С.Самданцоодол

Отгонтэнгэр


Дэргэдээс нь мянган уулс түшсэн
Хаан суудал-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Дээрээс нь мяндсан үүлс тулсан
Сүүн оргил-Отгонтэнгэр уул минь
Сүрэнд тань хийморь сэргэнэм зэ
Ай даа жаргалтай яа
Сүлдэнд тань дуулал өргөнөм зэ
Ай даа завшаантай яа
Наранд гялалзаж тэнгэрт зүмбэрлэсэн
Мөсөн дуулга-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Саран туяарч газарт сүндэрлэсэн
Мөнгөн суварга-Отгонтэнгэр уул минь


Дахилт
Орчлонгийн зоргоор салхийг хагалсан
Торгон ир-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Огторгуйн задгай дайдад зарласан
Бурхан дүр-Отгонтэнгэр уул минь


Баясгалантай яа хараа ямагт булаасан
Чамин солонго-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Бахархалтай яа сонор үргэлж мялаасан
Түмэн уянга-Отгонтэнгэр уул минь

Дахилт:


Нуурынхаа усанд амгалан жаргасан
Хун шувуу-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Нутгийнхаа хөрсөнд гүн шургасан
Хүн чулуу-Отгонтэнгэр уул минь


Дахилт:


Түмэн үеийн түүхийг хүүрнэсэн
Хөлгөн судар-Онгон сүмбэр хайрхан минь
Төгс сайхан үзэсгэлэн бүрдсэн
Элгэн нутаг-Отгонтэнгэр уул минь


Дахилт:

Хайрын дууль

Ганбатын Ариунбилэг

Намайг нулимсаар уйлахад тэр бүсгүй гунигаар уйлдаг

Намрын моддын навчис шиг зүрх нь шарлан хатдаг

Зайлуул нүдний нь өмнүүр миний аз жаргал зовлон болон урсдаг

Жам ёсыг даган нулимсаа хацартаа зөөлхөн эгшээдэг

Хайртай хүнээ надаас тэр харцаараа л харамладаг

Хайлан уяран тэр бид хөтлөлцөн алхахад атаархдаг

Хоолойдоо зангирсан үгээ хэлж чадахгүй зүрхэндээ шингээдэг

Хором төдий жаргалаар амиа солих юмсан гэж битүүхэн мөрөөддөг

Ганцаараа энэ хорвоог туулна гэхээс тэр айдаггүй

Гал дүрэлзэж сэтгэл шатсан хайр нь унтарна гэхээс л айдаг

Зүрхэндээ уйлсан ч нүдэндээ инээдэг тэр бүсгүй даруухан

Зүүдэндээ жаргасан ч хайрандаа шаналдаг тэр бүсгүй эгэлхэн

Хажуугаар зөрөн өнгөрөхдөө харцаа бууруулдаг

Хархан нүдэндээ гунигаа нуусаар өдөр хоногуудыг өнгөрөөдөг

Өөрийг нь ойлгох хэн ч байхгүйд гомддог ч гэлээ

Өр зүрхнээсээ хайр булгилуулж голоо зогоодог
Өрөвдье гэсэн ч дэндүү хатуудсан тавилан түүнд минь тохиож

Өөр хэнийг ч биш, ганцхан миний залууг хайрлаж

Гутарсан ч гэсэн гунхаагүй тэр бүсгүйгээр би бахархдаг

Гоо үзэсгэлэн тэрэнд минь аз жаргал бэлэглэнэ гэдэгт итгэдэг.

...Өчигдөр бороо орж, солонго татсан

Өврөөс минь өндийж чи явж, би гунисан

Анхны бүхэн сайхан байсан, ахин дурсахгүй

Ахиад л бороо орно, өнөөдөр солонго татахгүй

Энгэр цээжний будант гуниганд төөрөөд, сэтгэл горьгүй

Эрт эдүгээн гунигт дурсамж сэдрээд, зүрх шанална

Тэвэрт чинь мөнхөрч, хорвоог элээж чадахгүй нь

Тэнгис шиг намуухан байя, зүрх сэтгэлээрээ

Таг шиг уужим байя, зүрх сэтгэлээрээ

Эргэн санаж дурсвал, би дарсыг ууж, сэтгэлээ мартана

Энгүй энэ орчлонд шүлэг тэрлэн, нулимсаа дэрлэн, нарыг үзнэ

Хэзээ ч уулзахгүй, дурсахгүй, санахгүй ээ

Хэтэрхий их хайртай болохоор чи надтай жаргахгүй

Тэнгэртээ дүүлэн бүргэд шиг эрх чөлөөтэй бай

Тийм л их аз жаргал чинийх байх ёстой

Санаарай

Б.Ганчимэг

Зангирч бичдэг шүлгийг минь уншвал

Задгай инээд, гэнэн үдшийг санаарай

Зөөлөн харц, бүдэгхэн хөмсгийг зүүдэлбэл

Зөрүүдлэж туньдаг томоогүй аашийг санаарай

Асгаруулж уйлсан намрыг дурсвал

Анхил цээжний үнэрийг санаарай

Сүмэн гунигтай нүдийг минь зурвал

Сүүтэн буцдаг дүрийг минь санаарай

Хусны навчис шөнөжин шаргивал

Хөндүүр дурсамжаа эргэн санаарай

Хүслийн анир сэвэлзээд байвал

Хөхний бяцхан товчийг санаарай

Тэр нэгэн бүсгүйд

Б.Лхагвасүрэн

Хувь дутсан дурлалаар өвдөж
Хуурын чавхдас шиг хөг орж
Хувцсан дотроо шатаж явахад минь
Чи намайг тоогоогүй
Тэгэхэд чи
Холын холд
Голын хор шиг л байсан
Хоёр мөр шүлэг шиг уруулаар чинь үнсүүлж
Хорвоог баръя даа гэж их бодсоон
Бүтээгүй ээ
Зүсэрсэн бороо шиг он жилүүдийн урсгалд
Зүүдээ чамаар л үргэлжлүүлж
Тэр жилийн амттай зовлонгийн
Тэн хагасыг ч гээж чадаагүй л явна
Сураг отсон гэнэн зүүдэнд минь
Сурагч бэхний өнгөөр дандаа чи ирдэг
Бүтээгүй жаргалаар алга шавхуурдан шоглоод
Бүртэн бүртэн гэсээр үүрээр чи явдаг
Залгаж бодсоор би нартай хутгалдан
Замбуулингийн тоос цэцгэн дунд бодолдоо бүдэрдэг
Зүүдний төгсгөл үнэнтэй ингэж айлсан
Зөн совингийн зангилаа хөвөрдөг
Зүтгэж яваа амин амьдралын хажуугаар
Зүүдлэхээс өөр эрх надад байхгүй!
Мартаагүй л явна даа чамайгаа гэж
Манхайн цайх үүрийн туяа
Маралын гурван гялаанаар хэлүүлье
Намрын навч зүйж бичсэн шүлгээрээ
Намбаргахан эмэгтэй чамд мэнд хүргье?
Найрагч Лхагвасүрэгийн гэргий болж
Нажидаа эдлээгүйд чинь баяр хүргье?

Цас

Ойрд японы ихэнх нутгаар цас ороод... Охин маань эхэндээ хөөрөөд л цасан өвгөн хийж, надаас нууцаар цас идэж, намайг гарч цасаар байлдая гэж шалж, чаргаар чирүүлж, хүүхэлдэйндээ цасан оромж хийж энэ тэр гээд л цасанд ухаангүй дурлаад л байсан юм. Тэгсэн одоо энэ цас орохоо болиосой гэчихсэн л явж байна. Өнөөдөр өглөө цэцэрлэгт нь хүргэж өгөх гээд гарсан чинь зам зайрмагтаад мөс тогтчихож. Монгол л санагдлаа ш дээ.

Замдаа охин бид 2

-Монголд зам нь ингэж хөлддийшд, ээж нь зөндөө хальтарч унаж байлаашд. гэж яриад л.

Нээрээ дээр үед оросын нэг түрийтэй гутал байсан даа, нэр нь юу билээ дээ. Надад улбар шар өнгөтэй нь байсан юм. Үхтэлээ хальтарч унадаг байлаа шд. Найзуудтайгаа явж байхдаа бараг албаар хальтарч унаад байгаам биш үү. Хэнийх нь гутал их хальтардаг вэ гэж гайхуулах гэдэг байсым шигээ хэхэ. Бас нэг гоё дурсамж байдаг юм. Тасганы овоо дээрээс гулгадаг байлаа гэж. Өмднийх нь бөгсөн хэсэг нороод тас хөлдчихсөн, нэхий бээлий нь бас шал нойтон, гэртээ орж ирээд л паран дээрээ тавьж хатаана, тэр нь дарайгаад л өмсөхөд хэцүү юм байдаг байж билээ. 9 давхар байшингийн шатны бариулны хуванцар? хэсэг байдаг даа, тэрийг чарганыхаа хөлд углачихна. Тэхээр ёстой мундаг гулгана шүү дээ. Хэн нь ч тэгж сэддэг байнаа, бас нийтийн өмчийг их хайр гамгүй хэрэглэдэг байжээ хэхэ.

Өвөлөө гэж дурсамж дүүрэн...

С.Оюунтөгс

Хайкү шүлгүүд

Асаалттай лаа
Сүүдэртэйгээ наадна
Аягүй бол

Хайр нэхсэн харцнаас
Хачин өнгө мэдрэгдэвч
Хаа байсан алс...

Ижилхэн багтай
Олон хүний дунд
Энэ чинь би явна уу даа...

Яг одоо
Ямар ч хүсэл үгүй
Ярих, Харах, Хашгирах ч...
Зөвхөн оддыг тоолмоор
Зүүд байсан бол эхэлмээр...

Өвлийн үдэш
Огт танихгүй хүний
Инээмсэглэхийг олж үзэхсэн...

Л.Өлзийтөгс

Ангийн андын минь орчуулснаар. Сэтгэгдэлд бичиж үлдээснийг орууллаа, арай олон хүн унших болов уу.
あなたの目が、視線が、
頬が薄れた
薄れちゃった！
あなたの顔は空っぽ
ここに私がキスした唇があった
ここに私が泣かせた目があった
消えちゃった
あなたが消えちゃった！
さぐる視線の先 その顔の奥から
あの女の姿が透けて見える
あなたの顔をこすり消した
白い手…手だけが見える
私にはない金の指輪
細い指、長い爪…
あなたの目を、唇を、心を、この手が
拭い去った　　 　1995年 L.Ulziitugs

Шүлэг

Л.Өлзийтөгс

Нүд чинь, харц чинь, хацар чинь бүдгэрчихэж
Бүдгэрчихэж ээ!
Нүүр чинь хов хоосон
Энд миний үнсэх дуртай уруул байсан
Энд миний уйлуулах дуртай нүд байсан
Арилчихаж
Чи минь арилчихжээ!
Тэмтрэх харцанд нүүрний чинь гүнээс
Тэр бүсгүйн л дүр нэвт харагднам
Царайг чинь баллуурдаж үзэгдэхгүй болгосон
Цагаахан гар... гар л үзэгднэм
Надад байдаггүй алтан бэлзэг
Нарийхан хуруу, урт хумс...
Нүдийг чинь, уруулыг чинь, зүрхийг чинь энэ л гар
Нүцгэн алгаараа арччихжээ Чи минь

Шинэ оны мэнд

Бүх блогчиддоо шинэ оны гал халуун мэнд хүргье. Жаахан оройтчихлоо, уучлаарай.

Амтат бялуу, бууз, салатаар дайллаа шүү.

Түрүү жилийн 27-с эхлээд л шоу, бас ийш тийшээ тэнэж айл хэсэж явсаар блог бичих завгүй.

Шагайдаад аваргаар нь тодроод кккк. Шагай няслаагүй хичнээн ч удсан юм бүү мэд.

31-нд цас орж сайхан цастай мөстэй шинэ жил болсон юм байна шүү. Охин минь аавтайгаа хамт цасан өвгөн хийсэн.

Изүмо тайшя-д очиж мөргөсөн

гэх мэтээр шинэ оноо угтав шив дээ. Энэ жилийн шинэ он угталт хөл хөдөлгөөнтэй, хөгжилтэй байлаа гэж...

Зул сарын баярын мэнд

Манайхаар зочилсон бүх уншигч, блог андууддаа зул сарын баярын мэнд хүргээд амтат бялуугаар дайлъя.

Сүнс, чөтгөр, шулам байдаг болов уу?

Урд шөнө уншсан ном. Гарчигнаас нь харахад хүмүүст "оршдог, эс оршдог" гэсэн эргэлзээ төрүүлэхүйц. Би хувьдаа эдгээрийг байдаг гэдэгт итгээд байдаг юм. Байдаггүй байсан бол хүмүүс юу гэж ийм юм зохиогоод л явах вэ дээ тийм үү. Бас 10 жилд урлагийн үзлэгээр бүжгийн багш ирж бүжиг заадаг байлаа. Бүжиг давтахаасаа илүүтэйгээр аймшгийн юм яриулаад суучихдаг байснаа санадаг юм. Тэр үед 4 байна уу даа 5 дугаар анги л байсан... Нэг эрэгтэй багш хөдөөнөөс хотод ирсэн гэх, хөдөө хээр ээж аав, хамаатан саданд нь тохиолдсон элдэв сонин зүйлүүдээс ярьж өгдөг байж билээ. Санаанд үлдсэн юм байдаггүй ээ, санаж байвал энд бичмээр л байна. Бас сүнс дуудна гэж нэг том юм байлаа ш дээ. Ангийнхаа цонхны хөшгийг хааж байгаад л, хайч, өөр юу юу ч билээ дээ бэлдээд, дүрдээ итгэлтээ баахан бацаанууд сүнс дуудаад л...

Дэрстийн хөндий дэх саарал байшин (номын хэсгээс)
Олон жилийн өмнө бригадын тоо бүртгэгч согтуу будилж яваад нэг удаа тэр байшинд ороод гарсан гэдэг. Удалгүй морьноос чирэгдэж үхсэн тэр хүн амьд сэрүүн үедээ доорхи зүйлийг хүүрнэсэн аж. Гурван ч айлаар орж, шимийн архи халаалган ууж, нэлээн дөрөө чангтай мордсон тул орох замаасаа гажиж Дэрстийн хөндий рүү орчихжээ. Морь нь дэрсэнд бүдрээд байхаар нь согтуу ч гэсэн сохор ухаанаар нэг муу таамагласан болотой. Мориноосоо мууж газрын баримжаа хартал ойрхон нэг саарал байшин хөндөлдөн дүнсийж байхыг хараад хачин их гайхжээ. Насаараа энэ нутгийн дов толгодыг хэрж өссөн хүн хэзээдээ ийм байшин энд босчихдог байнаа гэж гайхсан нь зүйн хэрэг. Харин айж эмээх зүйл сэтгэлд нв орсонгүй. Ууж идсэн 2 шил архиныхаа хүчээр харин ч орж үзье гэсэн шүү юм толгойд нь буужээ. Гадаа нь очоод буувал морио уячих шон байсангүй. Нохой энэ тэр ч алга, ер нь эзэнгүй байшин шиг л санагджээ. Бууж морио тушчихаад хаалгыг нь түлхвэл онгорхой байлаа. Ортол өөдөөс нь галын пүнхийсэн дулаан илч, тогоон дээр буцлах усны чимээ дуулдажь асаж буй галын өмнө нэг хүн тонголзон юм хийж байх харагджээ.
Халамцуу тоо бүртгэгч "За сайн байцгаана уу?" гэж мэндэлвэл зуухны өмнө тонголзон байсан хүн айсан хоолойгоор хашгираад ум хумгүй цаад талынхаа өрөө рүү ухасхийжээ. Цаад өрөөнөөс нь бөгтийсөн хар чавганц майжигнан гарч иржээ. Хүн аймаар хоолойгоор тоо бүртгэгчийг дуугарах ч завдал өгөлгүй, муухай орилсноо урдаас нь дайраад ирсэн байна.
Нэг л мэдэхэд хаалгаар түлхэгдэн гарч тушаатай мориныхоо дэргэд зогсож байсан аж. Байшингийн хаалгыг дотроос нь түгжих чимээ гарчээ. Гайхсан, уур нь хүрсэн тоо бүртгэгч эргээд өнөө хаалгыг хамаг хүчээрээ мөргөвөл дотогшоо цөс үсрэн онгойж эрчиндээ газар мөргөн унах шиг болсон ч байшин дотор биш тушаатай мориныхоо өмнө ойчсон байлаа. Тэрээр бушуухан мордож ойролцоо бай ёстой нутгийн айл руу давхижээ. Хэдэн минуны дараа нутгийн залуустай буцан ирж, өнөө саарал байшингаа Дэрстийн хөндийг хэмжиж хайгаад ч олсонгүй. Хавар нь тоо бүртгэгч мориноосоо унаж амь насаа алдсан аж. Үүнээс ч өмнө хаа нэг хүмүүс үл мэдэгдэх саарал байшинг холоос харсан тухай, гадаа нь хүн мод хагалж байсныг дурангаар харсан зэрэг мэр сэр явсан яриа байдаг байв.
Тэр ч бүү хэл зудны жил комиссын гишүүд Дэрстийн хөндийн машинтайгаа суучихаад цас ухаж явтал ойролцоохон нэг саарал байшин харагджээ. Баярласан хүмүүс очиж цай уухаар алхсан боловч тэднийг ойртох тусам байшин алсалсаар сүүлдээ шуурган дунд орж алга болсон байна. Нэг үе овилгогүй залуус нэг нэгээрээ тохуурхан саарал байшинд орж хоноод гэж ярьж цаашлуулдаг байсан бол тоо бүртгэгч чад хийснээс хойш тэр талаар дуугарахаа ч байжээ.
Луу жилийн цаг хатуурсан хаврын нэг орой нэгэн 10 дугаар ангийн хүү дотуур байрнаасаа оргон гэр өөдөө ирж явжээ. Шөнө болмогц чоно таарвал яана гэсэн бодол түүнийг ухаангүй айлгаж байв. Алхсаар яваад Дэрстийг хөндийн зах руу ортол цагаан гэгээ тасарч гэнэ. Сандарсан хүү бут болгоныг чоно хэмээн айж явтал нэлээд зайтай гэрэл гялалзах нь харагдсан байна. Уг гэрлийг зүглэн явсаар байтал өнөөх домог болсон саарал байшинд тулаад иржээ. Хүү нутгийнхаа хүмүүсийн ярианаас уг хий үзэгдлийн тухай урьд өмнө нь сонсож байсан тул зүрх нь зогсчих дөхөв Гэвч эзгүй хээр чононоос айх айдас нь дийлсэн тул байшингаас жаахан зайдуу бутны нөмөрт суугаад авчээ. Сууж байгаад нэг хэсэг зүүрмэглээд сэртэл өнөө байшингийн хаалга яг өмнө нь тулж ирээд дотогшоо онгойчихсон байж гэнэ. Цаанаас нь хүн инээх дуу гарсныы "Чи яагаад орохгүй наанаа суугаад байгаа юм бэ?" гэсэн дуу гарчээ. Энэ дууг сонсмогцоо л хүү өөрөө ч мэдэлгүй огнорхой хаалгаар алхаад орчихсон байна. Байшинд дулаахан, асаж буй пийшингийн хажууд нэг эмгэнь түүний дэргэд хүүг 5 дугаар ангид байхад нь мориноос чиргүүлж үхсэн тоо бүртгэгч суугаад өвөр дээр нэг хүүхэн эрхэлж байх юм гэнэ. Эмгэн хүүд цай хийж өгөөд "манайх дөнгөж сая л энд нүүж ирээд хоолоо дуусчихлаа" гэсэн гэдэг. Хүү өглөө Дэрстийн хөндийд ухаан ороод гэртээ гүйн харьж энэ бүх болсон явдлыг ярьжээ. Эцэг эх нь түүнийг нийслэл хот руу шилжүүлэ, лам хараас асуувал "газрын сахиустай нөхцсөн бугийн гэрт орсон байна. 2 жлийн дотор сүнсийг нь дуудаж чадахгүй бол үхнэ" гэж хэлсэн гэдэг. 2 жилийн дараа хүүг нас барсны дараахан саарал байшинг холоос дурангаар харсан нутгийн эр байшингийн гадна 4 хүн зогсож байхыг харсан агаад тэдний дунд өнөөх талийгаач хүү, тоо бүртгэгч нар байхыг харсан гэдэг.
Өөрөөр хэлбэл энэ байшинд орсон хүн хэсэг хугацааны дараа нас барж өөрөө сүнс болон энэ байшиндаа хорогддог ажээ. Эдгээр 4 хүн бүгд зүв зүгээр явж байгаад энэ байшинд орсноос болж чөтгөрийн хорлолд өртөж талийсан нөхдүүд байжээ. Иймээс энэ байшингаар зочилж амь насаа алдаж нөгөө этгээдүүдтэй нэг ам бүл болох зоригтон одоогоор гарахгүй л байна.
Говь-Алтай аймгийн Бигэр сумын төвөөс зүүн тийш 60 км зайд байдагДэрстийн хөндийн өнөөх үл ойлгогдох саарал өнгөтэй байшин өнөө хүртэл оршсоор л байдаг ажээ.

PS: Арайхийж дууслаа хэхэ. Бичиж байсан өөрөө нэг мэдсэн нээх сонин болцон сууж байна.
Яагаав бас өнөө Говийн зэрэглээ гэдэг кинонд тоглосон жүжигчид бараг бүгд шахуу нас барсан гэдэг яриа. Тэр нь тэдгээрийг замд явж байтал гэр тааралдахаар нь орсон, тэгсэн тогоонд буцалж буй цайнаасаа хийж өгсөн, тэр цэл хүйтэн байсан, бүгд гайхаад харин нэг хүн л тэр цайнаас уугаагүй, тэр нь одоо амьд гээд л яриад байдаг даа. Тэрэнтэй нээх адилхан санагдчлаа. Айгаад байнааааааааааааааааа

Зулзагынхаа ойрын үеийн уран бүтээлээс

Шүд шүд шүд

Эрүүл байхад шүд их үүрэгтэй гэдгийг хэн бүхэн л мэднэ. Гэхдээ биднийг бага байхад энэ талаар их муу анхаардаг байж дээ. Өглөө л шүдээ угаадаг гэсэн ойлголттой байж. Би өөрөө их шүд муутай, энэ нь багадаа цэцэрлэгтээ явахгүй гэж уйлахад аав чихэр өгдөг байсантай шууд холбоотой. Өглөө сэрэхдээ шууд гараа тосдог байсан гэсэн. Одоо аавдаа та надаа яах гэж чихэр өгдөг байсым бэ гэж уурланаа хэхэ.
Тийм болохоор охиныгоо шүд нь эрүүл байгаасай, хүний өөдөөс хараад нүүр дүүрэн инээмсэглэж байгаасай гэж бодоод шүдэнд их анхаардаг юм. Хатуу чихэр ерөөсөө өгдөггүй, өөрөө ч нээх идээд байх гэдэггүй. Гэм нь шокладанд нугасгүй, тэр бол миний нөлөө. Алдаагаа засах гэж хичээж буй.
Орой унтахдаа угаана, эндхийн цэцэрлэгт өдөр хооллосны дараагаар оо хэрэглэлгүйгээр зөвхөн сойзоор угаадаг юм. Бас улиралдаа шүдний эмч дуудаж авчраад хүүхдүүдээ үзүүлээд хорхойтой шүдтэй хүүхэд байвал эцэг эхэд нь бичгээр мэдэгддэг юм билээ. Тэгсэн хэдий ч шүд нь хорхойтоод байх юм.
Саяхан хамрагдсан үзлэгээр шүд хорхойтсон байна гэхээр нь шүдний эмнэлэг явлаа. Шүднүүдэд нь нэг улаан юм түрхэж өгөөд усаар зайлуулж байнаа, тэгсэн өнөөх арилахгүй шүдэнд нь наалдаад үлдчих юмаа. Энэ бол шүдээ дутуу угааж буйн шинж гэнэ. Тэгээд орой бүр өөрөө шүдээ угаасны дараагаар ээж нь оо гэхгүйгээр сойзоор нь угааж өгч бай гэнээ. Хүүхэд өөрөө шүдээ сайн угааж чаддаг болтол нь. Дараахан нь цэцэрлэг дээр нь шүдний талаар сургалт явуулна, ирж оролц гэнээ. Давхиад очлоо. Энэ удаад зөвхөн 6 настай хүүхдүүд, тэдний эцэг эхүүд цугларсан юм. Энэ нь их учиртай жанцантай, жанцан гэдэг нь манай өвөө гэдэг шиг л. Юу гэхээр 6 насанд нь ургадаг том хүний шүд мэргэжлийн хэллэгийг нь хэлж мэдэхгүй юм. Японыг нь орчуулбал 6 насны мөнхийн шүд хэхэ. Тэр нь хамгийн хойд талын араа. Түүнийг яаж угаах, яагаад заавал сайтар угаах ёстой вэ гэдэг талаар шүдний эмч яриа хийдэг юм байна. Тэгээд баахан сувилагч нар тойрч яваад л хэр угааж байгааг нь хараад, буруу угааж байгаад нь зааварлаад өгдөг юм байна.
Ер нь орчин үед хүмүүсийн идэж ууж буй зүйлээс хамаараад эрүүний хөгжил муудаад, өргөн шанаа, эрүүтэй хүн ховордоод байгаагаас болоод шүд нь наана цаана ургах болсон гэнэ. Гэхдээ энэ хэдэн арван жил дамжиж, өнгөрч байж тийм болдог гэсэн л дээ. Миний бодлоор энэ япончууд нь бүр их эрүү шүдний хөгжил муутай юм шигээ. Дандаа л зөөлөн юм иднэ, дээр нэг япон манай хуушуурны гурилыг хатуу байна гээд хаячихаж билээ. Хуушуурны гурилыг хатуу гэж байгаа улсууд ямар юм иддэг нь ойлгомжтой.
Хүн хэлэлтгүй манай монголд ч гэсэн дээ, сүүлийн үед ааруул цагаан идээгээ идэх нь ховордоод гадны нээх нялуун чихэр жимс идэх нь ихсээд ялангуяа хүүхдийн эрүү шүдний хөгжил муудаж байгаа гэж сонссон юм байна. Бас шинэ төрлийн өвчин нэмэгдэж байгаа гэсэн, жишээ нь сахарын өвчин гэх мэт...

Ингээд л би гэдэг хүн охиныхоо шүдийг орой бүр угааж өгдөг ажилтай, хааяа бас залхуурнаа... Ээж нартаа хүүхдийнхээ шүдийг сайн угаалгаж байгаарай, бага насны хүүхдийг бол заавал оо гэхгүйгээр зүгээр л сойзоор угаагаад усаар зайлуулахад болно гэсэн шүү. Ингэж угаахдаа хүүхдээ дээш нь харуулж хэвтүүлээд өөрөө яг шүдний эмчийн "байрлал"-р зогсож байгаад угаана. За тэгээд бүх ээж нарт амжилт, би нь бас залхуурахгүйг хичээнээ.

Мэргэн үгс

Яг одоо уншиж буй Эмос клубээс гаргасан "Өөрийгөө хөгжүүлье" номноос түүж оруулав. Иймэрхүү зүйл цуглуулдаг юм хойно.

Хүн хэлэхээс нааш, цаас чичихээс цааш.

Тэнэгийн дотор уужуу. (Энэ үгийг би ойрд их сонсож байгаам, тэгсэн энэ номонд бас байж байхаар нь оруулчихлаа)

Сайн худалдаачин эсвэл аж ахуй эрхлэгч болохын өмнө хүн эхлээд ХҮН болох ёстой.
Р.В.Эмерсон

Хүнд бурхнаас заяасан үндсэн ажил бол ХҮН болох явдал. Бэнжамин Франклин

Сэтгэлд гал байхад зууханд гал олдоно.

4 жил өөрийгөө зовоосноор 40 жилийнхээ жаргалыг зохионо.
Эрин М.Тулгат

Өөрийгөө хүндэлж, өөрийгөө мэдэж, өөрийгөө захирахуй,
Өндөр их суудал өөд залж өгөх нь гагцхүү энэ гурав билээ
(Self-reverence, self-knowledge, self-control
These three alone lead life to sovereign power)
Английн найрагч Теннисон

Бага залхуугаас их залхуу

Үргэлжлэл бий

Ганц нэг дуу

Караокед ханийн минь дуулах дуртай дуунууд

Бидний дуу

Орой бүр NHK-р хүүхдийн нэвтрүүлгийн дараагаар хүүхдийн дуунаас нэг юм уу хоёр дуу гарна. Сард нэгээс хоёр дуу эсвэл гурав дөрвөн дууг өдөр өдрөөр ээлжилж явуулаад байх шиг. Тэр нь охин бид хоёрын япон хэлэнд багагүй тус болоод байгаам. Эхний 手紙(захиа)дууг охин маань дээр караокед дуулаад нэг япон өвөөг алмайруулаад орхисон. Их идэвхитэй нүдээ аньж энэ тэр яг л дуучин шиг дуундаа орж дуулсым. Ирэх хагас сайнд цэцэрлэгийх нь тайлан тоглолтоор ангийхан нь тоглох юм гэсэн. Охин минь ямар хөгжим дарсныг нь дараа хэлнээ.

Энэ дууны сосктой бацааныг охин бид 2 дагаж бүжиглэдэг юм. Үг нь нээх эгдүүтэй.

За энэ дуу болохоор дэлхийн олон хэлний тоог дуугаар илэрхийлвэл гэсэн утгатай. Миний мэдэхийн япон, англи, герман, турк, хятад хэлээр 1-7 хүртэл дуунд оруулж дуулаад байгаам. Охин маань хятад тоог нь цээжилчихсэн, хуучин ажлын нэг хятад хүүхэнтэй дараа уулзахаараа тоолж үзүүлнээ гэж байна лээ.

Сурсан эрдмийг чинь би аваад үхчихгүй

Айхтар үг бичсэн шүү. Биднийг жаахан байхад ээж маань үглэдэг байсан, одоо үглэх хүн нь олдохгүй хамаатны ганц нэг бацаануудад үглэдэг сурагтай. Энд нэг эмээ байнаа, ганц охин нь дараа жил 60 хүрнэ гэхээр тэр эмээ хэдтэй болж таарах уу? Эд нар орой гэрлэдэг гэж бодохоор дор хаяж 80 гарсан байх ёстой. За тэр нас сүүдэр ч яахав, гол юмандаа ороё. Яасан гэхээр тэр эмээ юм нэхэхдээ мастер юм аа, бас эдний "kime komi" (kimekomi dolls-木目込人形)гэдэг хүүхэлдэйг тун чадварлаг хийх юм аа. Бүр үнэмлэхтэй гэсэн, энд ямар нэг юмны үнэмлэх энэ тэртэй бол түүнийгээ заах эрхтэй болдог юм уу даа. 7 хоногийн 3 өдөр нь "дамжаа" хичээллүүлдэг гэсэн. Би тэгж байгаад очиж заалгах санаатай. Материалаа захиалдаг гэсэн, тэхээр цаанаас нь модон хэв нь наах даавуу энэ тэртэйгээ ирдэг гэсэн. Тэгээд л хооронд нь эвлүүлж наагаад л янзан бүрийн хүүхэлдэйтэй болно гэсэн үг.

Эмээ маань жилд хэдэн ч оймс нэхдэг гэсэн бэ, тэрийгээ хүмүүст бэлэглээд л дуусдаг гэсэн. Надаа нэгийг өгсөн. Би 2 өдөр очиж заалгасан, оймсны өсгий нэхэх арга, өлмийг түгжих арга нь минийхээс шал ондоо гоё байсан тул. Холоос ирсэн нэг хүнд өөрийн нэхсэн оймсноосоо бэлэглээд амжсан. 2 ээждээ өгч явуулах гээд нэхээд тавьчихсан, цаана нь зөндөө хүн байгаад байдаг... Монголд бас оймс нэхэж өгөх ёстой нэг хүн бий, оймсоо авах өдрөө тэсэн ядан хүлээж байгаа байх даа, ямар ч байсан мартаагүй шүү гэдгээ хэлчихэе. Нэг найздаа ороолт нэхэж өгөхөөр болсон. Гэхдээ энэ жилдээ амжихгүй шүү хэ хэ.

За тэгээд миний сурсан оймс нэхэх эрдмийг энэ эмээ аваад үхэхгүй тул их баяртай байна өө, дээрээс нь тэр хүүхэлдэй хийх аргыг бас. Заалгаагүй байж олон юм ярьдаг гэнээ...

зураг1: Түрүү жилийнхтэй харьцуулаал хараарай, зураг2: Энэ жил охиндоо нэхэж өгсөн ороолт. Урд жилүүдэд нэхэж өгсөн ороолтуудыг маань шууд голсон.

Хирошимагийн зураг

Зургийн дараалал жаахан алдагдчихаж.

1. Тэр олон цаасан шувууг харж байгаа биз дээ. Анги хамт олноороо ирэхдээ хийж ирдэг гэсэн. Болоогүй ээ муу хүмүүс шатааж барьдаг болохоор ингэж шилэн хоргонд хийдэг болжээ.

Тэр дом 1915 оны 4 сард ашиглалтад орж байсан. Jan Letzel гэдэг чех хүн зураг схемийг нь гаргасан. Зүүн өмнө 160 метр, 580 метрийн өндөрт тэсэрсэн атомын бөмбөгдөлтөнд өртөж дотор нь байсан бүх хүн үхэж, дом өөрөө бүхэлдээ шатсан. Дэлхий дахинд атомын бөмбөгийн хор аюул, энх тайвныг сурталчлах зорилгоор 1996 онд ЮНЕСКО-н дэлхийн өвд бүртгэгдсэн.

Бөмбөг унахын өмнөх ба унасны дараах зураг

Тайлбар нь ч дараалалгүй болчихлоо...

Завтай бас завгүй

Будаа тарих нөр их хөдөлмөрийг 5хан өгүүлбэрт багтааж гурилдсандаа хүлцэл эрэе. Ганаа ажаа.Гэхдээ л сүүлийн үед юм хөгжөөд эртний тэр их гар ажиллагаа нь асар техникжээд байгаамаа. Ингээд өөрийгөө өмөөрдөгийн. ККК.
Амараа ахаа монгол ухаан чинь яаж ч нуугаад гараад ирэх юм дөө хааяа.

Бямбаа гэрт суугаад их залхуу болсон шүү. Хүн чинь завтай байх тусмаа залхуу болдог юм байна ш дээ. Урд нь ажлынхаа хажуугаар блогоо өдөр бүр бичээд л, юмаа нэхээд л, хань үр хүүхдээ халамжлаад л болоод байдаг байсан чинь. Одоо байхгүй ээ, нэг л мэдэхэд орой, нэг мэдсэн өглөө, нэг мэдсэн хуучин оноо үдэх дөхчихөж.

Гэхдээ бас зүгээр суугаагүй ээ. Овоо дарагдсан байсан юм нэхэх хобби маань дүрэлзээд эхэлсэн. Олон үгээр яахав дараа шууд зургийг нь үзүүлнээ.

Гэрээрээ Хирошима явж атомын бөмбөгдөлтөд өртсөн хоттой, музейтэй танилцсан. Сэтгэл санаа их сонин болдог юм билээ. Бас л олон үгээр яахав зураг үзүүлэмз.Гол зорилго нь жил бүр Хирошимад зохиогддог архины баярыг үзэх. Японы муж бүрээс шилдэг гэсэн архинууд нь цуглараад, тэрийг нь цугларсан хүмүүс үнэгүй ууна, мэдээж орохдоо 2000 хэдэн зуун иен төлнө. Ороход нь архины дугаарууд бүхий нэг цаас, нэг жижиг рүнк өгнө, тэгээд л тэр рүнкээрээ ууя гэсэн архиа сөгнүүлж аваад л уух юм билээ. Зарим нэг алдартай бөгөөд амттайнууд нь их оочер дараалалтай, оройхон тийшээ залуу хүмүүс, гадаад хүмүүс олноор цугларч харагдсан. Би бол тэр амт энэ тэрийг нь сайн мэдэхгүй л уугаад байсан, бүгд л нэг тийм чихэрлэг ч гэхэд хаашаа юм нэг тийм сонин амттай.

Гэрээрээ сүмогийн аялан тоглолтыг үзсэн. Тэр нь жинхэнэ барилдааныг нь үзсэнээс илүү юм уу гэж бодсон. Учир нь манай хүн бараг бүгдээс нь гарын үсгийг нь авсан, патераа татуулсан. Нэг юм хэлчихмээр санагдаад болдоггүй ээ, сүмочид зарим нь их зантай байдаг юм уу, угийн тийм реакцгүй юм уу бүү мэд амаа үдүүлчихсэн мэт бөхчүүд мэр сэр байдаг юм билээ. Миний ойлгосноор иймэрхүү аялан тоглолтууд нь тухайн нутгийн ард иргэдтэй инээж ханиаж, ярьж хөөрч япончууд нь өөрсдөө сонирхохоо болих аюул нүүрлээд байгаа үндэснийхээ спортыг ПРдах зорилготой юм гэсэн ш д.Сэтгэл гаргаад холоос үзэх гээд, дэмжих гээд ирж байхад нь дотроо дургүй байсан ч наанаа худлаа үнэн инээмсэглэл тодруулаад явж баймаар санагдсан шүү, сүмо найзтай хүмүүс нь уламжилж өгөөрэй, ккк.
Дээд зиндаанд барилддаг хэдэн монголчуудаа бол хаанаас нь харсан таниад байна лээ, харин шинээр гарч ирж байгаа монголчуудаа сайн танихгүй юм билээ. Гэхдээ зарим нэгийг нь "мах шөрмөсөөр" нь таниад байна лээ гэсэн үү ккк. Таргалсан ч арай л өөр байгаамаа цаанаа л нэг.
Ама-д хүмүүс их сайн байна лээ шүү. Япон хүүхнүүд уйлж ирээд л зургаа авахуулаад байх юм билээ. Ама хүүхдэд их хайртай юм уу даа, жаахан хүүхэд лүү гар нь сунаад л тэвэрч зургаа авахуулаад л ээж нар нь шууд л уйлаад л бөөн л юм болоод байсан. Гарын үсгээ их хөөрхөн зурсан гэж яанаа, их мундаг зурдаг гэж сонссон. За баахан Ама-г ПРдчихлаа.
Зарим нэг бөхчүүдийг нь "муулмаар" л байна ккк.
Үнэтэй билет авах хэрэггүй юм билээ. Манай хүн л лав суудал дээрээ ерөөсөө тогтоогүй, ийш тийш гүйж зураг хөрөг, гарын үсэг гээд.

Өөр чинь юу билээ байз...

Будааг хэрхэн тарьдаг тухай

Будааны талаар блог андууд маань нэлээд асуулт тавьсан байна. Чадлынхаа хэрээр хариулъя.

1. Хавар будааныхаа талбайг усаар дүүргээд үрсэлгээгээ суулгана. Бөөн мэлхий гүйгээд л намаг гэсэн үг.

2. Тэгээд л ус энэ тэрийг нь тааруулаад л хэрэндээ бас арчилдаг гэсэн. Охин бид 2 хураах хүртэл нь нэг ч очоогүй.

3. За тэгээд намар нь хураагаад авна. Ингэж хураахдаа шууд сүрэлнээс нь салгаад авчихдаг техникээр хураана.

4. Зурган дээрх цайруулагчид хийгээд, цагаан будаа гарч ирж байгаам.

Зурагны тайлбар:

3. Хураахын өмнөх будаа

2. Цайруулахын өмнөх будаа

1. Цайруулагч, цагаартал нь аажим аажмаар эргүүлээд байдаг юм билээ. Яг яаж цайруулаад байгааг чөтгөр бүү мэд.