1. Дуучин Оюунтүлхүүр. Энд мэддэг нэг нь байдаг л юм билээ.
2: Японы дуучин Нацүкава Рими дуулсан байна лээ.
Monday, April 20, 2009
Wednesday, April 15, 2009
3-р салаа
10-н жилээ төгсөөд зөндөө удчихаж, ангийнхантайгаа ч уулзалдаагүй хэдэн жил болсым. Саяхнаас нэлээд хэдэн жил тохой нийлүүлж суусан ангийн охинтойгоо мэндээ мэдэлцэж чаталдаг болсым. Мэдээж ангийн тэр энэ хаана байгаа, хэнтэй сууж хэдэн хүүхэдтэй болсон гээд л ярих юм их. Тэгээд л санаж байгаа дурсамжаасаа оруулдымуу гээд л
Манай анги хэлний анги байсан тул банди цөөхөнтэй, 7хон "ширхэг" хэ хэ. Тэд нар нь бөөгнөрөөд 2-р салаанд сууна. 1 болон 3-р салаанд дан охидууд, гэхдээ дугуй дугуйгаа олоод суучихсан байсым шиг, одоо бодоод байхнээ. Миний суудаг 3-р салаанд дүнгийн хойноос хөөцөлдөөд байдаггүй, онц гарч гийгүүлдэггүй юмаа гэхэд бас ч гэж муугүй ЭХ ОРНЫ алтан 3, 4 гэсэн дүн авчихдаг, гүдэсхэн, тэгсэн хэрнээ бас шартай мөчөөгөө өгөх дургүй, сэтгэл санаа нийлчихдэг, даруухан бас галзуу, нэг тийм охидууд байдаг даа тийм л охидууд суудаг байж. Б-р эхэлсэн охидууд ихтэй, за байз ямар ч байсан 5 байна, миний санаж байгаагаар. Нэг Б охин хичээлээ өөрөө бичихгүй хажуу дахь Д-р бичүүлнэ, өнөөх нь ч гоё бичнэ. З гээд нэг охин, нэлээд ганган, тухайн үедээ их үнэтэй цав цагаан пүүз өмсөөд л, тэрийгээ байнга арчинаа. О бид хоёр франц хэлний анги байсан тул хүүхдийн ордонд дугуйлантай үедээ бид биенийхээрээ орж байгаа юмаа хамж иддэг байсан, манайх байнга шахуу элэг аваад тавьчихдаг, их ч шарж идсэн дээ... 3 ижил нэртэй Б-нүүд, бид нэрээр нь биш Х, П, Р гэж дуудна, одоо ч хэвээрээ. Р нь жижигхээн биетэй (би өөрөө тийм ч өндөр биш л дээ), гоё том нүдтэй, дурламтгай охин байсан юм даг. Бас нэлээд хэнэггүэй ээ. Дурласан залууг нь харах гэж гэрт нь очиж байсан санагдана. Р-ийнд бас очиж байсым байнаа. Манай хуучин байрны хажуугийн байранд, нэг үгээр хэлбэл эртний танилууд гэх юм уу даа. П-ийнд бас бөөнөөрөө очин байсым байнаа. Цагаан сараар ч билүү, эмэгтэй дүү нь гээд нээх хөөрхөн охин, эгчээсээ шаал ондоо, эгч нь гэж... хэхэ. Ж гээд охин их хөөрхөн хөөрхөн юбка өмсдөг байсан шиг санаад байхын, үгүй ч билүү, гэр нь Баянхошуунд байдаг, би хамт хэд хэдэн удаа гэрт нь очиж байсым байна. Гэхдээ сураг нь одоо ч байхгүй, тааралдсан уулзсан хүн нэг ч байхгүй, гадаад байгаа байхаа хэхэ. Тухайн үед ямар гар утас гэж байсан биш, байсан бол холбоотой л байх байсан...
Нээрээ бодоод байсан чинь би бараг бүгдэнгийх нь гэрт очиж үзсэн байхым, их л хэсүүлч байж дээ.
Манай анги хэлний анги байсан тул банди цөөхөнтэй, 7хон "ширхэг" хэ хэ. Тэд нар нь бөөгнөрөөд 2-р салаанд сууна. 1 болон 3-р салаанд дан охидууд, гэхдээ дугуй дугуйгаа олоод суучихсан байсым шиг, одоо бодоод байхнээ. Миний суудаг 3-р салаанд дүнгийн хойноос хөөцөлдөөд байдаггүй, онц гарч гийгүүлдэггүй юмаа гэхэд бас ч гэж муугүй ЭХ ОРНЫ алтан 3, 4 гэсэн дүн авчихдаг, гүдэсхэн, тэгсэн хэрнээ бас шартай мөчөөгөө өгөх дургүй, сэтгэл санаа нийлчихдэг, даруухан бас галзуу, нэг тийм охидууд байдаг даа тийм л охидууд суудаг байж. Б-р эхэлсэн охидууд ихтэй, за байз ямар ч байсан 5 байна, миний санаж байгаагаар. Нэг Б охин хичээлээ өөрөө бичихгүй хажуу дахь Д-р бичүүлнэ, өнөөх нь ч гоё бичнэ. З гээд нэг охин, нэлээд ганган, тухайн үедээ их үнэтэй цав цагаан пүүз өмсөөд л, тэрийгээ байнга арчинаа. О бид хоёр франц хэлний анги байсан тул хүүхдийн ордонд дугуйлантай үедээ бид биенийхээрээ орж байгаа юмаа хамж иддэг байсан, манайх байнга шахуу элэг аваад тавьчихдаг, их ч шарж идсэн дээ... 3 ижил нэртэй Б-нүүд, бид нэрээр нь биш Х, П, Р гэж дуудна, одоо ч хэвээрээ. Р нь жижигхээн биетэй (би өөрөө тийм ч өндөр биш л дээ), гоё том нүдтэй, дурламтгай охин байсан юм даг. Бас нэлээд хэнэггүэй ээ. Дурласан залууг нь харах гэж гэрт нь очиж байсан санагдана. Р-ийнд бас очиж байсым байнаа. Манай хуучин байрны хажуугийн байранд, нэг үгээр хэлбэл эртний танилууд гэх юм уу даа. П-ийнд бас бөөнөөрөө очин байсым байнаа. Цагаан сараар ч билүү, эмэгтэй дүү нь гээд нээх хөөрхөн охин, эгчээсээ шаал ондоо, эгч нь гэж... хэхэ. Ж гээд охин их хөөрхөн хөөрхөн юбка өмсдөг байсан шиг санаад байхын, үгүй ч билүү, гэр нь Баянхошуунд байдаг, би хамт хэд хэдэн удаа гэрт нь очиж байсым байна. Гэхдээ сураг нь одоо ч байхгүй, тааралдсан уулзсан хүн нэг ч байхгүй, гадаад байгаа байхаа хэхэ. Тухайн үед ямар гар утас гэж байсан биш, байсан бол холбоотой л байх байсан...
Нээрээ бодоод байсан чинь би бараг бүгдэнгийх нь гэрт очиж үзсэн байхым, их л хэсүүлч байж дээ.
Sunday, April 12, 2009
Нээлт
4 сарын 8: Хичээлийн шинэ жилийн нээлт. Биеийн тамирын зааланд 2-6 ангийн хүүхдүүд зааланд эгнэж жагсана. Тэдний хоёр талаар тухайн дүүргийн дарга нар болон бас бус холбогдох хүмүүс цугласан харагдана лээ. Дохио өгөхөөр хэсэг хүүхдүүд өөрсдийн хийсэн зүйлээр 1-р ангийн бяцхан дүү нараа угтах бэлтгэлээ хийнэ. 1-р ангийн 3 бүлгийн хүүхдүүд анги даасан багшаа дагалдан зааланд орж ирэхэд алга ташин угтана. Эхлээд төрийн дуулал нь эгшиглэнэ, дараагаар нь сургуулийн сүлд дуу эгшиглээд л сүртэй л юм болдог юм байна. Бас хойморт нь төрийн далбаа, сургуулийн сүлд бүхий далбаа хадаастай. Захирал үг хэлнэ, хүрэлцэн ирсэн зочдоос үг хэлнэ, 6-р ангийн ах нар үг хэлнэ. Ингээд албан ёсны нээлт дуусаад, хүүхдүүд анги ангидаа орно. Эдний PTA (Parent-Teacher Association) гээч хурал боллоо. Эхлээд бөөнд нь баахан юм ярьж байснаа сүүлд нь анги ангиараа хуваагдаж нэг нэгнийгээ танилцуулаад, сугалаа сугалж хүн бүр нэг нэг бүлэгт хуваарилагдлаа. За за энэ талаар тусад нь бичьеээ. Арай хийж энэ хурал нь тараад хүүхдийнхээ ангид очиж баахөн л зураг дарлаа. Ширээн дээр нь нэрийг бичээд наачихаж. Охин маань хамгийн урд, яваандаа солиод байдаг гэсэн суудлыг нь. Багш нь мэндчилгээ энэ тэр хэлээд л, 1 жил хүүхдүүдтэй чинь хамтдаа хичээх болноо гэсэн.
Манайхан шиг багшдаа цэцгийн баглаа энэ тэр барьж очдоггүй юм билээ. Хүүхдүүд нь цэцэрлэгийнхээ төгсөлтийн баяраар өмссөн хувцастайгаа очиж байна лээ, учир нь тэр хувцас нь нэлээд үнэтэй дахин дахин шинэ хувцас авахад хүндрэлтэй. Ээжүүд дунд кимоногоо өмссөн хүн харагдана лээ, цэцэрлэгийн төгсөлтийн баяраас арай ялгаатай нь гэгээлэг өнгийн хослол өмссөн ээжүүд их байсан. Анхны үсэг заана гэсэн юм байхгүй тэр өдөр тэгсгээд тарчихсан. Тухайн өдрийн тэмдэглэж сүши энэ тэрээ иддэг гэсэн. Бид 3 бас яаж зүгээр байхав, тэмдэглэсэн.
Нээлт нэг иймэрхүү. Ялгаатай зүйлийг нь дараа дараагийн бичлэгээр
Monday, March 30, 2009
Хонхны баяр
Охин минь цэцэрлэгээ амжилттай төгсөөд, дипломоо авчихсан. Дажгүй арга хэмжээ болдог юм билээ. Охин маань үдэлтийн дуугаа дуулчихаад ангидаа орохдоо уйлсан гэсэн. Аав нь хамгийн анх японоор А-ч үгүй ороход нь хүлээж авсан багштай нь тухайн үеийг дурсан ярихдаа уйлсан гэсэн. Ээж нь яахав тиймэрхүү хэрэгтэй үед нулимс гардаггүйм болохоор яагаа ч үгүй, инээгээд л сууж байв. Яагаад "уйлсан гэсэн" гээд байгаа гэхээр, ээж нарыг нь нэр заасан газарт албан ёсоор суулгачихдаг юм билээ. Тэгээд арга хэмжээ дуустал босохгүй. Аав нар камерчны үүрэгт гүйцэтгээд ард зосгож байдаг юм билээ.
Эрхлэгч нь нэг нэгээр нь дуудаж дипломыг нь өгнө, нэр нь гарахаар их л сүр жавхлантайгаар очиж гардаж авна. Баярлалаа гэж чанга цовоо дуугаар хэлнэ. Хувцаслалт нь мэдээж ёслолын хувцастай. Багш нар нь хар хослолоор жигдрэнэ.
Аав нар ерөнхийдөө гонж-той, ээж нар ихэвчлэн юбка, цагаан ковт, хар пиджактай. Харин энгэр дээрээ янзан бүрийн цэцэг хатгаастай тэр нь 1000-6000 иений үнэтэй.
Албан ёсны арга хэмжээ дуусахаар анги даасан 2 багшийг нь дагуулаад нэг жижигхээн газар орж ундаа ууж чихэр идэж, багш нарт нь баярласан талархсанаа илэрхийлж цэцгийн баглаа өгч харагдана лээ. Эцэг эхээс 1000 иен хурааж авна лээ, ундаа чихэр, цэцэгний мөнгө гэсэн байхаа.
Өө тийм, охины маань анги 37 хүүхэдтэй, тэдний 23 нь нэг бага сургуульд элсэн орох юм. Тэгсэн тэр сургуулийх нь хичээлийн эрхлэгч ирж үг хэлж байсан.
-Ийм хөөрхөн, цовоо сэргэлэн хүүхдүүдээ багш нар болон дээд ангийн ах эгч нар нь тэсэн ядан хүлээж байгаа гээд л.
Зураг2: Заалны зохион байгуулалт нэг иймэрхүү, энэ энгийн хувцастай хүүхдүүд нь дараа жил төгсөх хүүхдүүд. Ах эгч нараа үдэж байгаа нь...
Зураг1: Нэр дуудагдсан хүүхдүүд дипломоо авах гээд зогсож байгаа нь...
Товчхондоо нэг иймэрхүү, ойрд бичээгүй сэтгэл санаа эвлэж өгөхгүй л байна шүү...
Friday, March 13, 2009
Ойр зуур
Болоод өнгөрсөн бүх баяруудын мэнд. Нэг ийм уламжлал тогтчихож дээ. Чив чимээгүй явж байгаад сүүлд мэнд мэддэг.
За тэр ч яахав, эрүүл л байвал. Хоолойгоо өвтгөөд халуураад авав, ханийн ходоод өвдөж эмнэлэг явав. Гэхдээ дахин очно, гайгүй байх гэж бодож байна.
Охин маань л сургуульд орно гээд бөөн эрч хүч, эрмэлзлэл.
Thursday, February 19, 2009
それでも人しか愛せない
Үг нь тасархай.
Орчуулах гэсэн айчлаа.
人として人と出会う as a human, I meet people
Хүмүүн болсноор хүмүүнтэй танилцаж
人として人に迷い as a human, I am puzzled by people
Хүмүүн болсноор хүмүүнтэй төөрөлдөж
人として人に傷つき as a human, I am hurt by people
Хүмүүн болсноор хүмүүнд гомдож
人として人と別れて as a human, I break off from people
Хүмүүн болсноор хүмүүнтэй хагацаж
それでも人しか 愛せない even still, I can love only people
Гэвч гагцхүү хүмүүнийг л хайрлана
Чандмань ахынхаа хүссэнээр асар их зориг гарган байж орчуулав.
Орчуулах гэсэн айчлаа.
人として人と出会う as a human, I meet people
Хүмүүн болсноор хүмүүнтэй танилцаж
人として人に迷い as a human, I am puzzled by people
Хүмүүн болсноор хүмүүнтэй төөрөлдөж
人として人に傷つき as a human, I am hurt by people
Хүмүүн болсноор хүмүүнд гомдож
人として人と別れて as a human, I break off from people
Хүмүүн болсноор хүмүүнтэй хагацаж
それでも人しか 愛せない even still, I can love only people
Гэвч гагцхүү хүмүүнийг л хайрлана
Чандмань ахынхаа хүссэнээр асар их зориг гарган байж орчуулав.
Sunday, February 15, 2009
Урлагийн наадам
Өнгөрсөн ням гарагт Тоттори хотын цэцэрлэгийн хүүхдүүдийн 23 дахь удаагийн урлагийн наадам болов. Японоор "Бүнка сай" гэх, би түүнийг нь урлагийн наадам гэж орчуулсан ухаантай. Нэг их сүртэй биш ч тэрүүхэндээ их хөөрхөн юм болсон. Нийт цэцэрлэгийн ахлах бүлгийн хүүхдүүд нэг нэг номер авч сарын өмнөөс бэлдэнэ. Урлагийн нэг номерийг 2 юм уу 3 цэцэрлэгийн ахлах бүлгийнхэн хамтарч тайзан дээр тоглоод байх шиг байсан. Түүнийгээ хотынхоо иргэдэд тоглож сонирхуулна. Япончууд болсон хойно их л зохион байгуулттай болсон. Нэг жишээ хэлэхэд: 2 эгнээ болж жагсаад дуулж, бүжиглэж байгаа хүүхдүүдийг дуу, бүжигтэй нь авцалдуулаад урд хойно оруулаад л. Хүүхдээ, ач зээгээ үзэх гэж ирсэн улсуудад тэр нь зураг дарах сайхан боломж олгоно. Бид 2 ч охиноо хангалттай зураг дарж видео бичлэг хийсэн гэж байгаа.
Охины маань хувьд эдний уламжлалт Кабүки, зэни дайкон гээчийг бүжиглэсэн.
Олон улсын чанартай зүйл биш болохоор хүүхдүүдийнх нь хувцаслалт энгийн, нүүр будалт байхгүй, мэдээж анх удаагаа том тайзан дээр гарч үзэж буй хүүхдүүддээ "оригами", цаасаар хийсэн тоглоом өгч байна лээ.
Би өөрөө цагийн сайханд кимоно өмсөөд бүжиглэж байсан болохоор ч тэр үү, "Шян шян каса одори" энэ талаар дараа тусад нь бичлэг оруулнаа нь сэтгэл их хөдөлгөөд өө. Цуг тайзан дээр гараад бүжиглэмээр л байлаа.
Цэцэрлэгийн насных нь дурсамж нэгээр нэмэгдээд атаархмаар юм өө хэхэ
Happy Valentine's day
2 сарын 10-нд
Охин: Ээжээ、 би өдөр цэцэрлэг дээрээ идсэн ояцү(おやつ)-ныхаа савыг багшаасаа гуйж байгаад аваад ирсэн.
Ээж: Яах гэж байгаам, миний зулзагаа?
Охин: Та үүнийг хар л даа, зүрхэн хэлбэртэй байгааз дээ.
Ээж шууд санааг нь ойлгосон, 2-улаа нүдээ ирмэлцээд авсан.
2 сарын 13-нд
Охин: Заa, маргааш дуртай бандидаа шоколад өгье.
Аав: Дуртай хөвгүүн байдаг юм уу?
Охин: Байлгүй яадым.
Аав: ..........................
2 сарын 14-нд
Зураг дээрх уран бүтээлийг ээжийн хамт туурвиад, дуртай хөвгүүнээ гэртээ ирэхийг хүлээвээ, байдаггүй шүү өнөөх нь. Ажил ихтэй гээд нэлээд орой ирэв. Охин баярлаад зүрхээ бариад л гүйсэн, хайртай хөвгүүнийх нь нүд нь баяртай мишээгээд л.
Хайртай хөвгүүн нь хэн байсан нь ойлгомжтой
Дурсамж
2 сарын 11: Японд амралтын өдөр, улс тунхагласан өдөр. Хуучин ажлын, хамт монгол явж байсан, монгол хариуцаж ажилласан гээд хэсэг танилуудтайгаа уулзаад. Янз бүрийн дурсамж сэргээд сайхан л байлаа. Тэрэн дунд өнөө гайхуулаад байхааргүй дурсамж маань хүртэл явж байсан. Нэг танил маань тэрийг дуулаагүй байсын. Сонсчоод шоолоод л байсан, би ч яахав одоо бол шаал тоохгүй байгаа хэхэ. Бид баахан л хоол хийж идсэн, цуг монгол явсан эмээ маань ийм ногоог ингэж иддэг болчуул, тэр ногоог тэгж иддэг болчуул энэ тэр өвчин тусах нь бага юм байгааш дээ гээд л сургаалиа айлдаад л, эгч толгойгоо дохиостой.
Уг нь их л олон төрлийн хоол хийж идсэн юмсан, идэж уугаад зураг дарахаа мартсан байнаа...
Monday, February 02, 2009
Охины яриа
Ээж: Миний охин аав ээж хоёртоо хаанаас ирсийн?
Охин: Монголоос.
За энэ бол охиноо монголд жил эмээ өвөө дээр нь орхиж явчихаад энд авчраад удаагүй байх үед л дээ. Тэр үед гурав, дөрөвтэй байсан.
Ээжийн ээлжит асуулт: Миний охин ээж аавдаа хаанаас ирсийн?
Охин: Ээжийн гэдэснээс.
Одоо үеийх нь хариулт, 6 настай шүү дээ.
Хэдэн жилийн дараа "аавын ...-с " гэх бий дээ, тэр үед ээж нь энэ асуултаа асуухгүй л дээ хэхэ.
Охин: Монголоос.
За энэ бол охиноо монголд жил эмээ өвөө дээр нь орхиж явчихаад энд авчраад удаагүй байх үед л дээ. Тэр үед гурав, дөрөвтэй байсан.
Ээжийн ээлжит асуулт: Миний охин ээж аавдаа хаанаас ирсийн?
Охин: Ээжийн гэдэснээс.
Одоо үеийх нь хариулт, 6 настай шүү дээ.
Хэдэн жилийн дараа "аавын ...-с " гэх бий дээ, тэр үед ээж нь энэ асуултаа асуухгүй л дээ хэхэ.
Thursday, January 29, 2009
Банана үнчи
Охин: Ээжээ, би өнөөдөр банана үнчи датта.
Ээж: Яагаад заавал банана үнчи гэж?
Охин: Банана үнчи гэдэг нь байна ш дээ, хоолондоо ногоо сайн идэж байнаа, гэдэс чинь хэвийн байнаа гэж байгаам.
Ээж: Банана биш өөр үнчи байвал яах уу?
Охин: Жишээлбэл, жижиг бондгор бондгор, бас шингэвтэр үнчи байвал ногоо бага идэж байнаа гэсэн үг. Тэхээр ногоо сайн идэх хэрэгтэй.
Ээж: Аан. Ээждээ өдөр бүр үнчигээ ямар байсныг хэлж байгаарай. Ээж нь бас өөрийнхөө үнчийг харж байнаа.
Хэдэн жилийн өмнө охин бид хоёрын хооронд болсон яриа. Охин минь энд ирээд хэдэн сар болсны дараа л даа. Цэцэрлэгт нь багш нар нь зааж өгсөн гэсэн. Одоо ч бид өнөөдрийн үнчи ямар байсан гээд л хоорондоо ярьдаг юм.
PS: Үнчи гэдэг нь баас гэсэн үг. Хэ хэ. Японы бусад газарт банана үнчи гэж хэлдэг эсэхийг сайн мэдэхгүй, Түмээ андаас асуунаа.
Монголд ямар үнчи байвал сайн байдаг вэ?
Ээж: Яагаад заавал банана үнчи гэж?
Охин: Банана үнчи гэдэг нь байна ш дээ, хоолондоо ногоо сайн идэж байнаа, гэдэс чинь хэвийн байнаа гэж байгаам.
Ээж: Банана биш өөр үнчи байвал яах уу?
Охин: Жишээлбэл, жижиг бондгор бондгор, бас шингэвтэр үнчи байвал ногоо бага идэж байнаа гэсэн үг. Тэхээр ногоо сайн идэх хэрэгтэй.
Ээж: Аан. Ээждээ өдөр бүр үнчигээ ямар байсныг хэлж байгаарай. Ээж нь бас өөрийнхөө үнчийг харж байнаа.
Хэдэн жилийн өмнө охин бид хоёрын хооронд болсон яриа. Охин минь энд ирээд хэдэн сар болсны дараа л даа. Цэцэрлэгт нь багш нар нь зааж өгсөн гэсэн. Одоо ч бид өнөөдрийн үнчи ямар байсан гээд л хоорондоо ярьдаг юм.
PS: Үнчи гэдэг нь баас гэсэн үг. Хэ хэ. Японы бусад газарт банана үнчи гэж хэлдэг эсэхийг сайн мэдэхгүй, Түмээ андаас асуунаа.
Монголд ямар үнчи байвал сайн байдаг вэ?
Wednesday, January 21, 2009
Saturday, January 17, 2009
Үр минь
С.Самданцоодол
Чиний миний сүлэлдэж бүтсэн алдрай жаахан үр минь
Чиний миний холилдож багтсан ангаахай насны дүр минь
Чиний миний хайрын уудамд асан мандсан нар минь
Чиний миний хойчийн удамд алсалж үлдсэн мөр минь
Чиний миний сүлэлдэж бүтсэн алдрай жаахан үр минь
Чиний миний холилдож багтсан ангаахай насны дүр минь
Чиний миний хайрын уудамд асан мандсан нар минь
Чиний миний хойчийн удамд алсалж үлдсэн мөр минь
С.Самданцоодол
Отгонтэнгэр
Дэргэдээс нь мянган уулс түшсэн
Хаан суудал-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Дээрээс нь мяндсан үүлс тулсан
Сүүн оргил-Отгонтэнгэр уул минь
Сүрэнд тань хийморь сэргэнэм зэ
Ай даа жаргалтай яа
Сүлдэнд тань дуулал өргөнөм зэ
Ай даа завшаантай яа
Наранд гялалзаж тэнгэрт зүмбэрлэсэн
Мөсөн дуулга-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Саран туяарч газарт сүндэрлэсэн
Мөнгөн суварга-Отгонтэнгэр уул минь
Дахилт
Орчлонгийн зоргоор салхийг хагалсан
Торгон ир-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Огторгуйн задгай дайдад зарласан
Бурхан дүр-Отгонтэнгэр уул минь
Баясгалантай яа хараа ямагт булаасан
Чамин солонго-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Бахархалтай яа сонор үргэлж мялаасан
Түмэн уянга-Отгонтэнгэр уул минь
Дахилт:
Нуурынхаа усанд амгалан жаргасан
Хун шувуу-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Нутгийнхаа хөрсөнд гүн шургасан
Хүн чулуу-Отгонтэнгэр уул минь
Дахилт:
Түмэн үеийн түүхийг хүүрнэсэн
Хөлгөн судар-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Төгс сайхан үзэсгэлэн бүрдсэн
Элгэн нутаг-Отгонтэнгэр уул минь
Дахилт:
Дэргэдээс нь мянган уулс түшсэн
Хаан суудал-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Дээрээс нь мяндсан үүлс тулсан
Сүүн оргил-Отгонтэнгэр уул минь
Сүрэнд тань хийморь сэргэнэм зэ
Ай даа жаргалтай яа
Сүлдэнд тань дуулал өргөнөм зэ
Ай даа завшаантай яа
Наранд гялалзаж тэнгэрт зүмбэрлэсэн
Мөсөн дуулга-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Саран туяарч газарт сүндэрлэсэн
Мөнгөн суварга-Отгонтэнгэр уул минь
Дахилт
Орчлонгийн зоргоор салхийг хагалсан
Торгон ир-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Огторгуйн задгай дайдад зарласан
Бурхан дүр-Отгонтэнгэр уул минь
Баясгалантай яа хараа ямагт булаасан
Чамин солонго-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Бахархалтай яа сонор үргэлж мялаасан
Түмэн уянга-Отгонтэнгэр уул минь
Дахилт:
Нуурынхаа усанд амгалан жаргасан
Хун шувуу-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Нутгийнхаа хөрсөнд гүн шургасан
Хүн чулуу-Отгонтэнгэр уул минь
Дахилт:
Түмэн үеийн түүхийг хүүрнэсэн
Хөлгөн судар-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Төгс сайхан үзэсгэлэн бүрдсэн
Элгэн нутаг-Отгонтэнгэр уул минь
Дахилт:
Хайрын дууль
Ганбатын Ариунбилэг
Намрын моддын навчис шиг зүрх нь шарлан хатдаг
Зайлуул нүдний нь өмнүүр миний аз жаргал зовлон болон урсдагЖам ёсыг даган нулимсаа хацартаа зөөлхөн эгшээдэг
Хайртай хүнээ надаас тэр харцаараа л харамладагХайлан уяран тэр бид хөтлөлцөн алхахад атаархдаг
Хоолойдоо зангирсан үгээ хэлж чадахгүй зүрхэндээ шингээдэгХором төдий жаргалаар амиа солих юмсан гэж битүүхэн мөрөөддөг
Ганцаараа энэ хорвоог туулна гэхээс тэр айдаггүйГал дүрэлзэж сэтгэл шатсан хайр нь унтарна гэхээс л айдаг
Зүрхэндээ уйлсан ч нүдэндээ инээдэг тэр бүсгүй дарууханЗүүдэндээ жаргасан ч хайрандаа шаналдаг тэр бүсгүй эгэлхэн
Хажуугаар зөрөн өнгөрөхдөө харцаа бууруулдагХархан нүдэндээ гунигаа нуусаар өдөр хоногуудыг өнгөрөөдөг
Өөрийг нь ойлгох хэн ч байхгүйд гомддог ч гэлээӨр зүрхнээсээ хайр булгилуулж голоо зогоодог
Өрөвдье гэсэн ч дэндүү хатуудсан тавилан түүнд минь тохиож
Өрөвдье гэсэн ч дэндүү хатуудсан тавилан түүнд минь тохиож
Өөр хэнийг ч биш, ганцхан миний залууг хайрлаж
Гутарсан ч гэсэн гунхаагүй тэр бүсгүйгээр би бахархдагГоо үзэсгэлэн тэрэнд минь аз жаргал бэлэглэнэ гэдэгт итгэдэг.
...Өчигдөр бороо орж, солонго татсан
Өврөөс минь өндийж чи явж, би гунисанАнхны бүхэн сайхан байсан, ахин дурсахгүй
Ахиад л бороо орно, өнөөдөр солонго татахгүйЭнгэр цээжний будант гуниганд төөрөөд, сэтгэл горьгүй
Эрт эдүгээн гунигт дурсамж сэдрээд, зүрх шаналнаТэвэрт чинь мөнхөрч, хорвоог элээж чадахгүй нь
Тэнгис шиг намуухан байя, зүрх сэтгэлээрээТаг шиг уужим байя, зүрх сэтгэлээрээ
Эргэн санаж дурсвал, би дарсыг ууж, сэтгэлээ мартанаЭнгүй энэ орчлонд шүлэг тэрлэн, нулимсаа дэрлэн, нарыг үзнэ
Хэзээ ч уулзахгүй, дурсахгүй, санахгүй ээХэтэрхий их хайртай болохоор чи надтай жаргахгүй
Тэнгэртээ дүүлэн бүргэд шиг эрх чөлөөтэй байТийм л их аз жаргал чинийх байх ёстой
Санаарай
Б.Ганчимэг
Задгай инээд, гэнэн үдшийг санаарай
Зөөлөн харц, бүдэгхэн хөмсгийг зүүдэлбэлЗөрүүдлэж туньдаг томоогүй аашийг санаарай
Асгаруулж уйлсан намрыг дурсвалАнхил цээжний үнэрийг санаарай
Сүмэн гунигтай нүдийг минь зурвалСүүтэн буцдаг дүрийг минь санаарай
Хусны навчис шөнөжин шаргивалХөндүүр дурсамжаа эргэн санаарай
Хүслийн анир сэвэлзээд байвалХөхний бяцхан товчийг санаарай
Тэр нэгэн бүсгүйд
Б.Лхагвасүрэн
Хувь дутсан дурлалаар өвдөж
Хуурын чавхдас шиг хөг орж
Хувцсан дотроо шатаж явахад минь
Чи намайг тоогоогүй
Тэгэхэд чи
Холын холд
Голын хор шиг л байсан
Хоёр мөр шүлэг шиг уруулаар чинь үнсүүлж
Хорвоог баръя даа гэж их бодсоон
Бүтээгүй ээ
Зүсэрсэн бороо шиг он жилүүдийн урсгалд
Зүүдээ чамаар л үргэлжлүүлж
Тэр жилийн амттай зовлонгийн
Тэн хагасыг ч гээж чадаагүй л явна
Сураг отсон гэнэн зүүдэнд минь
Сурагч бэхний өнгөөр дандаа чи ирдэг
Бүтээгүй жаргалаар алга шавхуурдан шоглоод
Бүртэн бүртэн гэсээр үүрээр чи явдаг
Залгаж бодсоор би нартай хутгалдан
Замбуулингийн тоос цэцгэн дунд бодолдоо бүдэрдэг
Зүүдний төгсгөл үнэнтэй ингэж айлсан
Зөн совингийн зангилаа хөвөрдөг
Зүтгэж яваа амин амьдралын хажуугаар
Зүүдлэхээс өөр эрх надад байхгүй!
Мартаагүй л явна даа чамайгаа гэж
Манхайн цайх үүрийн туяа
Маралын гурван гялаанаар хэлүүлье
Намрын навч зүйж бичсэн шүлгээрээ
Намбаргахан эмэгтэй чамд мэнд хүргье?
Найрагч Лхагвасүрэгийн гэргий болж
Нажидаа эдлээгүйд чинь баяр хүргье?
Хувь дутсан дурлалаар өвдөж
Хуурын чавхдас шиг хөг орж
Хувцсан дотроо шатаж явахад минь
Чи намайг тоогоогүй
Тэгэхэд чи
Холын холд
Голын хор шиг л байсан
Хоёр мөр шүлэг шиг уруулаар чинь үнсүүлж
Хорвоог баръя даа гэж их бодсоон
Бүтээгүй ээ
Зүсэрсэн бороо шиг он жилүүдийн урсгалд
Зүүдээ чамаар л үргэлжлүүлж
Тэр жилийн амттай зовлонгийн
Тэн хагасыг ч гээж чадаагүй л явна
Сураг отсон гэнэн зүүдэнд минь
Сурагч бэхний өнгөөр дандаа чи ирдэг
Бүтээгүй жаргалаар алга шавхуурдан шоглоод
Бүртэн бүртэн гэсээр үүрээр чи явдаг
Залгаж бодсоор би нартай хутгалдан
Замбуулингийн тоос цэцгэн дунд бодолдоо бүдэрдэг
Зүүдний төгсгөл үнэнтэй ингэж айлсан
Зөн совингийн зангилаа хөвөрдөг
Зүтгэж яваа амин амьдралын хажуугаар
Зүүдлэхээс өөр эрх надад байхгүй!
Мартаагүй л явна даа чамайгаа гэж
Манхайн цайх үүрийн туяа
Маралын гурван гялаанаар хэлүүлье
Намрын навч зүйж бичсэн шүлгээрээ
Намбаргахан эмэгтэй чамд мэнд хүргье?
Найрагч Лхагвасүрэгийн гэргий болж
Нажидаа эдлээгүйд чинь баяр хүргье?
Thursday, January 15, 2009
Цас
Ойрд японы ихэнх нутгаар цас ороод... Охин маань эхэндээ хөөрөөд л цасан өвгөн хийж, надаас нууцаар цас идэж, намайг гарч цасаар байлдая гэж шалж, чаргаар чирүүлж, хүүхэлдэйндээ цасан оромж хийж энэ тэр гээд л цасанд ухаангүй дурлаад л байсан юм. Тэгсэн одоо энэ цас орохоо болиосой гэчихсэн л явж байна. Өнөөдөр өглөө цэцэрлэгт нь хүргэж өгөх гээд гарсан чинь зам зайрмагтаад мөс тогтчихож. Монгол л санагдлаа ш дээ.
Замдаа охин бид 2
-Монголд зам нь ингэж хөлддийшд, ээж нь зөндөө хальтарч унаж байлаашд. гэж яриад л.
Нээрээ дээр үед оросын нэг түрийтэй гутал байсан даа, нэр нь юу билээ дээ. Надад улбар шар өнгөтэй нь байсан юм. Үхтэлээ хальтарч унадаг байлаа шд. Найзуудтайгаа явж байхдаа бараг албаар хальтарч унаад байгаам биш үү. Хэнийх нь гутал их хальтардаг вэ гэж гайхуулах гэдэг байсым шигээ хэхэ. Бас нэг гоё дурсамж байдаг юм. Тасганы овоо дээрээс гулгадаг байлаа гэж. Өмднийх нь бөгсөн хэсэг нороод тас хөлдчихсөн, нэхий бээлий нь бас шал нойтон, гэртээ орж ирээд л паран дээрээ тавьж хатаана, тэр нь дарайгаад л өмсөхөд хэцүү юм байдаг байж билээ. 9 давхар байшингийн шатны бариулны хуванцар? хэсэг байдаг даа, тэрийг чарганыхаа хөлд углачихна. Тэхээр ёстой мундаг гулгана шүү дээ. Хэн нь ч тэгж сэддэг байнаа, бас нийтийн өмчийг их хайр гамгүй хэрэглэдэг байжээ хэхэ.
Өвөлөө гэж дурсамж дүүрэн...
С.Оюунтөгс
Хайкү шүлгүүд
Асаалттай лаа
Сүүдэртэйгээ наадна
Аягүй бол
Хайр нэхсэн харцнаас
Хачин өнгө мэдрэгдэвч
Хаа байсан алс...
Ижилхэн багтай
Олон хүний дунд
Энэ чинь би явна уу даа...
Яг одоо
Ямар ч хүсэл үгүй
Ярих, Харах, Хашгирах ч...
Зөвхөн оддыг тоолмоор
Зүүд байсан бол эхэлмээр...
Өвлийн үдэш
Огт танихгүй хүний
Инээмсэглэхийг олж үзэхсэн...
Tuesday, January 13, 2009
Л.Өлзийтөгс
Ангийн андын минь орчуулснаар. Сэтгэгдэлд бичиж үлдээснийг орууллаа, арай олон хүн унших болов уу.
あなたの目が、視線が、
頬が薄れた
薄れちゃった!
あなたの顔は空っぽ
ここに私がキスした唇があった
ここに私が泣かせた目があった
消えちゃった
あなたが消えちゃった!
さぐる視線の先 その顔の奥から
あの女の姿が透けて見える
あなたの顔をこすり消した
白い手…手だけが見える
私にはない金の指輪
細い指、長い爪…
あなたの目を、唇を、心を、この手が
拭い去った 1995年 L.Ulziitugs
あなたの目が、視線が、
頬が薄れた
薄れちゃった!
あなたの顔は空っぽ
ここに私がキスした唇があった
ここに私が泣かせた目があった
消えちゃった
あなたが消えちゃった!
さぐる視線の先 その顔の奥から
あの女の姿が透けて見える
あなたの顔をこすり消した
白い手…手だけが見える
私にはない金の指輪
細い指、長い爪…
あなたの目を、唇を、心を、この手が
拭い去った 1995年 L.Ulziitugs
Subscribe to:
Posts (Atom)