолч. Дайнд зүүн гараа дайнд алдчихсан. Мөн дайнд их олон анд нөхрөө алдсан. Тэр дүр зураг нь хожим хойно дайн дууссан ч толгойноос нь салахгүй, үргэлж зүүдэнд нь ирдэг байсан гэсэн. Тэрийгээ комик болгоод бичиж эхэлсэн. Амжилтанд хүрсэн.
Зохиолых нь баатруудын боронзон хөшөөнүүд төрөлх хотых нь гудамжинд тав алхаад л байдаг юм. Жуулчид ч тасрахгүй, бүр зохиолыг нь мэддэг гадны жуулчид ч их. Баатар болгоных нь дэргэд зургаа авахуулна. Бид ч хэд хэд яваад амжсан. Тэгж байгаад зураг оруулнаа.

Thursday, March 03, 2011

Хинамацүри буюу охидын баяр


Зө өнөөдөр 3 сарын 3-ны өдөр. Японд эмэгтэй хүүхдийн баярын өдөр. Тусгай хүүхэлдэйн цуглуулгыг гэртээ чимэглэдэг. Айлууд бүр нүсэр том цуглуулгыг тавьдаг вм билээ. Манайх яахав нүүдлийн улс, иймэрхүү жижиг авсаархныг нь засдаг юм. Тэгсэн таньдаг хүн маань энэ жилийн жил гээд туулайгаар хийсэн хүүхэлдэй өгч явуулсан байна лээ. Найз нь хийдэг гэсэн.
Дэлгүүр хоршоогоор дүүрэн үндэсний хувцас бүхий хүүхэлдэйнүүд зассан байна. Энэ өдөр иддэг тусгай амттан байдаг. Охидууд кимоно өмсөж зураг хөргөө авахуулдаг л гэсэн. Нэг ёсондоо охидынхоо ирээдүйн сайн сайхныг зөгнөж үйлддэг баярын ёслол юм.
Уг хүүхэлдэй нь муу муухайг нь шингээж авдаг гэж үзнэ. Ийм учир тусад голд урсдаг хүүхэлдэй ч байна. Тэрнийг бол далд хийнэ энэ тэр гэхгүй голд урсгадаг юм билээ.

Wednesday, March 02, 2011

Манай адуу

За ийм нэг дуу гарсан юм байна. Дуучин залууг нь харин Бат-Эрдэнэ аваргатай тун адилхан гээд байгаам даа, аль адилхан улсыг тэр гэх вэ дээ тээ?

Third Culture Kids


Ойрд монголоос сонирхолтой ном алга дөө. Гэхдээ зарим нэг хүмүүсийн блогтоо санал болгосон номыг захисан байгаа. Бушуухан ирээсэй гэж залбираад л. Гэхдээ яаж зүгээр суухав, охиныхоо умшдаг романуудаас умшаад л сууж байна. Өчигдөр уншиж дууссан ном энэ. Дэлхий дахинд "Third Culture Kids" шинэ нэр томъёо байдаг юм байна. Сүүлийн хэдэн жилүүдэд ээж аавынхаа аль нэгний ажлын шаардлагаар гадаадад хэдэн жилээр, хэдэн сараар ч гэх юм уу хугацаатайгаар амьдарч байсан хүүхдүүдийн тухай. Тэдгээрт тохиолддог бэрхшээл, сайн тал, муу тал гэх мэтийн тухай бичсэн ном. Охинд минь бас хамааралтай тул. Соёлын өөрчлөлт, өөрсдөө эх орныхоо үе тэнгийнхнээсээ нэг л өөр болчихдог, эргэн тойрон, ялангуяа ээж ааваасаа нэг л хол хөндий байгаад байдаг гээд л дотор нь нээрээ ч ийм тохиолдол байдаг шүү дээ гэж бодогдохоор зүйл зөндөөн байна лээ. Ер нь эцэг эхээ дагаад гадаадын аливаа нэгэн оронд амьдрах нь тэдний оюун санаанд хэрхэн нөлөөлдөг, бүр том болсон хойно нь, гэр бүлтэй болсон хойно нь илэрдэг, мөн энэ талаа хэрхэн даван туулах, өөртөө ашигтайгаар хэрэгжүүлэх гэх мэт сонирхолтой зүйл бичсэн байна лээ. Нэлээд олон хэлэнд орчуулагдсан байдаг гэнэ. Гадаадад гэр бүлээрээ амьдардаг ээж аав нар умшиж үзвэл зүгээр санагдлаа.

Monday, February 28, 2011

Ойрын сонин сайхнаас



Сүүлийн үед охинтойгоо хамтарч хийсэн уран бүтээлээ танилцуулчих уу?
Ээж нь зааж өгч, охин нэхэв. Өөртөө ийм 3 өнгийг, одоо найздаа цэнхэр өнгийхийг нэхэж өгөх гээд л сууж байна. Хувцастайгаа ижилсүүлж зүүж бариад л, их ганган толгойтой охин байна даа, манайхаар.
Нэхэх аргыг нь нэгэн номноос хувилаад харж байснаа хаана хийснээ эрээд эрээд олдоггүй ээ. Уг нь их амархан. Энгийн боолтыг тойруулаад нэхнэ. 8хан настай хүүхэд чадчихаж байгаам чинь нэхдэг хүн бол дорхноо л нэхнэ. Харин утас нь ийм саглагар утас байвал зүгээр. Дэлгүүрт уг нь цагаан, хар гээд байсан боловч би худалдавж авч чадалгүй дуусгаад ийм л 3хан өнгөтэй боолт "үйлдвэрлэж" гаргаад бэлгэнд өгөөд байхаас хэхэ. Охин маань зөндөө найздаа бэлэглэхээр амаараа яриад байгаа боловч одоогийн байдлаар ганцханыг л нэхсэн.

Monday, February 14, 2011

Хаана байна монгол эр хүн...?

Саяхан олж сонссон шүлэг.

Thursday, February 10, 2011

2 сарын 3 буюу хавар






Энэ өдөр японы хаврын улирлын эхлэл тавигддаг гэж үзнэ. Сэцүбүн гэж нэрлээд байгаам. Улирлыг хуваах гэсэн шууд утгатай. Гэрийн жавар үргээх утгаараа чөтгөр гадаа, аз жаргал гэрт гэж хэлээд чөтгөр лүүгээ шош цацдаг юм. Чөтгөрийн баг өмссөн хэн нэг нь гэрт ороход хүүхдүүд шошоо цацаад л гүйнэ, зарим нэг багачууд нь чөтгөрөөсөө айгаад уйлнаа хөөрхий минь хэхэ.
За гол сэдэв маань гэхээр энэ өдөр хийж иддэг тусгай хоолны тухай. Тухай ч гэж дээ, хийж үзсэн юм. (Хийх завгүй нь дэлгүүрээс худалдаж аваад идчихнэ)
Манай ажлаас гадаад оюутнууд, иргэдэд зориулж тэрхүү хоолыг нь хамтдаа хийх арга хэмжээ зохиосон юм. Охинтойгоо оролцов. Эхомаки гэдэг юм. Урт гонзгойгоор нь баруун зүүн зүгт харж байгаад л иддэг гэсэн. Энэхүү арга хэмжээнд орох болсон шалтгаан гэвэл түрүү жил ээж маань будааг далайн байцаанд ороож өгөөд л кимбаб ид л гэсэн. Тэр нь эндэхийн норимаки байж билээ. Солонгосын савангийн дуурь энэ тэрээс сурсан юм болов уу. Нэр нь хүртэл солонгосоороо. Дараа ээждээ японыг нь зааж өгөх санаатай л, за тэгээд их л олон монголд байх байхгүй нь мэдэгдэхгүй материалууд ордог юм билээ. Тэрийг бол монголдоо байдаг зүйлээр нь орлуулаад хийчихэж болох байх. Харин элсэн чихрийг нь л бага хийх хэрэгтэй санагдсан. Эд нар ер нь хоолондоо элсэн чихэр хийгээд байдгийн учрыг нэг л олохгүй байгаам даа ккк.
Хийх аргыг нь бичих гэсэн залхуу хүрчлээ. Та нар өөрсдөө мэдээд дотор нь дуртай юмаа ороогоод идчих хэхэ.
За аймаар халтуурдсан л юм болчлоо тийм үү.
Зураг1: Ороосон сүшигээ хэрчээд тавихаар нэг иймэрхүү.
Зураг2: Ороосон байгаа байдал.
Зураг3: Оролцогчид их идэвхитэй байсан гэж. Тэр ягаан алчуураар толгойгоо ороосон нь манай зулзага.
Зураг4: Багууд дор бүрнээ завгүй байгаа нь.Наана ширээн дээр хулсан ногоон хагас хуйлаастай зүйл харагдаж байнаа дээ, тэрэн дээр нь далайн байцаагаа тавиад дээрээс нь будаагаа зулаад, нэг захад нь бусад материалаа өнгө алаглуулж тавиад орооно.Зураг 3 дээр бараг харагдаж байна дөө, багшийн ороож байгаа байдал.
Зураг5: Далайн байцаа.

Сар шинийн мэнд



Мэндийг аль өнрөгсөн хойно нь дэвшүүлдэг муу зантай болсон байна дөө гэж. Бичих гэхээр гар эвлэхгүймаа. Үгүй биш ээ, сэтгэл эвлэж өгөхгүймаа гэсэн нь онох байх.
Цагаан сар ч их өргөн болсон сурагтай, 2 шинийн нэгэн байсан л гэнэ. Гэснээс түрүү жил 2 ээж ааваас 2 өөр Монгол зурхайн тооны бичиг ирсэн чинь нэгэн дээр нь шинийн хэдэн ч билээ дээ байхгүй, өнөөх дээр нь хоёр ч шинийн хэдэн билээ дээ байсан ш дээ. Алийг нь дагахаа мэдэхээ байчихаад л, эртнээс л харж ирснээр нь Тэрбишийхийг нь дагаж байсан юм байна. Их олон зурхайч, бөө нар гарч ирээд энгийн ард бид нь яахаа мэдэхгүйм дөө.
За тэгээд манайхан тэгж ёс ёмбогор төр төмбөгөр болсон гэж байна. Өдөр болгон шинийн нэгэн шиг л байсан гэнэ дээ.
Бидний хувьд өглөө босч цайгаа чанаж уучихаад хальт золголт хийчихээд л тал тал тийшээгээ ажил сургууль гээд алга болж байгаам. Орой нь буузаа жигнэж идлээ. Өө тийм, бресс идээгүй хэдэн жил ч болсон юм бүү мэд, хийж идлээ. Охин бол амандаа ч хүргэх шинжгүй болохоор нь заавал нэг халбагыг иддэг юм гэж байж үзэм ихтэйгээс нь нэг халбагыг идүүлэв.
Ямар ч байсан туулай жилдээ аз хийморьтой байх болтугай.

Thursday, January 27, 2011

Хоккайдо юм уу хаашаа юм




Нээрээ энэ жил мөн ч их цас орж байнаа. Хүйтэн гэж жигтэйхэн. Өглөөдөө зам мөстөөд, хальтиргаа гэж ихтэй, яг л монгол шиг. Шинэхэн жолооч надад бол энэ их цас үнэн дарамттай байна шүү. Энд жолооч болоод 3 жил л болж байна. Монголдоо байхдаа жолооч болох боломж олдоогүй юм. Хүмүүс чи монгол харихаараа яана л гэдэг юм, би харин тийм ээ гээд л өнгөрдөг. Сурах л байх даа.
За энэ зурагт та нарын харж буй цас бол нэг л шөнө орсон цас шүү дээ. Одоо ч орсоор л байна. Урд жилүүдэд ингэж ихээр бас тэгээд үргэлжилж орж байсан удаагүй л юм даа.

Tuesday, January 25, 2011

Хөөрхөн санагдаад

Аймаар дүрэм зөрчиж байгаа жолоочийг харааж бүү зүх
Аяа чи ч бас хааяа дүрэм зөрчдөг шүү дээ.
Амжиж чи гэрлээр орж чадаагүй бол
Амжих байсан ч хажуугийн жолоочдоо зам тавьж өг Ачийг чинь тэд бас бүү мартаг
Айж сандарсан явган зорчигчийг бүү сандаргаж сигналд
Аяа чи ч бас хааяа явган явдаг шүү дээ.
Амжиж туслах замаас орох гэсэн нэгэнд нь зам тавьж өг
Ачийг чинь тэд бас бүү мартаг

Яхоо мессэнжерээр ирсийм.ККК

Friday, January 21, 2011

Нойлын өрөөний бурхан

Саяхан ийм нэртэй кино үзээд. Их хөөрхөн кино. Дуу нь хит болж байх шиг байгаан. Охин минь байнга амандаа аялаастай. Би ч дагаж дуулах гэж үзээд л. Охиндоо бурууш дээ гэж загнуулаад л. Хэ хэ.
Нэгэн эмээгийн охин эмээгээ дурсаж зохиосон дуу. Эмээтэйгээ өнгөрүүлсэн олон дурсамжаа байгаагаар нь дуунд оруулчихсан. Эмээ нь ач охиндоо нойлын өрөөг цэвэрлэх юм бол нойлын өрөөний бурхан нь баярлаад тэгээд чи хөөрхөн болно гэж хэлдэг байсан гэнэ лээ. Тэгээд л байнга нойлынхоо өрөөг цэвэрлэдэг байсан гэнэ.
Тэгсэн манай охин жорлонгоо цэвэрлэнэ гэж дайраад, цэвэрлэж өгсөн ш дээ, ээж ч онгироогоод миний охин нээрээ хөөрхөн болчиж гээд л. Дахиж цэвэрлэж өгч байх юм гэсэн. Хэр удаан цэвэрлэж өгөх юм байгаан бүү мэд. Харж л байя даа.

Saturday, January 15, 2011

Домогт Ану хатан


Бэлгэнд авсан ном. Уншихад ч урамтай байлаа. Далимд нь их олон хатдынхаа нэрийг болон түүхийг дахин нэг сэргээлээ шүү дээ. Нуулгүй хэлэхэд зарим хатдын нэрийг Ч сонсоогүй явсан байна лээ дээ. За тэгээд сонсож, уншиж байсан ч тэр сонин сонин нэрийг цээжлэнэ гэдэг жаахан бэрхтэй санагдлаа. Өгөдэй хааны хатан Дөргөнө, Тулуйн хатан Сорхагтань, Гүюг хааны хатан Огул Хаймиш хатан, Хубулай хааны хатан Чимбай, гэх мэтээр монголын түүхэнд нэрээ мөнхөлсөн олон хатад байдаг байх нь.
Энэ номыг уншиж суухдаа 10 жилийнхээ нэгэн дурсамжийг эргэн санаад. Түүхийн хичээл дээр юм даг. Мандухай цэцэн хатны тухай түүхийг үзээд. Багш бидэнд Мандухай цэцэн хатны тухай түүхэн романыг унш гэж айлдсан юм. Би багшид асуугдаад самбарын өмнө багшийн дэргэд зогсоод л ярьж гарлаа даа. Тэгсэн багш
-Чи, ингэхэд роман яриад байна уу, түүх яриад байна уу? гэж авдын. Түүхэн романыг нь уншсан хүн чинь роман л ярьсан байх даа. Тэгээд эх орны алтан гурав авч уур хүрч байсан юм даг. Өөрийнх нь унш гэсэн номыг уншсан даг гээд л. Хэ хэ. Тухайн үед чинь хэдхэн номын хооронд л эргэлддэг байлаа ш дээ. Одооных шиг олон ном байсан ч биш, үгүй ээ байсан л байх л даа. 10 жилийн нусгай бацаанууд бид багшийнхаа хэлсэн номноос илүү гардаггүй байсан юм чинь.
Бас дээр үеийн хаадууд тэр олон хатан, татвар эм авахад хатдууд хоорондын өрсөлдөөн, гоо сайхнаа хадгалж үлдэх гэсэн нөр их хөдөлмөр, нөхрөө нэг өдөр ч гэсэн өөртэй нь цуг хонохыг хүссэн асар их тэвчээр гаргана гээд л уншсан чинь, одооны бидний хүүхнүүд их азтайм байна ш дээ, учир нь нөхрүүд нь нэг л хатантай. Хэ хэ.
Төрсний дараа хэрхэн гоо сайхнаа авч үлдэх гээд л үнэтэй сайхан зөвлөгөөнүүд байсан шүү. Тэдгээр нь түүхээсээ илүү таалагдсан шүү ККК.
Өө тийм, ганц нэг оныг андуурч урд хойно нь оруулж бичсэн алдаа байсан шүү, юу билээ гээд урд хуудсаа эргүүлж нэг харсан юм байна.

Monday, January 10, 2011

Цагаан ногоон сар

Шинэ жил, нийллэг энэ тэр нь дуусч цагаан ногоон сар болох гээд бэлтгэл ажилдаа орсон дуулдана, миний муу эжий аав хоёр. Жил ирэх тусам өргөн дэлгэр, баян цатгалан тэмдэглэдэг болоод байгаа сурагтай. Хөлд нь үрэгдэх шинжтэйм гэж ирээд л ээж үглэх. Бид энд ирээд 7 дахь жилдээ орсныг ч хэлэх үү, цагаан сарыг сүртэй тэмдэглээгүй удсаныг ч хэлэх үү, манайхан идэж уух баярыг арай л сүр бадруулж тэмдэглээд байх шиг санагдаад байдаг болсон байна дөө. За тэгээд зарим нэг хүмүүс хүүхдүүд нь гадаадад байдаг юм байж наана уу цаана уу гэж илүү үздэг юм шиг байгаан. Аминдаа л хүүхдүүдийнхээ нэрийг бодоод аятайхан элбэг дэлбэг байлгах гэж л хэрэндээ хичээдэг гэж байна. Сүүлийн үед бэлэг нь томроод байгаа сурагтай гэнэ. Эрээнээс юм зөөх нь ч багасаж л байгаа сурагтай. Ноолуур энэ тэр өгч авалцдаг болж байгаам байх. Тэр ч яахав,үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжээд сайхан л юм. Гэхдээ бас ноолуур нь хэдэн төгрөг, тэтгэвэр болон цалин нь хэд билээ бодууштай л асуудал.
За бас ууцны асуудал байна. Нээх аймар өөхтэй тарган хонины ууц аваад тавьчихаар дараа нь идэх юм олдохгүй, өөхийг нь бараг л хаях дээрээ тулдаг даа. Дараа нь идүүштэйг нь бодоод өвчүү авдаг байсан чинь энэ жил ууц авах сурагтай манай хоёр. Өвчүүгээ л авахгүй юу даа гэж би эндээс жаахан үглэлээ. Хэ хэ.
Уламжлалт баяраа тэмдэглэхгүй байна гэх ч хаашаа юм, уг нь би цагаан сарт дуртай. Олон гоё дурсамжууд байдаг юм. Олуулаа дисант буухаар хөөрхий ээж минь будилна, нэг өгсөн хүүхдэдээ хоёр дахиа бэлэг өгөх гэж дайрна. Заримыг нь бэлэггүй гаргаж, дараа нь уучлалт гуйгаад нөхөж өгнө. Би бэлэг зөөж хүнд нь өгдөг байлаа, жаахан тиймхэн бэлэг өгөх гэж байгаа бол дурамжхан, аятайхан бэлэг өгөх гэж байгаа бол цаанаа л пээдгэр. Өөрийн цуглуулсан бэлгээсээ ээжтэйгээ солилцоно, муухныг нь ээждээ бэлэглэнэ, гайгүйг нь өөртөө үлдээнэ. Яарч буузаа түүхий гаргана, сүүлдээ буузнаасаа уйдаж шал дэмий жигнээд тэрнийхээ гурилыг хатааж махыг нь л иднэ гээд л. Хүүхэд насны минь дурсамж олон. Олуулаа бужигнаад, тэр бүр уулзалдаад байдаггүй хамаатнуудыг уулзуулж бужигнуулдаг болохоор дуртай л байдаг юм.
Гэм нь сүүлийн үед... Баахан шүүмжлэл л бичих гээд байдаг, ингэсгээд бичлэгээ дууслагалаа.
Сониноос гоё ном умшиж байгаа, зургийг нь оруулнаа дуусахаар нь.

Saturday, January 08, 2011

Дэлхийн хүүхэд багачууд, тэдний аз жаргалын хэлбэр


Сая энэ номыг уншиж дууслаа. Дэлхийн олон орны хүүхдүүдийн амьдарч буй нөхцөл, орчинг товчхон дурдаад, тухайн орныг төлөөлж нэг нэг хүүхдээс асуулт асууж хариулт авсан байна. Охинд минь бас нөлөөлөх байх гэж бодоод уншууллаа. Юу бодогдсон юм бүү мэд. 8 настай хүүхдэд. Хариулт өгсөн хүүхдүүд дотор үеийнхэн нь олон байсан тул уншуулсан юм л даа. Харамсалтай нь монгол орон, хүүхдийн тухай байгаагүй.
Дүгнэлт: Буурай, хөгжилтэй орны гэлтгүй хүүхдүүд нь ээж аавыгаа бага шиг уурлаасай, бага шиг үглээсэй гэж хүсдэг юм байна хэхэ. Зулзага бас тэгж боддог гэсэн. ККК
Мөрөөдөл, хүсч буй зүйлийн хувьд нилээд ялгаатай. Хөгжилтэй орны хүүхдүүд зугаацах цэнгэх, тоглох наадах гэсэн байхад буурай орны хүүхдүүд бүрэн бүтэн хувцастай болох, ээж аавынхаа ачийг хариулах гэсэн байна.
Зулзагын хүсэл, мөрөөдөл...?

Thursday, January 06, 2011

Шинэ оны мэнд буюу ...




Шинэ оны мэндийг оройтсон ч гэсэн хүргэж байна шүү.
Бидний амьдарч буй мужид ойрын хэдэн жил ороогүй цас 2хон өдөрт нэвсийтэл ороод. Цагаан сараа ээж аавдаа харьж, гэр бүлээрээ аялах гэж машинаараа, галт тэргээр, автобусаар гээд л замд гарсан хүмүүсийн төлөвлөгөөг тас нураасан агуу цас байлаа гэж. Бид ч бас бага зэргээр өртөөд авсан л даа. 3 цаг давхиад очдог газраа 6 цаг мөлхөж байж нэг юм хүрлээ. Яг биднийг өнгөрсний дараахнаас л эхлээд л бөглөрөөд эхэлсэн юм шиг байгаан, тэр айхтар түгжрэл нь. Зулзага болохоор цас ороосой гэж тэсэн ядан хүлээж байсан хүн болохоороо бөөн баяр, бушуухан шиг л бууж цасаараа тоглох гээд л, байн байн хэзээ хүрэх үү? хэдийд очих уу гээд шалгаагаад.
Энд тэнд зам бөглөрөөстэй, машинууд цасанд суугаастай, хоорондоо мөргөлдөөстэй байлаа. Тэрнийг нь зохицуулах гэж цагдаагийн албаныхан л хөөрхийс хар хүйтэнд цасан шуурганаар гадаа...
Улсын 9 дүгээр зам гэж байдын. Тэнд 1000 машиныг хамарсан их түгжрэл гарсан гэнэ. Манай эндхийн Дайсэн гэдэг хайрханд нэлээд хэдэн хүн осолдож диваажингийн оронд очсон гэнэ.
Түгжирсэн бүх машиныг хөдөлгөж хэвийн байдалд оруулахад 2 өдөр зарцуулсан бөгөөд нэлээд хэсэг хүмүүс машиндаа шинэ оноо угтаж, зарим нэг хүмүүс галт тэргэнд суугаагаараа хоносон гэж сонин хэвлэл дээр бичсэн байна лээ. Энэ тухай орон даяар цацагдаж таньдаг найз нөхөд бидэнд санаа нь зовж мэнд мэдээд л. Цасны ачаар ойрд холбогдоогүй байсан танилуудтайгаа холбогдож буу халлаа шүү дээ.
Одоо ч тэр цас ороод л байна. Муухай усархаг цасыг ч хэлэх үү? гутал хувцас нороод л тиймхэн л байна шүү гэж.
Зураг: Энэ дөнгөж өглөө нь цас орж эхэлж байгаа нь.