Солонгос, Тайланд, Хятад, Англи Кения, Франц, Герман, Орос Япон, Америк, Финьлянд гэсэн 11 орнын цагаан толгой болон тухайн орны ... хэлний сурах бичгийг судлан харьцуулсан ном. Мэдээж улс улсынхаа онцлогийг харуулсан сурах бичгүүдтэй. Эх орныхоо ирээдүйн эзэд болох хүүхдүүддээ юуг зааж, юуг эзэмшүүлэх, хэрхэн хүмүүжүүлэх гээд л улс бүр өөр өөрийн гэсэн онцлог хөтөлбөртэй. Улс эх орондоо эзэн байж чадах эсэх нь багад нь олгосон хүмүүжил, боловсрол тэр дундаа тархинд нэвт шингэх үзэл суртал нь боловсролынх нь хөтөлбөрөөс шууд шалтгаалах учир их анхаарч үздэг нь тодорхой. Тэгээд ч тэдгээртээ тавьж буй найдлага асар өндөр. Тухайн орнуудын онцлогоос ганц нэг жишээ дурдвал 1.Америк: "Хэнд ч боломж бий" гэдэг үзлийг баримталдаг. Арьс өнгө ялгахгүй, нийгмийн гарал үүсэл харгалзахгүйгээр хүн бүрт боломж бий гэдэг санааг хүүхдэд багаас нь төлөвшүүлэх зорилго бүхий сэдвүүд голчилдог. Энэ ч утгаараа америк мөрөөдлийг биелүүлчих юмсан гэсэн чин зорилт америк хүн бүрт байдаг. Түүхэн бодит хүмүүсийн түүх намтрыг оруулсан байдаг. Арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах нь ардчилсан нийгэмд харш гэсэн үзэл санаа их тусгагдсан. 2.Англи: Шүлэг, жүжгийг зохиолд дуртай ард түмэн. Багаас нь дуртай болгон хүмүүжүүлэхийг эрмэлздэг. Хичээлийнхээ танхимд жүжигчилсэн тоглолт хэлбэрээр хичээлээ явуулах нь элбэг. Аргагүй л Шекспирийн нутаг. Английн эрхэмсэг ноёд хатагтай нарыг төрөн гаргахад анхаарлаа хандуулж ирсэн түүхэн хандлага одоо ч тусгалаа алдаагүй. Цахим сурах бичгийг ч хэрэглэх нь элбэг. 3.Франц: Дэлхийн сонгодог бүтээлүүдийн өлгий нутаг. Зарим хичээлүүдэд зориулалтын сурах бичиг байдаггүй. Нэлээд чөлөөтэй байдаг гэнэ. Манга буюу комиккийг ихээр ашигладаг. Бага сургуулийн ахлах ангид багшийн сонголтоор энгийн нэгэн романыг жишээ болгон бүхэл бүтэн хагаж жилийн хичээлийн турш үзэж судлах нь элбэг. Бичгийн цаасны хэмжээтэй зузаан сурах бичиг бүхий хүнд гээчийн цүнх үүрэн сургуульдаа явах нь хэвийн үзэгдэл. 4.Герман: Ажил хөдөлмөрийг эрхэмлэн дээдэлдэг улс. 4 жилийн суурь боловсрол эзэмшсэний дараагаар 5 жилийн сургалт бүхий суурь сургууль?, 6 жилийн сургалт бүхий дадлагын сургууль?, 8 заримдаа 9 жилийн сургалттай гимназийн аль нэгт элсэн орно. Ингэж элсэн суралцахад сурлагын дүн чухал нөлөө үзүүлнэ. Дээр дурдсанаас их сургуульд элсэн суралцах эрх олж авдаг нь зөвхөн гимназ. Бусад хоёр нь манайхаар ТМС-тэй төстэй юм шиг байна. Төгсөөд ажил хийнэ. Бүр сайжирч ур чадвараа дээшлүүлье гэвэл мэргэжлийн сургуульд явна. Энэ ёстой ТМС юм шиг байна. Тод хараар бичсэнийг яг юу гэж орчуулахаа мэддэггүй, утгачилаад орчуулчихлаа. Германд байдаг хүмүүс хэлж өгөөрэй. 5.Финьлянд: Дэлхийд хамгийн дээгүүрт ордог боловсролтой иргэдтэй улс. Урт удаан хугацааны турш Орос, Швед улсын дарангуйлалд байсан, ширүүн байгаль ой модноос өөр байгалийн баялаг энэ тэр гэх зүйлээр хомс учир "Улс оршин тогтнохын түлхүүр нь боловсрол" гэж үздэг. 1917 онд тусгаар тогтносон. Сургуулийн өмнөх боловсролоос их сургуулийн магистр хүртэл үнэ төлбөргүй. Хоцрогдсон гэж үзсэн сурагчдыг анги даасан багш нь эсвэл туслах багш авч үлдэн давтлага хийдэг. 9 жилийн суурь боловсрол эзэмшсэн хэдий ч улиран сурч болдог. Боловсролынх нь суурь бол уншиж ойлгох чадвар гэж үздэг. Сурагчдыг бичиг үсэгт дуртай болгох зорилгоор аль болох сонирхолтой бүтээлүүдийг түүвэрлэн оруулсан байдаг. 6.Орос: Богино өгүүлэг уншаад байвал Достоевскийг уншиж чадахгүй гэж үзэх хүн олон. Мөн аугаа уншигч аугаа бүтээлийг уншина. Зураг энэ тэр багатай үсэг голцуу сурах бичиг их байдаг. ЗХУ задран унасантай холбоотойгоор мэдээж ихээхэн өөрчлөлт хийгдэж байгаа. Сүүлийн үед Их орос улсыг сэргээх зорилгоор орос хэл, орос ёс заншлыг сурталчилан оюутан сурагчдад үзүүлэх тэтгэлэг ч нэмэгдэж буй. 7. Хятад: Япон хүүхдүүд бага сургууль төгсөх үедээ 1006 ханз цээжилсэн байдаг бол хятад хүүхдүүд 3500 ханз үсэг цээжилдэг. Ээ бурхан минь, би хэдийг мэдэх билээ? Зохион бичгийг чухалд тооцдог. Их сургуульд элсэн ороход ч зохион бичлэг зайлшгүй бичих шаардлагатай байдаг. Ингэж тухайн хүүхдийн хэлнийх нь төвшинг тодорхойлдог. Сүүлийн үед гадаад хүний тухай их оруулдаг болсон. Өөрийн эх орны сайн сайхныг суралцахаас гадна гадаад орны ёс заншилтай танилцах шаардлага гарч буй гэдгийг ухамсарласных биз. 8.Солонгос: Азидаа боловрол, англи хэлний чадварыг эзэмшихэд хамгийн ихээр анхаардаг улс. Дундаж цалинтай өрхийн орлогын 3-ны 1 нь хүүхдийх нь боловсролд зарцуулагддаг гэсэн тоо байдаг. Энэ нь хүүхдийн тоо цөөрөлтийн нэг шалтгаан. Хүүхдээ багаас нь англи хэл сургах зорилготойгоор ээж нь хүүхдээ аван англи хэлтэй аль нэг улсад очин аав нь тэр хоёрынхоо зардлыг олох гэж үхэн хатан ажилладаг үе байсан. Номон дээр бичигдээгүй ч Сөүлийн Их сургуульд орохын тулд шөнө дөл болтол хичээлээ давтдаг, ээж нь оройн хоолыг нь бэлдээд л дэмждэг, конкурсны үеэр хотын замын хөдөлгөөнийг түр зогсоож, конкурс өгөхөөр явж буй сурагч давуу эрхтэй байдаг гэж би сонсож байсан. 9.Тайланд: Бурхны орон. Сурах бичигт нь улс орных нь бахархал болсон спортын од зэрэг хүний тухай гарахаасаа илүүтэйгээр хаант улс, хаан, түүний гэр бүл, эртний боловсрол зэрэг зүйлс бичигдсэн байна. Сүм хийдийн тухай ч их бий. Мөн халдварт өвчний тухай тэр дундаа ДОХ-ын талаар дурдсан нь их. Хүүхэд бол ээж аавынхаа ачыг хариулах ёстой. Эцэг эхийнхээ ачийг хариулах тухай яриа ч их бий. 10. Кения: Тусгаар тогтноод өрдөө хагас зуун болж буй. 1963 онд Английн колониос гарч тусгаар улс болсон. 2009 онд америкийн ерөнхийлөгчөр Обама сонгогдсоны маргааш өдрийг Кенияд амралтын өдөр болгон зарласан. Учир нь Обамагийн аав Кения гаралтай хүн. Баян хоосны ялгаа их. Сургуулийн хичээл гэвэл цээжлэх зүйл ихтэй. Шалгалтанд бэлтгэсэн бодлоготой. Шалгалтанд сайн оноо авснаар нь багш нарыг үнэлэх үнэлгээтэй холбоотой гэхэд хилсдэхгүй. Улс эх орных нь нэрт хүмүүсийн тухай сурах бичигт нь ховор. Учир нь тусгаар улс болоод удаагүй. Зэрлэг амьтдын тухай их бичигдсэн байдаг. ДОХ-ын тухай заасан байдаг. ДОХ туссан хүн ч хүн юм. Тэдгээрийг гадуурхаж болохгүй гэж заана. Мөн зарим нутагтаа жил бүр багш нарын 5 хувь нь энэхүү аймшигт өвснөөс болж хорвоог орхидог гэнэ. 11. Япон: Япон хэлний хичээл гэдэггүй. Улсын хэл гэж ярьдаг. Ихэнх оронд орос хэлний, англи хэлний хичээл гэж ярьж бичдэг байхад. Өнөөгийн үндэсний хэлний сурах бичигт сэтгэл хөдөлгөсөн ярианууд их байдаг ч ихэвчлэн амьтдын тухай байдаг. 2006 онд явуулсан судалгаагаар сурагчдын уншиж ойлгох чадвар их доогуур орсон байна. Үүнээс үүдэн хөтөлбөрөө өөрчлөх тухай яригдаж сурах бичгийн хуудасны тоо нэмэгдсэн. Номон дээр байгаагүй ч миний зүгээс нэмэх нь: Улсаас үнэгүй тарааж өгдөг тоотой хэдэн сурах бичиг байдаг. Бусад нэмэлт сурах бичгийг худалдаж авна. Гадуур худалдаанд зарагддаггүй. Сургуулиар дамжиж хүүхдийн гарт очно. Сүүлд эцэг эхээс нь мөнгийг нь хурааж авна. Агуулгын хувьд нээрээ л ихэвчлэн амьтдын тухай байсан. Харин нэг сайхан зүйл нь 3 дугаар ангийн нэгэн сурах бичигт "дэлхий дээрх гэр" гэсэн сэдэв бүхий хэсэгт монгол гэр тодоос тод гарсан байсан. Том минь хэд хоног од болсон. ккк Учир нь самбарын өмнө гарч байгаад л ангийнхаа хүүхдүүдийн асуултанд хариулсан гэсэн. Асуулт нь -Чи гэрт амьдарч үзсэн үү?, -Гэр дулаахан уу? -Хаана бие засдаг вэ? гэх мэт.
Friday, April 20, 2012
Цагаан толгой
Солонгос, Тайланд, Хятад, Англи Кения, Франц, Герман, Орос Япон, Америк, Финьлянд гэсэн 11 орнын цагаан толгой болон тухайн орны ... хэлний сурах бичгийг судлан харьцуулсан ном. Мэдээж улс улсынхаа онцлогийг харуулсан сурах бичгүүдтэй. Эх орныхоо ирээдүйн эзэд болох хүүхдүүддээ юуг зааж, юуг эзэмшүүлэх, хэрхэн хүмүүжүүлэх гээд л улс бүр өөр өөрийн гэсэн онцлог хөтөлбөртэй. Улс эх орондоо эзэн байж чадах эсэх нь багад нь олгосон хүмүүжил, боловсрол тэр дундаа тархинд нэвт шингэх үзэл суртал нь боловсролынх нь хөтөлбөрөөс шууд шалтгаалах учир их анхаарч үздэг нь тодорхой. Тэгээд ч тэдгээртээ тавьж буй найдлага асар өндөр. Тухайн орнуудын онцлогоос ганц нэг жишээ дурдвал 1.Америк: "Хэнд ч боломж бий" гэдэг үзлийг баримталдаг. Арьс өнгө ялгахгүй, нийгмийн гарал үүсэл харгалзахгүйгээр хүн бүрт боломж бий гэдэг санааг хүүхдэд багаас нь төлөвшүүлэх зорилго бүхий сэдвүүд голчилдог. Энэ ч утгаараа америк мөрөөдлийг биелүүлчих юмсан гэсэн чин зорилт америк хүн бүрт байдаг. Түүхэн бодит хүмүүсийн түүх намтрыг оруулсан байдаг. Арьс өнгөөр ялгаварлан гадуурхах нь ардчилсан нийгэмд харш гэсэн үзэл санаа их тусгагдсан. 2.Англи: Шүлэг, жүжгийг зохиолд дуртай ард түмэн. Багаас нь дуртай болгон хүмүүжүүлэхийг эрмэлздэг. Хичээлийнхээ танхимд жүжигчилсэн тоглолт хэлбэрээр хичээлээ явуулах нь элбэг. Аргагүй л Шекспирийн нутаг. Английн эрхэмсэг ноёд хатагтай нарыг төрөн гаргахад анхаарлаа хандуулж ирсэн түүхэн хандлага одоо ч тусгалаа алдаагүй. Цахим сурах бичгийг ч хэрэглэх нь элбэг. 3.Франц: Дэлхийн сонгодог бүтээлүүдийн өлгий нутаг. Зарим хичээлүүдэд зориулалтын сурах бичиг байдаггүй. Нэлээд чөлөөтэй байдаг гэнэ. Манга буюу комиккийг ихээр ашигладаг. Бага сургуулийн ахлах ангид багшийн сонголтоор энгийн нэгэн романыг жишээ болгон бүхэл бүтэн хагаж жилийн хичээлийн турш үзэж судлах нь элбэг. Бичгийн цаасны хэмжээтэй зузаан сурах бичиг бүхий хүнд гээчийн цүнх үүрэн сургуульдаа явах нь хэвийн үзэгдэл. 4.Герман: Ажил хөдөлмөрийг эрхэмлэн дээдэлдэг улс. 4 жилийн суурь боловсрол эзэмшсэний дараагаар 5 жилийн сургалт бүхий суурь сургууль?, 6 жилийн сургалт бүхий дадлагын сургууль?, 8 заримдаа 9 жилийн сургалттай гимназийн аль нэгт элсэн орно. Ингэж элсэн суралцахад сурлагын дүн чухал нөлөө үзүүлнэ. Дээр дурдсанаас их сургуульд элсэн суралцах эрх олж авдаг нь зөвхөн гимназ. Бусад хоёр нь манайхаар ТМС-тэй төстэй юм шиг байна. Төгсөөд ажил хийнэ. Бүр сайжирч ур чадвараа дээшлүүлье гэвэл мэргэжлийн сургуульд явна. Энэ ёстой ТМС юм шиг байна. Тод хараар бичсэнийг яг юу гэж орчуулахаа мэддэггүй, утгачилаад орчуулчихлаа. Германд байдаг хүмүүс хэлж өгөөрэй. 5.Финьлянд: Дэлхийд хамгийн дээгүүрт ордог боловсролтой иргэдтэй улс. Урт удаан хугацааны турш Орос, Швед улсын дарангуйлалд байсан, ширүүн байгаль ой модноос өөр байгалийн баялаг энэ тэр гэх зүйлээр хомс учир "Улс оршин тогтнохын түлхүүр нь боловсрол" гэж үздэг. 1917 онд тусгаар тогтносон. Сургуулийн өмнөх боловсролоос их сургуулийн магистр хүртэл үнэ төлбөргүй. Хоцрогдсон гэж үзсэн сурагчдыг анги даасан багш нь эсвэл туслах багш авч үлдэн давтлага хийдэг. 9 жилийн суурь боловсрол эзэмшсэн хэдий ч улиран сурч болдог. Боловсролынх нь суурь бол уншиж ойлгох чадвар гэж үздэг. Сурагчдыг бичиг үсэгт дуртай болгох зорилгоор аль болох сонирхолтой бүтээлүүдийг түүвэрлэн оруулсан байдаг. 6.Орос: Богино өгүүлэг уншаад байвал Достоевскийг уншиж чадахгүй гэж үзэх хүн олон. Мөн аугаа уншигч аугаа бүтээлийг уншина. Зураг энэ тэр багатай үсэг голцуу сурах бичиг их байдаг. ЗХУ задран унасантай холбоотойгоор мэдээж ихээхэн өөрчлөлт хийгдэж байгаа. Сүүлийн үед Их орос улсыг сэргээх зорилгоор орос хэл, орос ёс заншлыг сурталчилан оюутан сурагчдад үзүүлэх тэтгэлэг ч нэмэгдэж буй. 7. Хятад: Япон хүүхдүүд бага сургууль төгсөх үедээ 1006 ханз цээжилсэн байдаг бол хятад хүүхдүүд 3500 ханз үсэг цээжилдэг. Ээ бурхан минь, би хэдийг мэдэх билээ? Зохион бичгийг чухалд тооцдог. Их сургуульд элсэн ороход ч зохион бичлэг зайлшгүй бичих шаардлагатай байдаг. Ингэж тухайн хүүхдийн хэлнийх нь төвшинг тодорхойлдог. Сүүлийн үед гадаад хүний тухай их оруулдаг болсон. Өөрийн эх орны сайн сайхныг суралцахаас гадна гадаад орны ёс заншилтай танилцах шаардлага гарч буй гэдгийг ухамсарласных биз. 8.Солонгос: Азидаа боловрол, англи хэлний чадварыг эзэмшихэд хамгийн ихээр анхаардаг улс. Дундаж цалинтай өрхийн орлогын 3-ны 1 нь хүүхдийх нь боловсролд зарцуулагддаг гэсэн тоо байдаг. Энэ нь хүүхдийн тоо цөөрөлтийн нэг шалтгаан. Хүүхдээ багаас нь англи хэл сургах зорилготойгоор ээж нь хүүхдээ аван англи хэлтэй аль нэг улсад очин аав нь тэр хоёрынхоо зардлыг олох гэж үхэн хатан ажилладаг үе байсан. Номон дээр бичигдээгүй ч Сөүлийн Их сургуульд орохын тулд шөнө дөл болтол хичээлээ давтдаг, ээж нь оройн хоолыг нь бэлдээд л дэмждэг, конкурсны үеэр хотын замын хөдөлгөөнийг түр зогсоож, конкурс өгөхөөр явж буй сурагч давуу эрхтэй байдаг гэж би сонсож байсан. 9.Тайланд: Бурхны орон. Сурах бичигт нь улс орных нь бахархал болсон спортын од зэрэг хүний тухай гарахаасаа илүүтэйгээр хаант улс, хаан, түүний гэр бүл, эртний боловсрол зэрэг зүйлс бичигдсэн байна. Сүм хийдийн тухай ч их бий. Мөн халдварт өвчний тухай тэр дундаа ДОХ-ын талаар дурдсан нь их. Хүүхэд бол ээж аавынхаа ачыг хариулах ёстой. Эцэг эхийнхээ ачийг хариулах тухай яриа ч их бий. 10. Кения: Тусгаар тогтноод өрдөө хагас зуун болж буй. 1963 онд Английн колониос гарч тусгаар улс болсон. 2009 онд америкийн ерөнхийлөгчөр Обама сонгогдсоны маргааш өдрийг Кенияд амралтын өдөр болгон зарласан. Учир нь Обамагийн аав Кения гаралтай хүн. Баян хоосны ялгаа их. Сургуулийн хичээл гэвэл цээжлэх зүйл ихтэй. Шалгалтанд бэлтгэсэн бодлоготой. Шалгалтанд сайн оноо авснаар нь багш нарыг үнэлэх үнэлгээтэй холбоотой гэхэд хилсдэхгүй. Улс эх орных нь нэрт хүмүүсийн тухай сурах бичигт нь ховор. Учир нь тусгаар улс болоод удаагүй. Зэрлэг амьтдын тухай их бичигдсэн байдаг. ДОХ-ын тухай заасан байдаг. ДОХ туссан хүн ч хүн юм. Тэдгээрийг гадуурхаж болохгүй гэж заана. Мөн зарим нутагтаа жил бүр багш нарын 5 хувь нь энэхүү аймшигт өвснөөс болж хорвоог орхидог гэнэ. 11. Япон: Япон хэлний хичээл гэдэггүй. Улсын хэл гэж ярьдаг. Ихэнх оронд орос хэлний, англи хэлний хичээл гэж ярьж бичдэг байхад. Өнөөгийн үндэсний хэлний сурах бичигт сэтгэл хөдөлгөсөн ярианууд их байдаг ч ихэвчлэн амьтдын тухай байдаг. 2006 онд явуулсан судалгаагаар сурагчдын уншиж ойлгох чадвар их доогуур орсон байна. Үүнээс үүдэн хөтөлбөрөө өөрчлөх тухай яригдаж сурах бичгийн хуудасны тоо нэмэгдсэн. Номон дээр байгаагүй ч миний зүгээс нэмэх нь: Улсаас үнэгүй тарааж өгдөг тоотой хэдэн сурах бичиг байдаг. Бусад нэмэлт сурах бичгийг худалдаж авна. Гадуур худалдаанд зарагддаггүй. Сургуулиар дамжиж хүүхдийн гарт очно. Сүүлд эцэг эхээс нь мөнгийг нь хурааж авна. Агуулгын хувьд нээрээ л ихэвчлэн амьтдын тухай байсан. Харин нэг сайхан зүйл нь 3 дугаар ангийн нэгэн сурах бичигт "дэлхий дээрх гэр" гэсэн сэдэв бүхий хэсэгт монгол гэр тодоос тод гарсан байсан. Том минь хэд хоног од болсон. ккк Учир нь самбарын өмнө гарч байгаад л ангийнхаа хүүхдүүдийн асуултанд хариулсан гэсэн. Асуулт нь -Чи гэрт амьдарч үзсэн үү?, -Гэр дулаахан уу? -Хаана бие засдаг вэ? гэх мэт.
Tuesday, April 17, 2012
Саяхны бүтээл
Sunday, April 15, 2012
Амралтын өдөр
Хагас сайнд нь 2 зулзагаа дагуулан сакүра үзлээ. Энэ жил манай энд жаахан оройтож дэлгэрч байгаа. Гэхдээ бас сэрүүхэндүү, салхитай, бороотой байснаас болоод амархан хагдарч унаад байнаа. Ам мөчид л сакүра харж сэтгэлээ баясгалаа шд.
Бүтэн сайнд нь гэрээрээ уламжлал болоод байгаа махаа шарж идэнгээ сакүра цэцгийн модны дор суун нэгэн өдрийг тун аятайхан өнгөрүүллээ. Гэхдээ тэрнээс өмнө би том охинтойгоо ууланд авираад золтой л мажийчихсангүй. Том зулзага минь аавтайгаа хааяадаа авирч биеийн тамир хийдэг юм. Тэгсэн манай хэд нийлж байгаад намайгаа
-Та дандаа л алхах юмсан тэгэх юмсан гэж үглэж байдаг юм чинь хамтдаа уул өөд алхъя гэсээр байгаад л хамтдаа явлаа. Нэлээд хэдэн жилийн өмнө би уг нь гуалиг болох зорилготойгоор ганц нэг авирч байсан юм л даа. Хамгийн анхныхаа өдөр нь тэг дундаас нь буцчихсан л болохоос.
Зураг1: Уулын орой дээрээс харагдах амьдран буй хотын минь дүр төрх. Цаана нь мэлтийх их ус чинь япон тэнгис шүү дээ.
Зураг2: Гол дагуух сакүра цэцэг. Энэ модныхоо дор суугаад идэж ууна, наргина наадна.
Зураг3: Уулын орой дээр ч сакүра цэцэглэсэн байсан.
Tuesday, April 10, 2012
Тамхи
татах орчин их л багасч байх шиг байгаан. Жишээ дурдахад миний амьдарч буй мужийн захиргаа нь дээхэн үед хэн дуртай нь ажлын өрөөндөө тамхиа баагиулдаг байж. Яваандаа тамхи татдаггүй цаг гэгчийг гаргаж. Сүүлдээ давхар бүрт тамхины өрөө гэж гаргаж. Тэр нь бас багассаар давхрыг нь цөөлж гэнэ. Одоо бүр захиргааны байранд тамхи татаж болохгүй. Дээвэр дээрээ гарч татдаг болсон гэнэ. Цастай бороотой үед хэцүү хэцүү гэж тамхи татдаг хүн хэлж байна лээ. Тэр хүн нэгэн хэлтсийн дарга тул ажлынхандаа тамхилахаар явахаа мэдэгдэхгүй гэж гадны хувцсаа болон шүхэр энэ тэрээ авч гардаггүй гэсэн. Хэ хэ.
Бас манай ажлын дэд дарга тамхи татдаг хүн байсын. (одоо өөр хүн ирсэн) Гадаа үүдэнд гарч байгаад л тамхилж харагддаг юм. Гарчихаж болдоггүй л юм байх даа. Миний шололаднаас гарч чаддаггүйтэй л адил байдаг байх даа хөөрхийс. ккк Хань ижил минь бас татнаа, болиулах гээд хүчрэхгүй л байна. Ажил дээрээ харчуул олон, татдаг хүн ихтэй гэсэн. Гэртээ бол хаа очиж татахгүй, хааяа гарч тамхилдаг юм.
Бас нэг дажгүй охинтой танилцсан чинь тамхи татах юм аа, хэрэггүй шүү дээ гэж хэлэх гээд аман дээр гарч ирээд л байсан. Үглэсэн болчихдог юм болов уу гэж бодоод. Зөвөөр тусгаж авах хүн байхад, өөрөөр хүлээж авдаг хүн ч байх юм. Блогоороо л дамжуулж хэлэхээс...
Бас манай ажлын дэд дарга тамхи татдаг хүн байсын. (одоо өөр хүн ирсэн) Гадаа үүдэнд гарч байгаад л тамхилж харагддаг юм. Гарчихаж болдоггүй л юм байх даа. Миний шололаднаас гарч чаддаггүйтэй л адил байдаг байх даа хөөрхийс. ккк Хань ижил минь бас татнаа, болиулах гээд хүчрэхгүй л байна. Ажил дээрээ харчуул олон, татдаг хүн ихтэй гэсэн. Гэртээ бол хаа очиж татахгүй, хааяа гарч тамхилдаг юм.
Бас нэг дажгүй охинтой танилцсан чинь тамхи татах юм аа, хэрэггүй шүү дээ гэж хэлэх гээд аман дээр гарч ирээд л байсан. Үглэсэн болчихдог юм болов уу гэж бодоод. Зөвөөр тусгаж авах хүн байхад, өөрөөр хүлээж авдаг хүн ч байх юм. Блогоороо л дамжуулж хэлэхээс...
Monday, April 09, 2012
Сайхан аялгуу
Морин хуурч Азжаргал гэдэг хүнтэй танилцсан. Харамсалтай нь хөтөлбөр давчуугаас болоод тоглолт цөөхөн байсан. Ажлын хажуугаар ганц нэг аялгууг сонсоод үнэхээр, цаанаа л нэг огшдог юм.
Азжаргалын дарсан аянаас хайгаад олсонгүй.
Азжаргалын дарсан аянаас хайгаад олсонгүй.
Sunday, April 08, 2012
Хувийн болон хувьсгалын
Их завгүй 7 хоног байлаа. Бага минь гэрийнхээ ойрхон шинэ цэцэрлэгтээ шилжээд ирсэн. Том минь өнөөдрөөс бага сургуулийн 4 дүгээр ангид дэвшин суралцаж байна. Шинэ хүүхдүүд шинэ багш гээд л хурдхан шиг хичээл эхлээсэй гээд байсан, өдөр бөөн баяр хүрч ирэх байх даа.
Хэд хоног монголоос ирсэн хэсэг хүмүүст орчуулга хийж явсан. Бэрхшээлтэй зүйл их байсан ч олон зүйл олж мэдсэн тун дажгүй долоо хоног байсан. Янз бүрийн онигоо ч олж сонсов. Хэ хэ.
Нэг хэлэх зүйл гэвэл том дарга хүмүүс энд тэнд мэндчилгээний үг хэлэхдээ тухайн цаг үед тохирсон, эдний хэдлгээр агаар уншиж үгээ хэлж байвал зүгээр санагдсан. Манайхан нээх урт өгүүлбэр үг хэлэх дуртайм. Бас нээх их тоо хэлэх дуртайм. Мэдээж тоо баримт хэлэх шаардлагатай хурал цуглаан бол өөр хэрэг л дээ. Оройн хүлээн авалт энэ тэр дээр жаахан тохиромжгүй л санагдлаа.
Энд тамхи татдаг орчин их ховор болоод байгаам. Энэ удаад тамхи татдаг хүн их олон байсан. Хажуудах татдаггүй хүнээсээ зөвшөөрөл авч татаж баймаар юм аа. Эмэгтэй хүнээс ч зөвшөөрөл авахгүй. Утаагаа баагуулаад л байх юм.
Хүн юм яриад л тайлбарлаж байхад тоосон шинжгүй л зогсоод байх хүн байнаа. Сонирхолгүй сэдэв байсан ч цаад хүнээ хүндэтгээд анхаарлаа хандуулж болно ш дээ. Одоо үед чинь гэхдээ сонссон бүхэн илүүдэхгүй л баймаар юм.
Дураараа үйлдэл их ч гаргах юм. Зохион байгуулагч тал ямар их хүч хөдөлмөр гаргаж буйг хүндэтгэн үзэх ч үгүй.
Хэд хоног монголоос ирсэн хэсэг хүмүүст орчуулга хийж явсан. Бэрхшээлтэй зүйл их байсан ч олон зүйл олж мэдсэн тун дажгүй долоо хоног байсан. Янз бүрийн онигоо ч олж сонсов. Хэ хэ.
Нэг хэлэх зүйл гэвэл том дарга хүмүүс энд тэнд мэндчилгээний үг хэлэхдээ тухайн цаг үед тохирсон, эдний хэдлгээр агаар уншиж үгээ хэлж байвал зүгээр санагдсан. Манайхан нээх урт өгүүлбэр үг хэлэх дуртайм. Бас нээх их тоо хэлэх дуртайм. Мэдээж тоо баримт хэлэх шаардлагатай хурал цуглаан бол өөр хэрэг л дээ. Оройн хүлээн авалт энэ тэр дээр жаахан тохиромжгүй л санагдлаа.
Энд тамхи татдаг орчин их ховор болоод байгаам. Энэ удаад тамхи татдаг хүн их олон байсан. Хажуудах татдаггүй хүнээсээ зөвшөөрөл авч татаж баймаар юм аа. Эмэгтэй хүнээс ч зөвшөөрөл авахгүй. Утаагаа баагуулаад л байх юм.
Хүн юм яриад л тайлбарлаж байхад тоосон шинжгүй л зогсоод байх хүн байнаа. Сонирхолгүй сэдэв байсан ч цаад хүнээ хүндэтгээд анхаарлаа хандуулж болно ш дээ. Одоо үед чинь гэхдээ сонссон бүхэн илүүдэхгүй л баймаар юм.
Дураараа үйлдэл их ч гаргах юм. Зохион байгуулагч тал ямар их хүч хөдөлмөр гаргаж буйг хүндэтгэн үзэх ч үгүй.
Friday, March 23, 2012
Гадаад хэл сурах арга
Санамсаргүй олж уншаад. Ажлынхаа нэг хүнтэй Кёкү хэний нь ч билээ дээ дүү нь хэнтэй суусан гэчихэв ээ, мээдкүү. Нэг тийм ярианаас үүдээд монгол бөхчүүдийн тухай яриа гараад. Тэгсэн тэр хүн нээрээ би сая нэг ийм ном олж уншаад гээд надад олж өгсийн. Манай ажил дээр байдаг юм билээ. Арваад жилийн өмнө бичигдсэн.
Гадаад сумо бөхчүүд яагаад япон хэлэндээ сайн байдгийг эрэн сурвалжилсан ном. Үүн дээр монгол бөхчүүдийг төлөөлж Цэвэгням гарна. Мөн Асагийн тухай ч бий. Тухайн үед Аса хараахан аварга болоогүй, Асасэкирюү мөн гарна. Аргентин, Бразил зэрэг орны бөхчүүдээс авсан ярилцлага ч бий. Зохиолч нь Васэда их сургуулийн багш. Өөрийн сургуулийн гадаад оюутнуудад япон хэл сурахад нь, япон оюутнуудад англи хэл сурахад нь ямар нэгэн аргаар дөхөм болох арга эрэлхийлсэн ном.
Гадны сумо бөхчүүдийг анхлан танихгүй мэдэхгүй орчинд хөл тавихад нь Ояката буюу дэвжээний эзний эхнэр ихээхэн үүрэг гүйцэтгэдэг гэнэ. 10-аад жилийн өмнө болохоор аль аль талдаа туршлагагүйгээс бэрхшээл ч их гардаг байсан гэнэ. Тэдгээр эзэгтэй нарын зөвлөгөө нь бүгд голцуу шинэ үгнээс эхэлдэг байсан гэнэ. Ихэвчилэн идэж уух юмны нэрсээс эхэлдэг байсан гэнэ. Олон дахин давтуулах их сайн арга гэнэ. Нэг үгийг хэлж зүгширтэл нь давтуулах.
Харин сумочдын өөрсдийн зүгээс шалтгаалах зүйл гэвэл аль болох ярих.
Бас нэг шилдэг арга нь караокэ гэнэ. Фенүүдийгээ хөгжөөх нэг том арга бол япон дуу их сайн дуулдаг байх. Бүр өөрийн гэсэн хэд хэдэн дуутай байх.
Сумочид бичгийн хэлэндээ ихэнхи нь итгэлгүй байдаг гэнэ. Уншиж бичихдээ шүү дээ. Тэр бүр хэрэглээд байдаггүй болохоор тэр гэнэ. Бас толь бичиг бараг хэрэглэдэггүй, тухайн үед ховор байсан нь нөлөөлсөн. Дээрээс нь сумотой холбоотой мэргэжлийн үг хэллэг мэдээж толь бичигт байхгүй зэргээс шалтгаалж толь бичгээс хол явсан гэнэ. Ихэвчлэн хажуу хавирганаасаа асуух, дуурайх зэргээр тухайн үгийн утгыг ойлгож авдаг байсан гэнээ.
Мөн нэг улсын иргэн олноороо байвал хоорондоо эх хэлээрээ яриад япон хэлийг хэрэглэхгүй байх гээд байдаг тул аль болох ганцаар нь, цөөнөөр нь байлгах хэрэг гардаг гэнэ.
За тэгээд тухайн хүнд өөрийн гэсэн гадаад хэл сурах арга байдаг даа, миний хувьд өдөр бзр байнга бага хугацаагаар тухайн хэлээ үзэх зүгээр юм шиг байгаам. Англи хэлийг сурчихиймсан хэхэ.
Thursday, March 22, 2012
Дэлхий аюултай бөгөөд сонирхолтой
гэдэг ном. Дөнгөж сая уншиж дуусаад. Зохиогч нь Ватанабэ Ёоичи. Оюутан байхаасаа эхлээд дайны талбар луу явж зураг авсан. Дайн хаана болж байна тийшээ очиж үнэн бодит байдлыг олон нийтэд түгээнэ, амь өрссөн ажил. 120 дээш оронд очсон гэж байгаа. Сүүлийн үед зурагтаар их гарсөөн, их донжтой ярина. Удаан гэгч нь үгээ зөөж ирээд л. Тийнхүү дайны талбар луу явахдаа мөнгө олохын тулд олдсон ажлыг голохгүй хийж мөнгөө цуглуулж аваад л гардаг гэсэн.
Сурвалжилсан газруудынхаа онцлогийг бичсэн, тухайн газар нутагт чухам юу болоод хүмүүс хэрхэн дайны цаг үеийг амь өрсөн даван туулах гэж хичээж байгааг, хүүхэд эмэгтэйчүүд хамгийн эмзэг давхаргад байдгийг, хүүхдүүд амиа хамгаалахын тулд аргагүйн эрхэнд зэвсэг барин хүн хорооэ байгаа гээд л бидний мэдэхгүй олон зүйлсийн өгүүлсэн ном.
Тнанзани-с Кениягаар дамжин Энэтхэг орохын тулд Энэтхэгийн элчин сайдын яаманд мэдүүлгээ өгөхөөр очоод гадаа нь байсан долларын ченжид хулхидуулсан байгаам. Гаднах ганц нэг дэвсгэрт л жинхэнэ мөнгөн тэмдэгт, доторхи нь сонингийн цаасыг дуурайлган хайчлаад хуйлчихсан байсан гэж байгаам хэхэ. Сольж байх явцад ченж банди их олон удаа түүнийгээ чанга дуугаар тоолоод л байсан гэж байгаам, тэгж хурдаг гарамгай тоолох тоолонд нь мань хүн толгой дохиод л мундагийг нь гайхаад л зогсож байсан гэж байгаам. Өчнөөн олон дахин тоолж байснаа түүнд өгөнгүүт хаа нэгтээгээс цагдаа зугтаарай гэж хашгирах сонсогдоод л ченжүүд алга болцгоосон гэсэн. Юм ч бодолгүй элчин рүү ороод өнөөх солиулсан мөнгөө өгөхөөр гаргаж ирээд л тоолсон чинь тэр нь сонингийн цаас байсан гэсэн. Бас солиулах гээд очиход ганцхан бацаан байснаа мөнгө тоолж байхад хаанаас ч юм бүү мэд нэлээд олон хүн тэр 2-ыг тойроод зогсчихсон байсан гэсэн.
Яг энэ хэсгийг уншаад би тээр жилийн нэг явдлыг эргэн дурслаа шд. Яасан гэхээр өмнө нь бичиж байсан ч магадгүй. Би нь тэгж хуурамч мөнгө энэ тэрээр хулхидуулаагүй л дээ. Гэхдээ энэ хүнтэй их адил явдалтай учирч байсан юм. 8 шарга дээр очоод иенээ солиулах гээд нэг л хүнтэй тохироод бид иеэнээ өгчихөөд төгрөгөө тоолж байх хооронд хэсэг хүмүүс биднийг бүччихсэн цуг тоололцоод л зогсож байсан шд. Бас их аймаар нь эхлээд уг ченж тоолчихоод надад өглөө, би юу ч анзаарсангүй аваад л тоолж гарлаа. Тэгсэн арван мянгат тоолоод явж байсан чинь сүүл хэсэгтээ таван мянгат гараад ирж байна аа. Тэгснээ тэр таван мянгатаа яг л арван мянгат шигээ л нэг нэгээр нь тоог нь арваар нэмээд тоолоод байж уу? Уг нь бол би тоолж байгаа шд. Тэгсэн ченжүүд цуг тоолоод яваад байсан юм. Өө харин би тэр ченжүүдтэй хоолой нийлүүлчихсэн таван мянгатуудыг нэг нэгээр нь тооцоод нэмээд тоолоод зогсож байсан. Уг нь бол 2 таван мянгат нийлж байж арван мянгаттай дүйцнэ шүү дээ. Аз дайрсан шүү. Би тэрхэн үед ухаан ороод нэг л биш байгааг мэдээд шууд боодолтой төгрөгөө өгөөд иенээ бараг шүүрч авснаа ерөөсөө солиулахаа болилоо, та нар хулхидах гэж байна шдээ гээд цуг явсан 2 японоо дагуулаад тэндээс холдсон чинь ямар ч ченж биш мөртлөө биднийг тойроод зогссон хүмүүс дундаас нэг навсайсан хувцастай өвгөн намайг элдэв муухайгаар минь дуудаж билээ. Гадны хүн дагасан "я...." л гэнэ, юу юу ч гэв ээ бүү мэд. Би ч бушуухан шиг холдсон. Тэрнээс хойш дахиж 8 шарга зүглээгүй. Тувт хуучнаар бол Ард кино театр доторхи валютын цэг дээр очиж солиулдаг болж билээ.
Зэвүүн байгаа биз? Тэгж башир аргаар мөнгө олох гэдэг хүмүүс. Юм болдог л байх юм байх даа...
Sunday, March 18, 2012
Хүүе л дээ
Монголынхоо баяруудыг мартчихаад байхымаа. Цэргийн баярыг мартаад монгол дахь хүмүүстэй яриагүй байна лээ. Гомдож байгаа байх даа. Дэргэдэх хань ижилдээ ч баяр хүргээгүй. Маргааш нь баяр хүргэж энэ тэр хэхэ. Гарынхаа хоолыг хийгээд л хүлээж суулаа.
Харвасан сум
шиг л өнгөрөх юм энэ цаг хугацаа чинь. Бага минь ой хүрчихлээ. Сүртэй тэмдэглэсэнгүй, охиндоо модон өрдөг тоглоом авч өгөв. Бас нэг хөөрхөн зурагт номтой болов.
Ойрд чих нь өвдөөд дунд чихний үрэвсэл гэсэн. Сайн эмчлүүлэхгүй бол сонсголгүй болдог, мөн тархины судас энэ тэрийг дардаг аюултай гэж байна лээ. Эмч бидэнд тэгж хэлээгүй л дээ, хөнгөн чанарых болохоор тэгсэн байх.
Эдний нэг одын тухай нэвтрүүлэг гарсан чинь хөөрхий минь тэр од баруун чих нь сонсдоггүй юм билээ. Жаахан байхад нь чих нь өвдөөд, түүнийгээ ээждээ хэлэлгүй өнгөрөөсөн байгаам. Ухаан суусан хүү эгч болон өөрийг нь тэжээх гэж ганцаараа нойр хоолгүй зүтгэдэг ээжийнхээ санааг зовоохгүй гэж тэр. Тэгсэн дунд сургуульд байхад нь бүр тэсвэрлэхийн аргагүй өвдөөд хичээл дээрээ орь дуу тавин эвхрээд эмнэлэгт хүргүүлсэн чинь дунд чихний үрэвсэл болоод түүнийгээ хэлэлгүй удаасан гээд баруун чих нь сонсголгүй болсон юм билээ.
Охины чих өвдсөн үеэр яг гарч таараад бид санаа зовоод л сайн эмчлүүлэхгүй бол гээдп л байж байна. Цэцэрлэгт явдаг ой гаран насны хүүхдэд их тохиолддог гэж байна. Ер нь бололцоотой бол хүүхдээ ой хүртэл нь гэртээ харах л сайн юм байна. Томыгоо ой хүртэл нь харсан болохоор гайгүй л байсан.
Монголд чих өвдвөл бас л хэцүү шүү тээ. Шар тос энэ тэр дусааж гэрийн нөхцөлд эмчилдэг сураг сонсогдсон. Хүмүүс ээ энэ талаар мэддэг бол бичээрэй.
Энд болохоор дагнасан мэргэжлийн хувийн эмнэлэг байдаг юм байна. Улсын эмнэлэгт ч чих хамар хоолойн тасаг бий л дээ. Гэм нь тэр нь үдээс өмнө хүлээж авч үзээд байдаг юм. Бидэн шиг ажилтай хүмүүст хувийн эмнэлэг нь их зүгээр байдагын. Орой ажлаа тараад л хүүхдээ аваад л гүйнэ шүү дээ.
За тэгээд чихэнд нь дуран хийж үзэж байна. Ээж нь хүүхдийнхээ 2 гарыг 2 гараа зөрүүлж бариад, гуяндаа хүүхдийнхээ 2 хөлийг хавчаад, давхар сувилагч бас хөлийг нь бариад, бас нэг сувилагч толгойг нь хөдөлгөхгүй бариад л хэхэ. Охин минь чарлаж гарнөө, өрөвдөлтэй. Гэхдээ одоо яах вэ дээ. Түр зуурын уйлахыг архаг ээж тоохгүй ш дээ. Хэхэ
Чихэн доторхи нь дэлгэцэн дээр гарна. Ямар ч байсан идээг нь сорж байхыг нь харсан, эвгүй л юм билээ.
Ой хүрснийг нь далимдуулж өдөр хөхүүлэхээ больж байна. Ээжид өдрийн цайгаа тухтай уух цаг гарч байна гэсэн үг. Багшид нь хэллээ. Өдөр мөөмөө идэхгүй болж байгаам чинь байдлыг ажиглаад хэлээрэй гэсэн за л гэж байна лээ.
4 сараас гэрийнхээ ойрхон цэцэрлэгт явахаар болсон. Шинэ анги, шинэ багш, шинэ найз шинэ орчин гээд нэг хэсэгтээ жаахан уйлах л байх даа, хурдхан шиг дасаад авбал ч...
Танихгүй хүмүүсээс бишүүрхээд байдаг болчихсон. Ярвайж ирээд л уйлна шүү дээ. Тэгээд тэр хүнийгээ харахгүй л байвал болох юмыг чинь дахин дахин харж байгаад л уйлаад байхын, энэ хүүхдүүд нээрээ үнэн эгдүүтэй юм аа. Том минь бас тийм байсын шд. Хадам ээжийг харахаараа л аймаар чарладаг байж билээ. Хэхэ. Санаа зовмоор. Ээжийнхээ энгэрт нүүрээ наагаад л уйлж байснаа эргэн эргэн хараад л чарлаад байна хаха. Хол учраас байнга уулзаад байдаггүй байсан болохоор л тэр, түүнээс тийм ч хүн аймаар царайтай биш л дээ хихи.
Ойрд чих нь өвдөөд дунд чихний үрэвсэл гэсэн. Сайн эмчлүүлэхгүй бол сонсголгүй болдог, мөн тархины судас энэ тэрийг дардаг аюултай гэж байна лээ. Эмч бидэнд тэгж хэлээгүй л дээ, хөнгөн чанарых болохоор тэгсэн байх.
Эдний нэг одын тухай нэвтрүүлэг гарсан чинь хөөрхий минь тэр од баруун чих нь сонсдоггүй юм билээ. Жаахан байхад нь чих нь өвдөөд, түүнийгээ ээждээ хэлэлгүй өнгөрөөсөн байгаам. Ухаан суусан хүү эгч болон өөрийг нь тэжээх гэж ганцаараа нойр хоолгүй зүтгэдэг ээжийнхээ санааг зовоохгүй гэж тэр. Тэгсэн дунд сургуульд байхад нь бүр тэсвэрлэхийн аргагүй өвдөөд хичээл дээрээ орь дуу тавин эвхрээд эмнэлэгт хүргүүлсэн чинь дунд чихний үрэвсэл болоод түүнийгээ хэлэлгүй удаасан гээд баруун чих нь сонсголгүй болсон юм билээ.
Охины чих өвдсөн үеэр яг гарч таараад бид санаа зовоод л сайн эмчлүүлэхгүй бол гээдп л байж байна. Цэцэрлэгт явдаг ой гаран насны хүүхдэд их тохиолддог гэж байна. Ер нь бололцоотой бол хүүхдээ ой хүртэл нь гэртээ харах л сайн юм байна. Томыгоо ой хүртэл нь харсан болохоор гайгүй л байсан.
Монголд чих өвдвөл бас л хэцүү шүү тээ. Шар тос энэ тэр дусааж гэрийн нөхцөлд эмчилдэг сураг сонсогдсон. Хүмүүс ээ энэ талаар мэддэг бол бичээрэй.
Энд болохоор дагнасан мэргэжлийн хувийн эмнэлэг байдаг юм байна. Улсын эмнэлэгт ч чих хамар хоолойн тасаг бий л дээ. Гэм нь тэр нь үдээс өмнө хүлээж авч үзээд байдаг юм. Бидэн шиг ажилтай хүмүүст хувийн эмнэлэг нь их зүгээр байдагын. Орой ажлаа тараад л хүүхдээ аваад л гүйнэ шүү дээ.
За тэгээд чихэнд нь дуран хийж үзэж байна. Ээж нь хүүхдийнхээ 2 гарыг 2 гараа зөрүүлж бариад, гуяндаа хүүхдийнхээ 2 хөлийг хавчаад, давхар сувилагч бас хөлийг нь бариад, бас нэг сувилагч толгойг нь хөдөлгөхгүй бариад л хэхэ. Охин минь чарлаж гарнөө, өрөвдөлтэй. Гэхдээ одоо яах вэ дээ. Түр зуурын уйлахыг архаг ээж тоохгүй ш дээ. Хэхэ
Чихэн доторхи нь дэлгэцэн дээр гарна. Ямар ч байсан идээг нь сорж байхыг нь харсан, эвгүй л юм билээ.
Ой хүрснийг нь далимдуулж өдөр хөхүүлэхээ больж байна. Ээжид өдрийн цайгаа тухтай уух цаг гарч байна гэсэн үг. Багшид нь хэллээ. Өдөр мөөмөө идэхгүй болж байгаам чинь байдлыг ажиглаад хэлээрэй гэсэн за л гэж байна лээ.
4 сараас гэрийнхээ ойрхон цэцэрлэгт явахаар болсон. Шинэ анги, шинэ багш, шинэ найз шинэ орчин гээд нэг хэсэгтээ жаахан уйлах л байх даа, хурдхан шиг дасаад авбал ч...
Танихгүй хүмүүсээс бишүүрхээд байдаг болчихсон. Ярвайж ирээд л уйлна шүү дээ. Тэгээд тэр хүнийгээ харахгүй л байвал болох юмыг чинь дахин дахин харж байгаад л уйлаад байхын, энэ хүүхдүүд нээрээ үнэн эгдүүтэй юм аа. Том минь бас тийм байсын шд. Хадам ээжийг харахаараа л аймаар чарладаг байж билээ. Хэхэ. Санаа зовмоор. Ээжийнхээ энгэрт нүүрээ наагаад л уйлж байснаа эргэн эргэн хараад л чарлаад байна хаха. Хол учраас байнга уулзаад байдаггүй байсан болохоор л тэр, түүнээс тийм ч хүн аймаар царайтай биш л дээ хихи.
Sunday, March 11, 2012
Сүүлийн
үед том минь иймэрхүү зураг зураад салахаа байсан. Энэ бол дөнгөж наад зах нь. Үүнээс ч илүү гоёыг зурж байна аа. Би зургийг нь авч амжихгүй байсаар байтал охин түүнийгээ далд хийхийг нь хийгээд хаяхыг нь хаячихаад байх юм.
Иймэрхүү хүүхнүүд залуус л гардаг ном уншаад байдаг болсон. Тэр нь хайр дурлалынх юм уу гэхээр үгүй ээ л гэсэн. Зөгнөлт энэ тэр юм шиг байна лээ.
Сургуулийнх нь номын сангаас тухайн жилдээ хэд дүгээр ангийн сурагчдад ямар ном ихэд эрэлттэй байсныг нь жагсааж гаргадаг юм билээ. Охидын дунд хайр сэтгэлийн сэдэвт ном зонхилдог, банди нарын дунд зөгнөлт байлдаан, амьтдын ном зонхилдог гэнэ. Би охиноосоо албаар миний охин бас хайр сэтгэлийн ном сонирхож байна уу гэсэн үгүй чиш, түүхийн номонд дуртай гэсэн.
Friday, March 09, 2012
3 сарын
эхэнд уншиж дуусгаад. Дажгүй санагдсан. Тэнгэрлэг хүмүүс, тэнгэрийн хүмүүс билээ бид. Хэхэ. Монголчууд бид чинь тэнгэрлэг ард түмэн шүү дээ гэдэг үгийг сүүлийн үед их сонсоод байсныг ч хэлэх үү? Нээрээ л тэнгэрлэг хүмүүс ч юм шиг...
Харин муусайн Алтан улс. Амбагай хааныг минь тамлаж хороосон, үүнд урвагч татарууд мааш том үүрэг гүйцэтгэсэн.
Гэсэн ч бид тэнгэрлиг ккк. За за та бүхэн өөрсдөө умшина биз...
Ээжийн
ээлжит уран бүтээл. Том минь ч өөртөө нэхсэн, заалгаж байгаад. Охины минь энэ жилийн өвлийн гоёо байлаа. Ээж нь ч айлын хүүхдүүдэд өгсөн энэ жилийн бэлэг нь байлаа. Өөр сагсгар гоё утас авсан байгаа. Дараа жил нэхэж хүмүүст бэлэглэнэ. Өө тийм, монголд найздаа өгч явуулсан чинь мааш их таалагдсан гэсэн. Урамтай байгаа шүү.
Нээрээ эрэгтэй хүүхдэд болон хүнд өгчихдөг амархан зүйл хийж сурах юмсан тээ. Оймс нэхэх гэхээс сүүлийн үед жаахан залхаад байнаа. Энэ боолт шиг амархан зүйл байвал их зүгээр байдаг. Санаа оноо байвал хэлээрэй хүмүүсээ.
2 сард
уншиж дуусгасан юм уг нь. Оруулах зав гардаггүй ээ. Бас бус ном байнаа, ойрд зав зайгаар муутай л байна.
Гарчиг нь "8 настай би какаогийн талбайд ажилласаар л" гэдэг нэртэй. Бидний мэдэхгүй их олон бараа бүтээгдэхүүнийг үйлдвэрлэхэд бага насны хүүхдүүд гар бие оролцдог юм байна шдээ. Тэд их хүнд нөхцөлд ажилладаг, маш бага хэмжээний хөлс авдаг, эрүүл мэндээрээ хохирдог, тэднийг хэн ч анхаардаггүй гээд л их эмзэг сэдэв. Жишээ болгож ганц нэг барааны нэр дурдвал тоосго, какао, шоколат, хөл бөмбөгийн бөмбөг гээд л тоолж баршгүй. Япон Солонгос хоёрын хамтран зохиосон дэхийн хөл бөмбөгийн аваргын үеэр японд бас хүүхдийн хөлсийг мөлжихийн эсрэг томоохон арга хэмжээ энд тэнд зохиогдсон гэж байна. Хөл бөмбөгийн холбоонд хүүхдийн гараар хийгдсэн бөмбөг хэрэглэхгүй байхыг уриалж ерөнхийлөгчид нь мэдэгдэл хийж байсан гэнэ. Хөл бөмбөгийн бөмбөг ямар хатуу ширүүн арьсаар хийгддэг билээ? Тэр бүхнийг бага насны хүүхдүүд оёдог гээд бодохоор... Харанхуй орчинд, хатуу зүүгээр хуруугаа эсгэх энүүхэнд, их удаан цагаар хөдөлгөөнгүй суудаг гээд л зүрх халширмаар...
Мөн сүүлийн үед хүүхдийн хөдөлмөрийг мөлжиж мөнгө олдог үйлдвэр, компанийн бараа бүтээгдэхүүнийг авахгүй байх уриа, лоозон их гардаг болж, хүүхдээр ажил хийлгэхгүй байхыг эрхэмлэдэг болсон гэнэ. Хяналт нь сайжирч байгаа гэнэ. Энгийн ард иргэдийн ухамсар, мэдлэгийг нэмэгдүүлэх тал дээр анхаарлаа хандуулж сурталчигааны ажил их хийдэг болж байгаа гэнэ ихэнх хөгжингүй оронд. Манайд ямар байгааг хэлж мэдэхгүй байна өө, мэддэг хүмүүс байвал блогтоо оруулаарай.
Үүнтэй холбогдох бас нэгэн номыг унших гээд зээлчихсэн байгаа, дуусахаараа оруулнаа.
Thursday, March 08, 2012
Хавчуурга
Жаахан байхад их хэрэглэдэг байж билээ. Яг ямар хийц загвартай байсныг одоо сайн санадаггүй ээ. Тэгээд томроод ирсэн хэрэглээнээс гарсан байснаа сүүлийн үед буцаад хэрэглэдэг болж байна аа.
Зураг4: Монголоос авч хүмүүст бэлэглэсэн чинь жаахан зузаадаад, шавь нар маань цагаан толгойн номондоо хавчуулж харагдана лээ. Япон номонд нь зузаадаад, худсанд нь ором гаргаад байна гэсэн.
Зураг2,3: Охины өгсөн бэлэг. Том минь үе үе онгод нь орохоороо иймэрхүү жижиг зүйл хийж ээждээ бэлэглэдэг юм. Ээж мэдээж уяраад түүнийг нь хаяж чадахгүй ээ. Уншиж буй номон завсраа хавчуулаад хавчуурга болгон хэрэглэж байгаад уншаад дуусахаар нь тэр чигт нь хадгалдаг болоод байгаа. Том болохоор нь үзүүлэх гэж байгаан. Дурсгалтай юм болов уу гээд өөрт нь. Зузаан цаастай номондоо цаасаар хийсэн бүтээлүүдийг нь, нимгэн цаастай номонд зурсан зургийг нь хавчуулна.
Зураг1: Үүнийг би өөрөөр хийсэн юм. Амархөөн, ккк. Хэвлэж гаргаад раминэтэд хийгээд л болоо. Өөлөх юм нь жаахан том, гэхдээ үнэгүй юманд дуртай хүмүүс бол зөндөө авч байна лээ. Гэхдээ үүнийг зараагүй шүү. Дээр өнөө боорцог хийж зарахдаа худалдаж авсан хүмүүст урамшуулал болгож бэлэглэсэн юм. Давхар монголоо, монгол хэлээ таниулж байгаам л даа. Би ч муухан соёлын атташегээс дээр байна уу? Өөрийгөө жаахан үнэлчлээ яадын ер нь.
За дараа эндхийн хүмүүсийн хийдэг хавчуурганы зураг оруулнаа.
Sunday, March 04, 2012
Үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалын 100 жилийн ойд
зориулж цуврал эссэ гарсан юм билээ. Би сая л 15 дахь дугаарыг нь уншиж байна. Бүрэн эхээр нь олж унших юмсан.
"Халхын хүрээний бүх хэргийг түр ерөнхийлөн шийтгэх газар"
Т.Зөнбилэг
Нууцаар мордсон элч нар бас л нууцаар буцаж ирэв. Да лам Цэрэнчимэд 1911 оны 9 сарын 4-нд орос эмчийн дүрээр хүрээнд орж ирсэн байдаг. Харин Ханд чин ван 9 сарын эхээр мөн л Эрэн харуулаар хил давах хошуу нутагтаа орж ирсэн боловч орд өргөөндөө очиж чадсангүй. Энэ сургаар Манжийн амбан Хошой чин ванг хороох гэж туршуул явуулсан мэдээ бий. Академич Ж.Болдбаатар өөрийн номдоо "...Бас Чин Ван М.Ханддоржийн дэргэд алаач хэмээх Бадамжав, Цагаан тохойн цонхир Чойжил, Баянголын Сүрэнхор зэрэг мэргэж бууч анчид харуулд гарч өдөр шөнөгүй сэрэмжилж байв. Гэтэл тэр үед гуйлгачин дүрээр нутгийн айлаар хэсч явсан өрөөсөн нүдтэй хятад хүн Сэлэнгийг биеэр сэлэн гаталж, Цонхлон уулын оройд гарчээ. Түүнийг Чин Ван М.Ханддоржийн харуулууд барьж, нэгжихэд шаахайны улнаас нь жижиг гар буу /шааз буу/, хурц тонгорог гарсан юм гэж тэнд усчин байсан Б.Ёндон /1963 онд/, галч байсан Д.Чойжамц /1971 онд/ нар ярьсныг Булган нутгийн түүх сонирхогч, өндөр настан Г.Магван гуай хичээнгүйлэн тэмдэглэн авсан" гэж бичсэн байдаг. Энэ мэт зовлон зүдгүүрийг туулсан Ханд ван 10 сарын сүүлчээр Их хүрээнд орж ирсэн гэлцдэг. Б.Хайсан Эрхүүгээс нутаг руугаа явах гэсэн боловч дотор газар хөл үймээнтэй байсан болохоор Богдын хүрээнд бас л нуугдаж ирсэн байна. Эх орончил ийн буцаж ирсний дараа халхын Их хүрээнд Монголын тусгаар тогтнолыг бэлтгэх ажил шургуу өрнөв. Одоо мөнөөх "... Иймд шавь нар бид бүхэн яахин хүмүүжвээс сайн болохыг тодорхойгоор айлдахыг хүснэ" гэсэн асуултын хариу бүр ч тодорхой боллоо. Басхүү Богд гэгээний "... Лам би олон монгол шавь нараа цөмийг нэгэн адис авралдаа авсаар бөлгөө. Миний энэ үгийг улам улмаар лам надад мөргөхөөр ирдэг олон монгол шавь нарт нийтээр нэгэн адил сонсговол зохино. Цаг нь болсон" гэх лүндэн улам ч утга төгсөөр тодорч эхэлжээ.
"...Монгол овогтон бүгдээр нийлж өөртөө улс болон тогтнож шашнаа мандуулах" гэдэг шинэ уриа хүрээнийхэн улмаар хөдөөнийхний амны уншлага болж, Монгол орон тэр чигтээ асч буй гал мэт дүрэлзэж эхлэв. Манай нэрт судлаач Л.Жамсран гуай "Монголчуудын үндэсний эрх чөлөөний хөдөлгөөний тухайн үеийн улстөрийн мөрийн хөтөлбөр болсон тэрхүү лүндэнг Их хүрээнд хэсэг ноёд, лам нар хэрхэн хэрэгжүүлэх тухай хуралдан хэлэлцээд монгол төрийн тусгаар тогтнолыг сэргээн эрхлэх хэргийг шууд удирдан эрхлэх байгууллага "Халхын хүрээний бүх хэргийг түр Ерөнхийлөн шийтгэх газар"-ыг ХХБХТЕШХ 1911 оны 11 сарын 30-нд байгуулсан юм"
Ийнхүү улс орон тусгаар тогтнохын төлөө, унаган албат арддаа эрх чөлөө олохын төлөө тэмцэх нь тодорхой болов. Харин тусгаар улсын хаан хэн байх вэ гэдэг тун ноцтой асуудал үндэсний хувьсгалын удирдагчдын өмнө босч ирсэн байна. Мэдээж олонхи язгууртан ноёд, энэ цаг үед ард түмний дунд хамгийн их нэр хүндтэй амьд бурхан мэт шүтэгдсэн Богд ламыгаа хаан ширээнд залъя гэсэн бодолтой явсан байдаг. Харин хүрээний том ноёдын чуулган чуулж уг асуудлыг хэлэлцэхэд өөр саналтай зүтгэлтэнбас байжээ. Хамгийн гайхалтай нь Богдын шадар дотны хүн Да лам Цэрэнчимэд эсрэг саналтай байсан гэлцдэг. Академич Ж.Болдбаатар "... Ноёд ихсийн дийлэнхи олонхи нь сүсэгтэн олныг дунд Богд гэгээний нэр нөлөө их байгааг харгалзан, зарим хүн төвд хүн гэлэгт нь эргэлзэж, Чингисийн алтан ургаас өгрөмжлөг юмсан гэсэн санаатай байсан аж. Түүний дотор Жавзандамба хутагтын ойрын шадар Цэрэнчимэд Да лам орж байсан нь итгэмээргүй байсан боловч бас ч анхааран үзүүштэй мэдээ дурдатгал байдаг" гээд өвгөн партикан үхэр буу хэмээх Ж.Дамдины "Үймээний жил" дурсамж номоос иш татсан байдаг. Үүнд:
Цэрэнчимэд:
-Бид Богд Жавзандамбыг төвд орноос залж авчрахдаа Монголын зөвхөн шарын шашны их багшаар өргөмжлөн авчирснаас бус улс төрийн жолоо бариулах гэж авчраагүй. Жавзандамба бол бурхан шашны хэрэгт хамаарах бус улс төрийн хэрэгт сурч боловсорсон хүн ч биш. Нөгөөтэйгүүр энэ хүн төвд хүн. Төвд бол улс төрийн талаас үзэхэд манай гадаад харь улс орны хүн мөн. Бид харь хүнийг өөрийн улсын эзэн хаанаар өргөмжилж болох уу? Миний бодол Түшээт ханыг улсын эзэн болгох санаатай байна. Түшээт хан бол хэзээнээс Чингисийн ас Гэрсэнз жалайр хунтайжийн удам угсааг хадгалсан бөгөөд бас ч улс төр, цэргийг удирдах чадвартай гэхэд бусад ноёд "Түшээт хан улсыг удирдах чадваргүй" гэж дургүйцсэний хариуд Да лам:
-Тийм онцгой чадваргүй байлаа ч гэсэн монгол хүн л Монголын хаан болох ёстой... гэж хэлсэн гэдэг юм.
Ам дамжсан ч үнэний ортой байж мэдэх энэ үгийг Дотоод яамны сайд агсан Санжаажамцад, Намын Төв хорооны нарийн бичгийн даргаар ажиллаж байгаад хэлмэгдсэн Гэлэгсэнгэ ярьсан байдаг. Энэ үгийг академич Ж.Болдбаатар гуай "Дам дамаа дурсамж яриа боловч Да ламын зиндааны төр түмнээ бодож хичээнгүйлэн зүтгэсэн улс төрийн зүтгэлтний амнаас гарах л үг" гэж дүгнэсэн байдаг. Юутай ч Халхын хоёд хаан сэнтийд Богд ламыгаа залахаар шийдэн тусгаар төрийн ажилдаа ханцуй шамлан оров. Цаашид хэрэг явдал хэрхэн өрнөхийг дараагийн бүлгээс уншаарай.
Ямар
хурдан байна аа? Саяхан төрж байсан юмсан. Тэгсэн одоо ой хүрэх гэж байдаг. Энд цэцэрлэгт нь ингэж тухайн саруудад төрсөн хүүхдүүдээ цуглуулж төрсөн өдрийг нь тэмдэглэдэг юм. Гэхдээ тийм ч сүр биш л дээ. Ангийнх нь хүүхдүүдийн өмнө гаргаж ирээд, хэдэн нас хүрч байгааг нь асуугаад, өөрийн сайн гэсэн найз нь цаасаар хийсэн хүзүүний зүүлт, шувуу за тэгээд тухайн хүүхдүүд юм хийсэн байна түүнийг нь өгдөг юм. Тэгээд бүгд төрсөн өдрийн дуу дуулж өгдөг гэсэн. Хүүхдүүд их баярладаг юм шиг байгаан, тухайн өдрөө л ОД явна шүү дээ, арга ч үгүй байх даа. Бага минь одоохондоо юугаа ч мэдэхгүй л байгаа.
Томыгоо ч бас цэцэрлэгт байхад энэ тухай бичиж байсан санагдана. Орой ирэхдээ нэг ийм цаасан малгайтай, гарын хэвтэй өөрийх нь зурагтай каарттай ирсэн. Удахгүй болох төрсөн өдрийг нь бид яаж тэмдэглэх үү гэж ярилцаад л байгаа. Ажлын өдөр таарах юм билээ, гэр бүлийн хүрээнд даруухан тэмдэглэх байх дөө. Бэлгийг нь бас аниатай нь ярилцаад л байгаа. Аниагийн хэрэглэж байсан хүүхэлдэйнүүд бий тул хүүхэлдэй авахгүй шүү, бас хүүхэлдэйний тэрэг нь бий, цэцэрлэг нь бий, гэж ярилцаад л... Тэхээр ерөөсөө эвлүүлдэг тоглоом нь дээр юм байна гээд бараг тогтчихсон. Монголд байгаа хүмүүсээ бэлгээ нөхөж авна шүү ккк
Зураг1. Гарын хээ нь, мөн дотор талд нь зураг, тухайн үеийн өндөр жин, чаддаг болсон зүйлийх нь тухай багшийн сэтгэлийн үг зэрэг бичээстэй болно.
Зураг2. Тоортон малгай. Ийм малгай өмсчихөөр тэгээд бялуу идсэн л юм шиг болдог байх даа тээ.
Anonymous-д
За энэ талаар би нэг их мэдлэг байхгүй хүн. Нөхөр иймэрхүү асуудлыг зохицуулна шүү дээ.
Ямар ч байсан Монгол дахь Жи мобайлын салбараас гадаадад хэрэглэх гэсэн юм аа гээд тусгай дугаар авна. Ингэж дугаар авахдаа нууц дугаар, пин код, домайн дугаар зэргийг нь сайн мэдэж байх ёстой шүү. Заавар нь гээд интернет хаяг зааж өгдөг юм билээ. Тэндээс нь татаж аваад суулгаад байсан байх шүү.
Түүнийгээ тухайн орондоо очоод өөрийн бололцоогоор гар утсандаа ч юм уу компьютертоо суулгана. Зарим нэг хүмүүс бүр тусгай утасны аппарат авчирсан тохиолдол байдаг юм билээ. Миний мэдэхээр америкт байдаг нэг найз минь тэрийгээ ашиглаж болоод байгаа гэсэн. Харин эндэх таньдаг хүн маань ажилд оруулж чадахгүй байгаа. Харин миний хувьд компьютертоо суулгацан. ПС-гээ асаахаар утас минь асна. Интернет хэрэглэдэг гар утсандаа суулгаж болно. Би суулгасан чинь тохиргоог нь сайн хийж чадахгүй байгаа юм уу бүү мэд. холбогдохгүй байна лээ. IPod-нд суулгаж болж байна лээ. Гар утас болон IPod-нд суулгахад Media5phone гээч юм суулгаад байх шиг байсан шүү.
Компьютерийн дэлгэцэн дээр нэг ийм утасны дүрс гарч ирнэ.
Sunday, February 26, 2012
Гэрэл зураг түүх өгүүлнэ
Манзуширийн хийд одоогоос 350 гаруй жилийн өмнө Богд хан уулын энгэрт бууриа засчээ. "Манзушир" гэдэг нь "Оюун билгийн тэнгэрийг сахих бурхан" гэсэн утгатай. Буддын ёсны Оюун билгийг дэлгэрүүлэгч "Манзуширийн хувилгаан" анх МЭӨ 2 зуунд Жагарын орноо тодорч, түүнээс хойш Энэтхэгт хоёр, Түвдэд найм, Монголд таван удаа тодорч залгамжлагдсан түүхтэй. "Монгол нутагт анх тодорсон Манзушир хутагт нь хөхөгчин гахай жил буюу 1695 онд Хөх нуурын газар мэндэлсэн Агваан-Лувсанжамбалданзан юм" гэж түүхэн сударт тэмдэглэн үлджээ. Түүний үндэслэн байгуулсан Манзушир хийд нь монгол дахь шарын шашны том тувүүдийн нэг байв. Халхын анхны Манзушир хутагтаар тодорч Түвдэд ном эрдэм сурч асан Агваан-Лувсанжамбалданзанг 1714 онд Анхдугаар Богд Өндөр гэгээн Занабазар Монголд урин авчирч, өөрийн багшаар залсан тухай домог байдаг.
Жич: Монголын үнэн сонин 2011 оны 10 сарын 24 дугаар 207-д хэвлэгдсэн гарсныг блогтоо оруулав.
Friday, February 24, 2012
Чин Ван М.Ханддорж
Хуулан бичлэг хийе дөө. Монголоос ирсэн сонин дотор байсан юм. Хаячихаж чадалгүй блогтоо оруулав. Монголын үнэн сонингийн 2011 оны 10 сарын 24-ний өдрийн дугаар 207 дээр гарсан байна билээ.
Мартах учиргүй гавьяа
Ханддорж 1869 онд Булган аймгийн нутагт үе улирсан угсаа залгамжилсан хошууны засаг ноён Цэрэндоржийн хүү Минжигдоржийн гэр бүлд төржээ. Соёлт яүгууртан гэр бүлд хүмүүжиж монгол, манж, хятад хэл бичиг заалгаж хожим нь орос хэл сурчээ. Багаасаа төрийн хэрэгт хичээнгүйлэн зүтгэж 1892 онд хошуу засаг, хошой чин вангийн тушаал хэргэмийг найм дахь үед залгамжлан авч улсын хэмжээний төрийн хэрэгт идэвхийлэн оролцож эхлэв. М.Ханддорж Улиастайн жанжнаар удаа дараа жасаалж, 1897-1900 онд Халхын Түшээт хан аймгийн жанжнаар ажиллаж байв. Тэрээр Манжийн эзэн хааны дэргэд хэд хэдэн удаа очиж ажиллаж байснаар Манжийн Монголд явуулж байсан ноёрхол мөлжлөгийн мөн чанарыг илүүтэй мэдсэнээр Манжийг эсэргүүцэх үзэл санаа төлөвшин бүрэлджээ. "Шинэ засгийн бодлого" гэгчээр манжийн дарлал мөлжлөг улам хүчтэй болж, ард түмэн үгүйрэн ядуурч, уламжлалт түүх соёл, төр ёс мөхөлд хүрч байв. 1911 оны 8 сарын 15-нд Петербург хотод очсон Монголын төлөөлөгчид Ором улсын Гадаад явдлын яамны сайд, Сайд нарын зөвлөлийн дарга зэрэг өндөр албан тушаалын хүмүүстэй уулзан ярилцжээ. Оросын засгийн газар Алс дорнодын асуудлаар онцгой зөвлөлгөөн хийж "Монголоос Дайчин гүрэнтэй тогтоосон сюзеренит холбоог таслалгүйгээр, үндэсний байдлаа хамгаалах гэсэн Монголын эрмэлзлэлийг дипломат замаар дэмжих" гэсэн шийдвэр гаргаснаар төдийлөн дэмжлэг авч чадсангүй. Хятадаас бүрэн тусгаарлах гэсэн М.Ханддоржийн санаа бүрэн биелэгдээгүй ч Бээжингээс явуулж буй аливаа хүчирхийллээс өмгөөлж, хамгаалахаа Орос улс амлажээ. Чин Ван М.Ханддоржийг Орос улсаас буцаж ирэхэд Бээжинд ажлаар дуудсан боловч тэрээр очихыг цааргалж "өвчтэй байгаа" гэсэн хариу явуулжээ.
1913 оны 2 сарын 3-нд Монгол цэргийг бэлтгэн сургах тухай Монгол, Оросын хэлэлцээрийг хийжээ. Уг гэрээнд "Их Орос улсын хаан эзний хэргийг шийтгэх газраас тусгайлан гаргасан Иван Кростович Монгол улсын хаан эзний Засгийн газраас тусгайлан гаргасан дотоод хэрэг олон яамны хэргийг бүгд ерөнхийлөн захиран сайд түмэнхэн номун эзэн сайн ноён хан Т.Намнансүрэн, шадар сайд цэргийн хэргийн захиран шийтгэх яамны сайд, бүгд захиран шийтгэгч яамны тэргүүн сайд засаг төрийн эрдэнэ далай жун ван Гомбосүрэн зөвлөн хэлэлцэж Монголын цэрэг бэлтгэн сургах гэрээ бичгийг байгуулав" гэжээ. 1913 оны 3 сард Монголын гадаад хэргийн яамнаас Оросын малын эмч нартай хэлэлцээ хийхэд Чин Ван М.Ханддорж оролцож байв.
Түүнийг Халхын дөрвөн ханы адил ногоон жууз хэрэглүүлэн, давхар пүнлүү олгон дээд зэргээр шагнасан нь 1911 оны үндэсний эрх чөлөөний хувьсгалд тэргүүлэх үүрэгтэй удирдаж байсныг нотолсон хэрэг байлаа. Чин Ван М.Ханддорж Гадаад хэргийн сайдаар ажиллаж, улсынхаа тусгаар тогтнолыг Орос болон бусад том гүрнүүдээр хүлээн зөвшөөрүүлэх, Өвөр Монголыг нэгтгэж нэгдсэн их Монгол гүрнийг байгуулахын төлөө нэгэн үзүүрт сэтгэлээр ихээхэн хүч тавин ажилласан билээ. Чин Ван М.Ханддорж төрийн бүхий л хэрэгт биечлэн оролцож байсан учир Эрдэнэ шанзов яамны тэргүүн сайд Бадамдорж Чин Ван М.Ханддоржийг Оросын талыг хэтэрхий барьж Монголыг хоцроож байна гэж Богд хаанд хэд хэдэн удаа айлтгажээ. Улмаар 1915 онд тусгаар тогтнолын асуудлаар болсон Хиагтын "Гурван улсын хэлэлцээр"-т зориуд оруулсангүй. Энэ хэлэлцээр нь Монгол улсын тусгаар тогтнол, бүрэн эрхт байдлыг олон улсын эрх зүйн үндсэн дээр бататгах сүүлчийн боломж гэдгийг тэрээр ухаарч сэтгэл зовьниж байв. Хошой Чин Ван М.Ханддоржийн эх орон, тусгаар тогтнолын төлөө хийсэн үйлс бүхнийг мартах учиргүй.
Thursday, February 23, 2012
Гараар хийсэн тоглоомууд
Сая 18-нд багын минь цэцэрлэг нээлттэй өдөрлөг зохиогоод. Ээж аавууд нь очиж хүүхдүүдтэйгээ хамт ангид нь орж тоглож бариад л. За энэ бол багш нар нь гарын дорх материал ашиглаж хийсэн тоглоомууд. Охин минь их хөөрхөн тоглоод айсан. Гэртээ тоглоомуудаа нээх тоохгүй, таавчик, удирдлага зэрэг зүйлүүдийг илүү шохоорхоод байдаг хүн чинь. Ээж нь бас охиндоо хийж өгмөөр л санагдсан. Худлаа байх дөө...
Зураг1. Хүүхдийн сүүний саванд уут оёод угласан байдал. Дотор нь энэ бөөрөнхий даавуугаар хийсэн тоглоомоо (дотор нь нэг юм байгаад байгаан, яг юу гэдгийг нь хэлж мэддэггүй ээ, нэг тийм хуванцар зүйл) нэг хийж нэг гаргаж тоглоод байсан.
Зураг2. Эсгийгээр хийсэн байсан.
Зураг3. Охин минь үүнийг их сажигнуулж тоглож байна аа. Ризенийг нь татаад л бас.
Wednesday, February 15, 2012
Дуусгалаа
арай хийж. Зав гардаггүй. Бас л зэрлэг байж шүү, манай өвөг дээдсүүд. Их олон хэл дээр хэвлэгдсэн гэсэн, тэгээд л монголчууд гэдэг чинь зөвхөн шатаагаад л, устгаад л, хядаад л байдаг улсууд гэдэг ойлголт өгөхөөс ч яахав. Бусад 2 номыг нь олж унших юмсан гэдэг бодол төрсөн. Чингис хаанаас бусад хаадын ахуй амьдрал, байлдан дагуулалтын ном уншсан нь ховор юм билээ бодоод байхад. Хөлгөн хааныг Торопка гэдэг залуу хөнөөчихсөн юм байна ш дээ. Нэг их ач холбогдол өгөөгүй байна билээ. Арга ч үгүй юм биз дээ, орос хүн бичсэн юм чинь. Дээрээс нь бас гарчигнаасаа л Бат хаан гэж бодохоор.
Охины
Аятайхан өдөр
Мягмар гарагт 91 настай шавь өвөөтэйгөө уулзаад. Ойрд уулзаагүй байсан болохоор сайхан байлаа. 10аад жилийн өмнө монголд оюутан байхдаа явуулж байсан захиаг минь одоо болтол нандигнан хадгалдаг, үзүүлээд. Өөрийн бичгээ харсан чинь инээдтэй санагдсан шүү. Монголд очихдоо танилцсан ганц нэг хүнд одоо болтол сар шинийг тохиолдуулаад мэндчилгээ явуулдаг юм. Би тэрнийг нь монголоор бичиж өгдөг юм. Цагаан сараас өмнө түүнийгээ явуулах гээд би цаг гарган өвөөгийнд очоод. Өвөөгийн бичиг хэргийн нэг жижиг өрөөнд баахан буу халж суув.Би нөхрийн захирлыг ховлож энэ тэр. Өвөө маань тэр яасан хуучинсаг үзэлтэй хүн бэ гээд надтай ижил санаатай байсан. Их олон ном байнаа, бараг тэр чигээрээ ном байсан. Бас явсан газрынхаа дурсгал болгож авдаг жижиг дурсгалын зүйлс дүүрэн байсан. Мэдээж монголых бас байсан. Нээрээ зарим нэг япон айлд ороход одоо манайд ховор болсон харин дээхэн үед айл болгонд байдаг байсан шаазан морь гэх мэт зүйлс өрөөстэй байдаг юм. Их дотно санагданаа тэр нь. Одоо ийм ном уншиж байгаа, тийм зүйлд суралцаж байгаа гэж ирээд л ярина, их гоё.Би хөгширчихлөө гэсэн үг унагахгүй. Гэхдээ энэ удаад нас ахихаар сонингийн хайчилбараа хийхэд хүртэл их цаг орох юм аа гэсэн хэхэ. 90 гарцан байж нас ахих шүү.
Өвөөгийн сургаалиас хэлэх үү?
Өвөө өдөр тутмын захиалсан сонингоо хаядаггүй, хэрэгтэй гэсэн зүйлээ төрөлжүүлж хайчлаад цуглуулдаг гэнэ. Дараа нь харжээ байхад бараг томоохон гарын авлага толь бичиг шиг юм болчдын, их зүгээр гэнээ.
Биднийг бага байхад ээж минь бас сонингийн хайчилбар цуглуулж бид наадаг байсан минь санагдлаа. Бичгийн цаасыг үдэж зузаан дэвтэр болгоод наадагсан. Өвөө харин орчин үеийн хүн юм болохоороо ууттай хавтсанд хийгээд хадгалдаг юм билээ.
Охиноо цэцэрлэгээс нь авах цаг болчихоод бидний уулзалт өндөрлөв. Ойрын үед уулзаж өдрийн хоол идэхээр тохиролцоод өвөө минь намайг гаргаж өгсөн.
Өвөөгийн сургаалиас хэлэх үү?
Өвөө өдөр тутмын захиалсан сонингоо хаядаггүй, хэрэгтэй гэсэн зүйлээ төрөлжүүлж хайчлаад цуглуулдаг гэнэ. Дараа нь харжээ байхад бараг томоохон гарын авлага толь бичиг шиг юм болчдын, их зүгээр гэнээ.
Биднийг бага байхад ээж минь бас сонингийн хайчилбар цуглуулж бид наадаг байсан минь санагдлаа. Бичгийн цаасыг үдэж зузаан дэвтэр болгоод наадагсан. Өвөө харин орчин үеийн хүн юм болохоороо ууттай хавтсанд хийгээд хадгалдаг юм билээ.
Охиноо цэцэрлэгээс нь авах цаг болчихоод бидний уулзалт өндөрлөв. Ойрын үед уулзаж өдрийн хоол идэхээр тохиролцоод өвөө минь намайг гаргаж өгсөн.
Monday, February 13, 2012
Нээрээ
би энэ Эрлийз гэдэг номыг уншиж байсын байна лээ шд. Уншиж эхлээд нэг л уншсан юм шиг санагдаад болдоггүй ээ. Тэгээд блогтоо тэмдэглэж үү гээд хайсан алга байсан. Бодвол блог бичиж эхлэхээсээ өмнө уншсан байж ч магад. Гэснээс блог бичээд 6 дахь жилдээ явж байгаам билээ. Энэ блог чинь их зүгээр санагдсан шүү. Хэ хэ. Мартсан юмыг сануулаад. Уншсан номыхоо тухай бичлэгүүдийг харжээ байхад би ийм ном уншсан билүү, энэ дээр ийм юм гардаг билүү гэж эргэж санаад л. Хойшид ч нээх сүртэй тэмдэглэж бариад сүйд болж амжихгүй ч гэсэн ядаж зургийг нь оруулж байя гэж бодсон.
Та бүхэн ч гэсэн тэгж байгаарай.
Мартсанаас их л залуугаараа явчих юм даа гээд л харамсаж байна аа. 48хан нас. Хэний тухай ярьж байгааг ойлгож байгаа биз дээ.
Та бүхэн ч гэсэн тэгж байгаарай.
Мартсанаас их л залуугаараа явчих юм даа гээд л харамсаж байна аа. 48хан нас. Хэний тухай ярьж байгааг ойлгож байгаа биз дээ.
Thursday, February 09, 2012
4 мөртийн үргэлжлэл
Залуугийн явдлаа хожмоо бодоход ичмээр юм их ээ
Залуугийн явдлаа дотроо тунгаахаар жигшмээр юм олоон
Гэвч чи үүнийгээ өөрөөсөө бодож олсноороо
Гэгээн үүрийн туяаг сэтгэлдээ харвуулж буй нь тэр ээ.
Далай далай давалгаална
Сэтгэлийн минь эрэгт ирж эвхэрнэ
Сэтгэл сэтгэл давалгаална
Далайн эрэгт тулж номхорно.
Бусдын дотор ямар эрдэнэ нуугдаж байгааг
Олж харах сэрэл сэхээгүй хүн
Өөрийн дотор ямар муу юм бугшиж байгааг
онож харах сэрэмж дорой байдаг.
Бүгдийн санаанд таарах хүүхнийг
Бөмбөрцөг дээрээс олно гэвэл
Бүхий л насаараа ганцаараа явна гэж
Бүртгүүлчихээд дараа нь эрвэл таарна.
Ааг сархадын ширээн дээр сэтгэл хөөрөн дарвиад
Алтан намрын зөгий шиг шуугиж байсан нөхдүүд
Алс хожмоо бодоход насны чинь гангар шаазанг
Асгат замын чулуун дээр шидэлж байсан санагдана.
Цэцгийн энэ торгон дэлбээ нэгэн цагт
Цэвэрхэн бүсгүйн уруул ч байсан юм бил үү
Урьдын төрөлдөө чи түүнд дурлаад
Улаан дарс шиг амталж согтсон ч юм бил үү яаран бүү тасд.
Өөрийгөө ихэд бодсон хүн сургааль авна гэж горьдолтгүй
Бусдыг доорд үзсэн хүнээс сайшаал сонсоно гэж саналтгүй
Ёроол цоорхой саванд ус хийлээ ч нэмэргүй
Ерөөл муутай хүнд тус хийлээ ч урамгүй.
Хүний алдаан дээр дөрөөлөхөөсөө өмнө сайныг нь хар
Хүүхний бөгсийг харахаасаа өмнө нүдийг нь хар
Гэм хор хоёрыг сэтгэл дээрээс ялгадаг юм
Гэгээн мунхаг хоёрыг нүдэн дотроос эрдэг юм.
Санчигны минь үзүүрт намар ирсэн ч
Санааны минь үзүүрт хавар айлчилдаг
Зүсний минь өнгөнд үрчлээ нэмсэн ч
Зүрхний угт зун нуугддаг.
Хожмын өдөр орхиод явчих энэ биеийг
Хоолоор тордож торгоор юунд гоёно вэ?
Хоосон дүрсээ толинд хараад баясахын адил
Хорвоод хууртаж өөрийгөө бас хуурч байгаа нь тэр ээ.
Залуугийн явдлаа дотроо тунгаахаар жигшмээр юм олоон
Гэвч чи үүнийгээ өөрөөсөө бодож олсноороо
Гэгээн үүрийн туяаг сэтгэлдээ харвуулж буй нь тэр ээ.
Далай далай давалгаална
Сэтгэлийн минь эрэгт ирж эвхэрнэ
Сэтгэл сэтгэл давалгаална
Далайн эрэгт тулж номхорно.
Бусдын дотор ямар эрдэнэ нуугдаж байгааг
Олж харах сэрэл сэхээгүй хүн
Өөрийн дотор ямар муу юм бугшиж байгааг
онож харах сэрэмж дорой байдаг.
Бүгдийн санаанд таарах хүүхнийг
Бөмбөрцөг дээрээс олно гэвэл
Бүхий л насаараа ганцаараа явна гэж
Бүртгүүлчихээд дараа нь эрвэл таарна.
Ааг сархадын ширээн дээр сэтгэл хөөрөн дарвиад
Алтан намрын зөгий шиг шуугиж байсан нөхдүүд
Алс хожмоо бодоход насны чинь гангар шаазанг
Асгат замын чулуун дээр шидэлж байсан санагдана.
Цэцгийн энэ торгон дэлбээ нэгэн цагт
Цэвэрхэн бүсгүйн уруул ч байсан юм бил үү
Урьдын төрөлдөө чи түүнд дурлаад
Улаан дарс шиг амталж согтсон ч юм бил үү яаран бүү тасд.
Өөрийгөө ихэд бодсон хүн сургааль авна гэж горьдолтгүй
Бусдыг доорд үзсэн хүнээс сайшаал сонсоно гэж саналтгүй
Ёроол цоорхой саванд ус хийлээ ч нэмэргүй
Ерөөл муутай хүнд тус хийлээ ч урамгүй.
Хүний алдаан дээр дөрөөлөхөөсөө өмнө сайныг нь хар
Хүүхний бөгсийг харахаасаа өмнө нүдийг нь хар
Гэм хор хоёрыг сэтгэл дээрээс ялгадаг юм
Гэгээн мунхаг хоёрыг нүдэн дотроос эрдэг юм.
Санчигны минь үзүүрт намар ирсэн ч
Санааны минь үзүүрт хавар айлчилдаг
Зүсний минь өнгөнд үрчлээ нэмсэн ч
Зүрхний угт зун нуугддаг.
Хожмын өдөр орхиод явчих энэ биеийг
Хоолоор тордож торгоор юунд гоёно вэ?
Хоосон дүрсээ толинд хараад баясахын адил
Хорвоод хууртаж өөрийгөө бас хуурч байгаа нь тэр ээ.
4 мөртүүд
Ардын уран зохиолч Ш.Сүрэнжавын "Зуун найман эрдэнэсийн эрих" богино шүлгийн түүврээс. нэгэн сонин дээр гарсныг нааш нь хайчлаад явуулсан байхаар нь блогтоо чирээд ирлээ.
Яргуй эрт дэлгэрдэг ч
Яаран буцдаг жамтай
Ямаа түүнийг иддэг ч
Яргуй болдоггүй нь тамтай.
Ганцаараа байхдөө өөрийгөө шинж
Гаднаас биш дотроосоо эр
Зүрхний чинь ховдолд бурхан мэндлэх ёстой байтал
Цусны чинь дусалд аалз сэрвэл яана вэ?
Жаахан л халах юм бол архи нь цаашаа чангаана
Жаргалтай юм шиг хэрнээ зовлон болж хувирна
Өчигдөрхөн л цээжинд сэрж байсан арслан
Өглөө нь хулгана болж зүрхэнд орж үхнэ.
Нагаржунайн шүлэг энгийн мөртлөө утгын гүн нь далай мэт
Налиндара хийдийн тэргүүнийг алтадсан мэт болоод нэн гайхамшиг
Найргийг тэгтэл өдгөө цагт хийвсэр үгийн наадам болгоод
Найрагчийн титмийг луус ч болов толгойдоо зүүснийг үзвэл тэд юу гэхсэн бол?
Задгай амьдралаа зөв гэж боддог хүн бий
Задгй амьдралаа эрх чөлөө гэж бодох явдал бий
Задгай явсны үр эцэстээ боловсорч
Задгай өссөн үр хүүхэд нь задгайрч эвдэрнэ.
Алтан нарны гэрэлд атаархаад ер нэмэргүй
Амьтны орчлонг гийгүүлэхдээ алагчлалгүй тусна
Аяганы амсар зуулгахдаа алгасаад ер нэмэргүй
Ам руу орохын цагт хаанд ч харцанд ч адилхан.
Мэрэгч хулгана үндсийг сэндийлсээр аварга царс унах байтал
Мэргэдийн санаа мянган жилийн настай
Мэдэл ихтэнд тавин жилийн хаанчлал хангалуун атал
Мэхийж сүслэм уул усанд зуун жилийн нас юу ч биш.
Цас гэдэг юу юм бэ?
Чиний залуу насыг аван аван цаашаа давхилдаж байгаа морьд юм
Цаг гэж юу юм бэ?
Чамайг залхууран хэвтэхэд чинь эргэн эргэн харж инээмсэглэсээр явчихаж бүсгүй юм.
Жаргаж нэг үзэхсэн гэж хааяа бодох юм
Зовж үлэхсэн гэж бодож үзсэн үү?
Үгүй юм байна шүү
Үнэндээ чухам тийм дээ
Жаргалын хаалгыг тэгвэл юугаар нээдгийг мэдэх үү?
Мэдэхгүй ээ
Мэдэж авахад гэмгүй ээ
Зовлонгийн түлхүүрээр л тэр чинь онгойдог юм.
Яргуй эрт дэлгэрдэг ч
Яаран буцдаг жамтай
Ямаа түүнийг иддэг ч
Яргуй болдоггүй нь тамтай.
Ганцаараа байхдөө өөрийгөө шинж
Гаднаас биш дотроосоо эр
Зүрхний чинь ховдолд бурхан мэндлэх ёстой байтал
Цусны чинь дусалд аалз сэрвэл яана вэ?
Жаахан л халах юм бол архи нь цаашаа чангаана
Жаргалтай юм шиг хэрнээ зовлон болж хувирна
Өчигдөрхөн л цээжинд сэрж байсан арслан
Өглөө нь хулгана болж зүрхэнд орж үхнэ.
Нагаржунайн шүлэг энгийн мөртлөө утгын гүн нь далай мэт
Налиндара хийдийн тэргүүнийг алтадсан мэт болоод нэн гайхамшиг
Найргийг тэгтэл өдгөө цагт хийвсэр үгийн наадам болгоод
Найрагчийн титмийг луус ч болов толгойдоо зүүснийг үзвэл тэд юу гэхсэн бол?
Задгай амьдралаа зөв гэж боддог хүн бий
Задгй амьдралаа эрх чөлөө гэж бодох явдал бий
Задгай явсны үр эцэстээ боловсорч
Задгай өссөн үр хүүхэд нь задгайрч эвдэрнэ.
Алтан нарны гэрэлд атаархаад ер нэмэргүй
Амьтны орчлонг гийгүүлэхдээ алагчлалгүй тусна
Аяганы амсар зуулгахдаа алгасаад ер нэмэргүй
Ам руу орохын цагт хаанд ч харцанд ч адилхан.
Мэрэгч хулгана үндсийг сэндийлсээр аварга царс унах байтал
Мэргэдийн санаа мянган жилийн настай
Мэдэл ихтэнд тавин жилийн хаанчлал хангалуун атал
Мэхийж сүслэм уул усанд зуун жилийн нас юу ч биш.
Цас гэдэг юу юм бэ?
Чиний залуу насыг аван аван цаашаа давхилдаж байгаа морьд юм
Цаг гэж юу юм бэ?
Чамайг залхууран хэвтэхэд чинь эргэн эргэн харж инээмсэглэсээр явчихаж бүсгүй юм.
Жаргаж нэг үзэхсэн гэж хааяа бодох юм
Зовж үлэхсэн гэж бодож үзсэн үү?
Үгүй юм байна шүү
Үнэндээ чухам тийм дээ
Жаргалын хаалгыг тэгвэл юугаар нээдгийг мэдэх үү?
Мэдэхгүй ээ
Мэдэж авахад гэмгүй ээ
Зовлонгийн түлхүүрээр л тэр чинь онгойдог юм.
Wednesday, February 08, 2012
Эрлийз
гэдэг номоо уншаад дуусгачихсан. Уншихад амар бичлэгтэй ном байна лээ. Зарим япон хэл дээрх ном хэцүү, унших явцдаа яагаад ч юм ядраад байдаг юм. Бодвол ханз энэ тэр ихтэй байдаг байх. Энэ ном аргагүй л хүүхдэд зориулсан байна лээ.
Агуулга нь их хөөрхөөн бас.
Хүүг мэдээ орсон цагаас эхлээд л гэр бүлийн гишүүд гэх юм бол аав нь өөрөө тэгээд нохой нь байсан. Аав нь нохойгоо миний эхнэр гэдэг байсан болохоор хүү ч ээжээ гэж боддог байсан. Хүүгийн ангийх нь хүүхдүүд аавыг нь жаахан сумтай энэ тэр гэж гоочлоно.
Жишээ нь цэцэрлэгт байхад нь багш нь гэр бүлийнхнийгээ зурах даалгавар өгөхөд хүү мэдээж аавыгаа мөн нохойгоо зурна. Тэгэхэд багш нь амьтан зурахгүй, гэр бүлийн гишүүнээ л зур гэхэд хүү энэ чинь миний ээж хэлээд ангиар нэг юм болно. Ангийх нь нэг хүүхэд тэнэг юм уу мангар юм уу? хэзээ нохойноос хүн төрж байсан гээд л. Тэгсэн нэг охин харин өмөөрнө. Манай ээж бас нохойгаа манай гэр бүлийн нэг гишүүн гэдэг юм чинь гээд л.
Тэгсэн нэг удаа нохой нь алга болчихно. Аав нь ажлаа өчнөөн хоног цалгардуулан байж нохойгоо хайна. Аавынхаа уруу дорой царайг хараад хүү тэсэхээ байгаад хамаатныхаа эгчээс ээжийнхээ тухай асууна. Энэ нохой чинь миний жинхэнэ ээж биш биз дээ, миний жинхэнэ ээж хаачсан юм бэ гэж ирээд л.
Жинхэнэ ээж нь ааваас нь үе мултарсан дүү залуухан хүүхэн байсан гэнэ. Тэгээд жаал хүү төрж гэнэ. Тэгсэн удалгүй хамаатных нь эгчийн гэрийн үүдэнд өлгийтэй хүүгээ орхиод цаасны булан дээр "Уучлаарай надад итгэл алга" гэж бичсэн байсан гээд хүүд тэр бичгийг нь үзүүлнэ. Аав нь залуухан эхнэрээ хагас жил цөхрөлтгүй хайсны эцэст нэгэн нохой дагуулж ирэн хүүгээ аваад явсан гэнэ. Тэрнээс хойш нохойндоо эхнэрийнхээ Ёоко гэдэг нэрийг өгнө. Ингээд аав хүү нохой гурав хүнээс нээх дутахааргүй өнөө маргаашаа болгоод л байдаг амьдрал нь эхэлсэн түүхтэй.
Нэгэн өдөр нохой Ёоко нь олдлоо гэсэн мэдээ ирнэ. Нэлээд сульдсан байна. Нас нь явсан байсан болохоор удалгүй диваажинд очно. Ёокогийнхоо ажил явдлыг гэр бүлийн хүрээнд ёслол төгөлдөр үйлдэнэ.
Нэг иймрхүү агуулгатай ном байсан шүү журмын нөхдөө. Бидний бодсон ... биш байсан шүү ккк
Tuesday, February 07, 2012
Дахиад л
Цас. Гэхдээ би өнөөдөр ажилдаа яваагүй ээ. Учир нь бага минь ingluenza хүрчихсэн. 5 хоног гэртээ байхгүй бол болохгүй. Халуун нь гайгүй нээх өндөр биш ч ааштай байна өө. Ээжээс салах шинжгүй тувт дагаад л. Хамар луу нь урт нарийхан чихний хөвөн шиг хөвөн хийж байгаад л хариуг нь гаргаад ирнэ лээ. Мэдээж охин минь аймаар чарлана биз дээ. Одоо тэр эмчийгээ хараад шууд л уйлдаг болж байна дөө.
Үдээс хойш гарах ажилтай юмсан. Уг нь гараад алхчихна гэж бодож байсан юм сан. Ойрд алхаж бариагүй болохоор. Цаснаар яаж ч алхах вэ дээ? Машинаар явахаар зогсоол хайх гэж бас ядаргаа байдаг юм .
Өө тийм. Хамгийн дургүй хүргэсэн зүйл нь юу гээч. Би охиноо 2 өдөр хараад 5 дахь өдөр нөхрийгөө ажлаасаа чөлөө аваад хараадхаач гэсэн чинь за гэсэн юм. Тэгээд нөхөр дарга дээрээ ороод чөлөө гуйж л дээ. Тэгсэн хариулт нь юу гээч. Бодохоор л уур хүрээд зарим нэг япончууд яахаараа ийм т1 байдаг байна аа гэж бодоод л байж байна. За тэр хариулт нь болбоос
-Чи эхнэрийгээ ажилд нь явуулах гэж чөлөө авч байгаа юм уу? Японд бол нөхрүүд нь ажлаа хийгээд мөнгөө олоод, эхнэрүүд нь гэртээ хүүхдээ хардаг юм. Гэхдээ чи яахав гадаад хүн юм чинь амар амар гэсэн гэнэ ээ.
Юу гэсэн үг вэ? Одоо чинь цаг үе өөр болчихоод байхад. Хуучинсаг үзлээ хаяагүй, эмэгтэй хүмүүсийг аймаар доромжилж байгаа байхгүй юу. Уг нь японд ч гэсэн хүүхэд өсгөх ажилд аавуудын оролцоог чухалчлаад сурталчлаад байдаг болсон шдээ. Тэр дарга сонсоогүйм байх даа. Мөнгөндөө гол нь биш ш дээ. Гэр бүлийн харилцаанд аавуудын үүрэг чухал болчихоод байхад. Аавууд л гэж мөнгө олж ирдэг гэсэн ойлголт байхгүй шд тийм үү?
Ээжүүд ч гэсэн хааяа нэргүй ажлаас чөлөөлөгдөж, дуртай ажлаа хийж байвал сэтгэл санаа ч өөдрөг байна шдээ.
Сүүлийн үед японд эмэгтэйчүүд хүүхэд төрүүлэх, өсгөх ажлаас халшраад төрүүлсэн хүүхдээ алах, орхих, гэр бүийн хүчирхийлэл үйлдэх гээд л олон асуудал гараад байгаам. Аргагүй шдээ. Аавуудыг нь хүүхэд харах ажлаас нийгмээрээ ингэж тусгаарлаад байхаар чинь.
За тэгээд ийм үг сонссон хүмүүс чинь яг л сэтгэл санаа тайван амарч харагдана шдээ. Би л өөрөө хүүхдээ харна даа. Хүүхдээ ч хараад ажлаа ч хийгээд үзүүлээд өгөх юм чинь энэ т1үүдэд. Хэхэ
Ер нь энэ япон хүмүүстэй хамт ажиллана гэдэг тийм ч амар эд биш дөө. Заримдаа их т1 зан гаргана шүү дээ.
Үдээс хойш гарах ажилтай юмсан. Уг нь гараад алхчихна гэж бодож байсан юм сан. Ойрд алхаж бариагүй болохоор. Цаснаар яаж ч алхах вэ дээ? Машинаар явахаар зогсоол хайх гэж бас ядаргаа байдаг юм .
Өө тийм. Хамгийн дургүй хүргэсэн зүйл нь юу гээч. Би охиноо 2 өдөр хараад 5 дахь өдөр нөхрийгөө ажлаасаа чөлөө аваад хараадхаач гэсэн чинь за гэсэн юм. Тэгээд нөхөр дарга дээрээ ороод чөлөө гуйж л дээ. Тэгсэн хариулт нь юу гээч. Бодохоор л уур хүрээд зарим нэг япончууд яахаараа ийм т1 байдаг байна аа гэж бодоод л байж байна. За тэр хариулт нь болбоос
-Чи эхнэрийгээ ажилд нь явуулах гэж чөлөө авч байгаа юм уу? Японд бол нөхрүүд нь ажлаа хийгээд мөнгөө олоод, эхнэрүүд нь гэртээ хүүхдээ хардаг юм. Гэхдээ чи яахав гадаад хүн юм чинь амар амар гэсэн гэнэ ээ.
Юу гэсэн үг вэ? Одоо чинь цаг үе өөр болчихоод байхад. Хуучинсаг үзлээ хаяагүй, эмэгтэй хүмүүсийг аймаар доромжилж байгаа байхгүй юу. Уг нь японд ч гэсэн хүүхэд өсгөх ажилд аавуудын оролцоог чухалчлаад сурталчлаад байдаг болсон шдээ. Тэр дарга сонсоогүйм байх даа. Мөнгөндөө гол нь биш ш дээ. Гэр бүлийн харилцаанд аавуудын үүрэг чухал болчихоод байхад. Аавууд л гэж мөнгө олж ирдэг гэсэн ойлголт байхгүй шд тийм үү?
Ээжүүд ч гэсэн хааяа нэргүй ажлаас чөлөөлөгдөж, дуртай ажлаа хийж байвал сэтгэл санаа ч өөдрөг байна шдээ.
Сүүлийн үед японд эмэгтэйчүүд хүүхэд төрүүлэх, өсгөх ажлаас халшраад төрүүлсэн хүүхдээ алах, орхих, гэр бүийн хүчирхийлэл үйлдэх гээд л олон асуудал гараад байгаам. Аргагүй шдээ. Аавуудыг нь хүүхэд харах ажлаас нийгмээрээ ингэж тусгаарлаад байхаар чинь.
За тэгээд ийм үг сонссон хүмүүс чинь яг л сэтгэл санаа тайван амарч харагдана шдээ. Би л өөрөө хүүхдээ харна даа. Хүүхдээ ч хараад ажлаа ч хийгээд үзүүлээд өгөх юм чинь энэ т1үүдэд. Хэхэ
Ер нь энэ япон хүмүүстэй хамт ажиллана гэдэг тийм ч амар эд биш дөө. Заримдаа их т1 зан гаргана шүү дээ.
Friday, February 03, 2012
Харш өдөр
Үүгээр цас ихтэй гэж хэлсэн дээ. Ялангуяа япон тэнгис дагуух нутгаар. Манайх чинь яг тэр япон тэнгисийн эрэг дээр байдаг юм.
Өглөө босч бага бид 2 албандаа явцгаах бэлтгэлээ базаачихаад аминдаа эрт гарав аа. Машиныхаа цас энэ тэрийг буулгана гэсэн шүү юм бодоод л. Тэгсэн юу вэ? Гадаах цас, миний өвдгөөр таттал хунгарласан байвал яах уу? Машинаа хөдөлгөх гээд чаддаггүй ээ, хальт урагшаа хөдлөөд таг. Ухардаг ч үгүй шүү. Хүрзээр цасаа малтаад ч хөдөлдөггүй. Машин дотор охин чарлаад болдоггүй. Эхлээд цэцэрлэг, ажил руугаа яриад жаахан хоцорч очих юм шиг байна гэсэн улсууд бүр үдээс өмнө амрахаар болов. Учир нь нөхөр үдийн цайныхаа цагаар ирж гаргаж өгнө гэсэн тул. Тэр болтол гэртээ орж байхгүй бол охиноо дааруулчихна гэсэн шийдэлд хүрэв.
Ажлаа тараад гэртээ ирсэн чинь хажуу айлын ганц бие хүүхэн 3 залуу цуглуулчихсан машинаа гаргах гээд цас ухаж байнаа. Тэгсэн чинь хачин хүүхэн чинь манай зогсоол дээр баахан цас овоолчихосн байж уу. Намайг ирсэн чинь цас ухаж байсан хүүхэн шууд гэртээ ороод, өнөө залуус нь хүрзээ бариад шууд цаашаа алхдаг гэнээ. Уур хүрээд л байлаа. Томыгоо бассейнд нь хүргэж өгчихөөд, багыгаа авахаасаа өмнө ирж цасаа жаал хүрзэдлээ. Ингээд яваад ирэх хооронд хажуу айлын хүүхэн машинаа унаад ажилдаа явчихсан байж уу. Тэр хүүхэн оройн цагаар ажилладаг юм. Яг ямар ажил хийдгийг нь мэдэхгүй.
Хүний газар, нялх нойтон хүүхэдтэй би чинь хэрүүл уруул хийхээс халшраад. Нөхөртөө л баахан хов ярьлаа шд. Хажуу айлын хүүхэн харьж ирээд толийтол арилгасан байхыг минь хараад харин ч санаа зовсон байхдаа биднээс.
3 дахь зурган дээрх бол нэг хүнсний дэлгүүрийн гадаах зогсоол. Бүлээвтэр ус гараад цасаа хайлуулчихна.
Tuesday, January 31, 2012
Эгдүүтэй 1
Миний бага эгдүүтэй гэж жигтэйхэн болж байна өө.
Эрдмүүд нь арвижаад л.
Моши моши гэхээр аль нэг гараа чихэн дээрээ аваачна.
Жёозү жёозү гэхээр алгаа ташина.
Инай инай баа гэхээр 2 гараа толгойныхоо аль хүрэх л газар байна тэнд аваачна.
Дээрх япон үгнүүдийг монголоор нь хэлсэн ч ойлгоно шүү хүмүүсээ миний охин чинь. Тэхгүй бол монгол хэлийг нь заагаач ээ гээд байдаг шүү зарим нэг хүмүүс хэхэ. Эхнийх нь байна уу, дараагийнх нь мундаг, гурав дахь нь утгачилбал хаана байна гэсэн үг.
Дүүжин гэхээр толгойгоороо гэдийнэ, даажин гэхээр буцааж толгойгоо бөхийлгөнө. Ээж нь дүүжин даажин гээд тэвэрч байгаад арагш нь тонгойлгож бөхийлгөөд тоглодог юм.
Тачи тачи гэхээр алгаараа гарын алга цохино. Энэ нь ихэвчлэн цэцэрлэгийн насны хүүхдүүд гэртээ харихдаа ч юм уу салж явахдаа баяртай гэсэн мэндчилгээ болгож бие биенийхээ гарын алгыг нийлүүлдэг юм. Энэ эрдмийг аниа нь их хичээнгүйлэн зааж байгаа.
Багш нар нь тарахад нь саёонара гээд гараа даллахаар охин минь бас гараа хальт өргөнө.
Чёодай надаа гэхээр гарт нь байсан юм аа өгнө.
Аа гэхээр амаа ангайна.
Ойрхон эмнэлэг ороод вакцин хийлгэчихсэн чинь эмчийгээ хараад таниад учиргүй чарладаг болчихсон. Зүгээр л үзүүлээд гарах гэж байхад хүртэл хэхэ.
Орой албанаас нь авах гээд очихоор намайг хараад инээд алдаад л мөлхөнө гэж үзүүлж өгнө.
Юм түшиж босчоод байдаг болчихсон. Хальт ганц нэг хөлөө зөөгөөд байна лээ.
Зурагтны өмнө оччихоод үнэтэй авсан шидтэй зурагтыг минь балбаж өгнө. Тэр зурагт ч яахав хараа нь муудчихна гээд холдуулахаар буцаад л жирийлгэнэ, бүр эргэж хараад зугтаана.
Жижиг сажиг зүйлийг хуруугаараа барьдаг болчихсон, шууд л ам руугаа явуулна.
Шүлс нь байнга гоожоостой. Заримдаа тэрнийгээ савриулж ирээд л хэл амаа дуугаргаад байна. Монголд бол тэнгэр задраана гэдэг дээ.
Нэг юм яриад л байна. Их чалчаа болж байна.
Нойрондоо их харам. Дутуу сэрчээд л нүдээ тас аниастай л уйлаад байна.
Ээжийнхээ номын тавиур доторх номнууд, дэвтэр, бичиг цааснуудыг кайфтай нь аргагүй татаж гаргаж ирнэ. Ээж нь буцааж хийх гэж үгээ хэлнэ.
Өөр чинь юу билээ?
За энэ бүх эрдмийг их л дээрээс сурсан юм, бичнэ гэж явсаар байтал...
Нээрээ охин минь дараа сарын дундуур ОЙ хүрэх нь, энэ цаг хугацаа үнэхээр хурдан юм аа. Төрсөн өдрийн баярыг хэрхэн тэмдэглэх талаар үе үе ярилцаад байгаа ч ажлын өдөр таарна...
Эрдмүүд нь арвижаад л.
Моши моши гэхээр аль нэг гараа чихэн дээрээ аваачна.
Жёозү жёозү гэхээр алгаа ташина.
Инай инай баа гэхээр 2 гараа толгойныхоо аль хүрэх л газар байна тэнд аваачна.
Дээрх япон үгнүүдийг монголоор нь хэлсэн ч ойлгоно шүү хүмүүсээ миний охин чинь. Тэхгүй бол монгол хэлийг нь заагаач ээ гээд байдаг шүү зарим нэг хүмүүс хэхэ. Эхнийх нь байна уу, дараагийнх нь мундаг, гурав дахь нь утгачилбал хаана байна гэсэн үг.
Дүүжин гэхээр толгойгоороо гэдийнэ, даажин гэхээр буцааж толгойгоо бөхийлгөнө. Ээж нь дүүжин даажин гээд тэвэрч байгаад арагш нь тонгойлгож бөхийлгөөд тоглодог юм.
Тачи тачи гэхээр алгаараа гарын алга цохино. Энэ нь ихэвчлэн цэцэрлэгийн насны хүүхдүүд гэртээ харихдаа ч юм уу салж явахдаа баяртай гэсэн мэндчилгээ болгож бие биенийхээ гарын алгыг нийлүүлдэг юм. Энэ эрдмийг аниа нь их хичээнгүйлэн зааж байгаа.
Багш нар нь тарахад нь саёонара гээд гараа даллахаар охин минь бас гараа хальт өргөнө.
Чёодай надаа гэхээр гарт нь байсан юм аа өгнө.
Аа гэхээр амаа ангайна.
Ойрхон эмнэлэг ороод вакцин хийлгэчихсэн чинь эмчийгээ хараад таниад учиргүй чарладаг болчихсон. Зүгээр л үзүүлээд гарах гэж байхад хүртэл хэхэ.
Орой албанаас нь авах гээд очихоор намайг хараад инээд алдаад л мөлхөнө гэж үзүүлж өгнө.
Юм түшиж босчоод байдаг болчихсон. Хальт ганц нэг хөлөө зөөгөөд байна лээ.
Зурагтны өмнө оччихоод үнэтэй авсан шидтэй зурагтыг минь балбаж өгнө. Тэр зурагт ч яахав хараа нь муудчихна гээд холдуулахаар буцаад л жирийлгэнэ, бүр эргэж хараад зугтаана.
Жижиг сажиг зүйлийг хуруугаараа барьдаг болчихсон, шууд л ам руугаа явуулна.
Шүлс нь байнга гоожоостой. Заримдаа тэрнийгээ савриулж ирээд л хэл амаа дуугаргаад байна. Монголд бол тэнгэр задраана гэдэг дээ.
Нэг юм яриад л байна. Их чалчаа болж байна.
Нойрондоо их харам. Дутуу сэрчээд л нүдээ тас аниастай л уйлаад байна.
Ээжийнхээ номын тавиур доторх номнууд, дэвтэр, бичиг цааснуудыг кайфтай нь аргагүй татаж гаргаж ирнэ. Ээж нь буцааж хийх гэж үгээ хэлнэ.
Өөр чинь юу билээ?
За энэ бүх эрдмийг их л дээрээс сурсан юм, бичнэ гэж явсаар байтал...
Нээрээ охин минь дараа сарын дундуур ОЙ хүрэх нь, энэ цаг хугацаа үнэхээр хурдан юм аа. Төрсөн өдрийн баярыг хэрхэн тэмдэглэх талаар үе үе ярилцаад байгаа ч ажлын өдөр таарна...
Monday, January 30, 2012
Сурах ч юм бил үү
Уйдаж байнаа
Энэ цаснаас. Гэхдээ уйдаж байгаа нь томчууд л юм шиг байна дөө. Хүүхдүүд бол ондоо.
Багын цэцэрлэг нь цасаар тоглуулсан бололтойм хүүхдүүдээ. Миний бага хүртэл цас барьж үзсэн гэсэн. Гэхдээ жаахан ярвайгаад дургүй янзтай байсан гэнэ лээ. Бага багаар хорвоотой танилцаад л явна.
Зураг1. Томын сургуулийн биеийн тамирын талбай. Бид хөлдөж үхэх гээд байхад энэ хүүхдүүд үү.
Зураг2. Багын цэцэрлэгийн үүдэн дэх мод болон цэцэг. Цасан гоёлоо өмсөхөөр хөөрхөн юм аа уг нь.
Friday, January 20, 2012
Цас болон бас бус
Манай энд их цастай байна өө. Над шиг хувийн орж гарах ажил ихтэй хүнд их хэцүүмөө. Хурдтай давхиж болохгүй, машинаа зогсоох гэж хамаг цаг аваад хаячихна.
Хамгийн сүүлийн сонин гэвэл бага минь салхин цэцэгтээд авсан. Эдгээд буцаад албандаа орчлоо. Уг нь вакцинаа хийлгээд яваад байсан чинь салхин цэцэгтсэн бол сарын дараа бусад төрлийн вакцинаа хийлгэдэг гэнэ.
Томын хичээлийн нээлттэй өдөрлөг болоод, гаднаас орж ирэхдээ гар хөлөө сайтар угаах, ариун цэврийн тухай байсан. Тэрний дараагаар зааланд бүгд Эрдэнэт хүний амийг олж төрөхийн чухлын талаар эцэг эхчүүд болон 6-р ангийн хүүхдүүдэд зориулсан лекц сонсгосон. Тэрний дараагаар анги ангиараа хуралдсан. Нээх сүртэй хурал биш дөө. Лекцийн талаарх сэтгэгдэл, хүүхдийнхээ тухай ерөнхий байдлын талаар ярилцсан.
Зураг1. Тэр жижиг модон дээрх цас яг л торхтой зайрмаг шиг л харагдаж байна уу?
Зураг2. Нэг шөнө орсон цас нэг иймэрхүү. Өглөө яарч ядаж байхад машин дээрх цасаа буулгана гэж бас нэг том ажил.
Бас л ориг
болж уу. Найзынхаа захиалгаар нэхсэн. Гоё ороолт нэхэж өгье өө гээд байхад л заавал энийг нэхүүлж авна гээд. Олон ороолт байгаа гэнээ. Дахин нэгийг нэмж нэхэх бодолтой байгаа. Эхлээд аалзны тор шиг хээ мээ нь нэхэхэд ярвигтай санагдаад барьж авахгүй ч дотроо бол хурдхан шиг нэхэж өгөх юмсан гэж бодоод байсан чинь нэхээд эхэлсэн харин гоёмсог санагдаад, урам зориг дүүрэн байлаа. Гэртээ бас нэхнээ. Нийт том дунд жижиг хосолсон 3 -ыг нэхэж өгнөө. Хайчлаад л хаячихгүй бол насны л юм болох байх дөө. Мэдээж номноос харж нэхэж байгаа, зарим нэхээсийг нь жаахан ойлгохгүй байна аа. Иймэрхүү зүйл нэхдэг хүнтэй танилцах юмсан. Нойтон хамуу шиг наалдан пад болохгүй юу.
Энэ гэхдээ цавуудаагүй байгаа. Цавуудаад хатуу болгоод өгөхөөр их гоё болдог юм шиг байна лээ.
Thursday, January 19, 2012
Ийм нэгэн ном
Ерөнхийдөө таалагдсан. Энэ номын талаар ихл шуугиж энд тэнд олон бичигдсэн болохоор энд нуршаад яахав гэж бодлоо.
Монголдоо очоод ажиллах ажлын байраа өөрөө нээхээр шийдсэн. Хэ хэ. Ингэхийн тулд сониуч зангаа гээж болохгүй. Үнэнч шудрага байх. гэх мэт зөндөө л зөвлөгөө байна лээ. Бүгдийг нь биелүүлдэг бол ч...
Бас тэр багшийн тухай бичсэн нь их таалагдсан. 10 жилийн нэг дурсамж шууд нүдэнд харагдаж байна лээ. Ингэсийн, физикийн хичээлийг хэлний гүнзгий гэдэг утгаар нь жаахан ойшоодоггүй байснаа гэнэт ухаан ороод ойлгоод самбарт гарч бодлого бодов оо. Зөв бодсоор атал 3 тавихаар нь уур хүрээд дахиж физикийнн хичээлийг сонирхоо ч үгүй, хүн цоорж болно биз дээ. Аймаар ууртай байна уу?ккк
Таалагддаг зүйл3
Бага сургуульд өдрийн хоол өгнө. Өглөө 7:30-д гэрээс гараад үдээс хойш 3,4-т тарж байгаам чинь аргагүй биз дээ. Их дажгүй өдрийн хоолтой, би ажлын шугамаар бага сургууль орохдоо идэж үзсэн юм. Заримдаа бага сургууль явахаар бол өдрийн хоол өгөх үү гэж асуух нь холгүй ээ хэхэ.
Өдөр бүр хоолон дээрээ сүү уулгана. Аль болох загас идүүлнэ. Сүүлийн үед үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжинэ гээд дан дотоодын бүтээгдэхүүн хэрэглэдэг болсон. Тэр дундаа өөрсдийн муждаа тариалсан хүнс хүнсний ногоогоо хэрэглэнэ гэсэн уриатай.
Сар бүр тухайн сарын өдрийн хоолны цэсийг эцэг эхчүүдэд А4-ийн цаасан дээр ар өвөргүй хэвлэж гаргаж өгнө. Өдөр бүр өөр өөр хоолны цэстэй.
Өглөөний цайгаа заавал ууж байхыг уриалсан элдэв сурталчилгаа, судалгаа, сургалт явуулна. Өглөөний цайны ач холбогдлын тухай аль цэцэрлэгт байхын заагаад эхэлнэ.
Эрт унтаж эрт босохыг бас уриална. Сар бүрийн аян явуулна. Гэртээ даалгавараа болон бие дааж хичээл хийхдээ зурагтаа унтрааж анхаарлаа төвлөрүүлж хийхийг уриална. Бага сургуулийн 1, 2 ангийнхан орой 9 гэхэд орондоо орсон байх ёстой гэнэ. 3,4 ангийнхан 9:30 гэхэд орондоо орсон байх ёстой, 5,6 ангийнхан 10 гэхэд орондоо орсон байх ёстой гэж заана. Учир нь хүний тархи 10-аас хойш амарсан байдаг гэсэн. Ялангуяа хүүхдийн тархи.
Өдөр бүр хоолон дээрээ сүү уулгана. Аль болох загас идүүлнэ. Сүүлийн үед үндэсний үйлдвэрлэлээ дэмжинэ гээд дан дотоодын бүтээгдэхүүн хэрэглэдэг болсон. Тэр дундаа өөрсдийн муждаа тариалсан хүнс хүнсний ногоогоо хэрэглэнэ гэсэн уриатай.
Сар бүр тухайн сарын өдрийн хоолны цэсийг эцэг эхчүүдэд А4-ийн цаасан дээр ар өвөргүй хэвлэж гаргаж өгнө. Өдөр бүр өөр өөр хоолны цэстэй.
Өглөөний цайгаа заавал ууж байхыг уриалсан элдэв сурталчилгаа, судалгаа, сургалт явуулна. Өглөөний цайны ач холбогдлын тухай аль цэцэрлэгт байхын заагаад эхэлнэ.
Эрт унтаж эрт босохыг бас уриална. Сар бүрийн аян явуулна. Гэртээ даалгавараа болон бие дааж хичээл хийхдээ зурагтаа унтрааж анхаарлаа төвлөрүүлж хийхийг уриална. Бага сургуулийн 1, 2 ангийнхан орой 9 гэхэд орондоо орсон байх ёстой гэнэ. 3,4 ангийнхан 9:30 гэхэд орондоо орсон байх ёстой, 5,6 ангийнхан 10 гэхэд орондоо орсон байх ёстой гэж заана. Учир нь хүний тархи 10-аас хойш амарсан байдаг гэсэн. Ялангуяа хүүхдийн тархи.
Monday, January 16, 2012
Зургийн үзэсгэлэн
Том минь зургийн дугуйланд явдаг юм. Сард 2 удаа.
Тэр нь жилийн эхэнд тайлан гаргаж үзэсгэлэн зохион байгуулдаг юм. Багшийн бүтээлийн үзэсгэлэн юм даа, тэр дунд шавь нарынхаа бүтээлийг хавчуулчихдаг сэргэлэн багш аа. Бас бүтээлээ чамгүй өндөр үнэлээд зарчихна, сүйхээтэй багш аа. Ихэвчилэн сургууль, цэцэрлэг, эмнэлэг гэсэн байгууллагууд авч үүдэндээ өлгөсөн харагддаг юм. Манай эндээ л нэртэй багш. Сонин сэтгүүлд эссэ энэ тэр бичдэг гэсэн. Би тэр эссэнийх нь цуглуулгыг авч уншсан. Аль жилийн өмнө.
Охин минь 2 жил дараалж зургийн үзэсгэлэнгээ гаргав, ээж бол амны бэлгээс ашдын бэлэг гээд л эмээ өвөөд нь сайрхаад байгаам. хэхэ Жаазанд хийгээд өлгөчихөөр амилаад л явчихдаг юм байна шүү. Хэдэн жилийн дараа гэр минь охиныхоо жаазтай бүтээлээр цалгих юм байна л даа. Дээрээс нь бага зулзагын бүтээл нэмэгдчүүл ч...
Энэ багш нь хүүхдүүдээ тэгж зур, ингэж зур гэж ерөөсөө загнадаггүй. Хүүхдүүдтэйгээ нийлчээд чанга чанга хөхрөөд л байна. Чөлөөтэй сэтгүүлж байгаад л тэрэн дунд нь ганц нэг хэлэх юм аа хэлдэг юм шиг санагдсан. Охин энэ багшдаа хайртай гэж жигтэйхэн, загнадаггүй болохоор нь ккк. Дан ч зураг зураад байдаггүй юм билээ. Баримлын шавар энэ тэрээр юм хийдэг гэсэн. Охин бол зурах л дуртай учраас зураад л суудаг гэсэн.
Зураг: За энэ бол түрүү жилийн үзэсгэлэнд тавьсан бүтээл нь. Эдний хүүхэлдэйн киноны баатар. Энд байдаг хүмүүс хараад шууд таних байх өө. Жилийн турш зөндөө л зураг зурна, гоё болсныгоо тавь гэж хэлдэггүй юм шиг байна лээ. Хүүхэд өөрөө энийг л зурж тавина гэсэн бол тэрийгээ л зурна. Ялангуяа охин минь бол хажуугаас нь юм хэлчүүл бөөн юм болох юм шиг байгаан.
Sunday, January 15, 2012
Таалагддаг зүйл2
Энд бага, дунд, ахлах сургууль тус тус өөрийн гэсэн байртай. Бага сургуулий төгсөөд орох дунд сургууль нь ихэвчлэн шийдэгдсэн байдаг юм шиг билээ. Гэрийнхээ байршлаас хамаардаг гэж дуулсан. Харин ахлах сургууль нь хүүхэд өөрийн хүссэн ахлах сургуульдаа явдаг гэсэн. Ингэхдээ улсын харъяа дээрээс нь чанар сайтай сурууль өрсөлдөөн ихтэй байдаг гэсэн. Ахлах сургууль нь төлбөртэй гэж дуулсан. За ахлах дунд сургуулийн талаар дараа мэдээлэл цуглуулж оруулахыг бодноо. Эхлээд бага сургуулиа дуусганаа.
Бага сургууль учраас бүх бага ангийн хүүхдүүд нэг дор, нэг цагт хичээллэнэ. Манайх шиг өлгөө өдөр гэсэн ээлж байхгүй. Мэдээж 1-р ангийнхан эрт тарна.Анги томрох тусам тарах цаг нь оройтно. Ихэвчлэн 4-с хойш тарна. Охин минь 3-р анги учраас долоо хоногийн 2 өдөр нь 4-т, бусад өдөр нь 3-т тардаг.
Бүх сургуулиуд нь гаднаа маш том бие тамирын талбайтай. Манайхан шиг сургуулийн талбайд хэн дуртай нь байшин барьчихдаггүй. Талбайгаа ч маш сайн ашиглана. Сурагчдаа биеийн тамиртай үнэн сайн нөхөрлүүлнэ. Бүгд эрдэмтэн доктор болох албагүй шүү дээ. Тэрийг сайн ойлгодог улсууд. Тэр ч утгаараа спортын олон шилдгүүтдэй. Материаллаг бааз үнэн сайтай. Бүх юм байна. Багаасаа ингэж спорттой нөхөрлөсөн улсуудаас олимпийн аварга хэдэн арваараа төрөх нь аргагүйм биз дээ.
Өө тийм, бага сургуулиуд нь гаднаа бассейнтай. Зуны аагим халуунд түүнийгээ ашиглана. Долоо хоногт цагийн хуваарь гаргаад хичээллэнэ.
Бага сургууль нь дүрэмт хувцас өмсдөггүй. Харин биеийн тамирын хувцас, усны хувцас, өглөө оройд хичээлдээ өмсөж яавдаг малгай нь ижил байна.
Дунд сургууль, ахлах сургууль нь дүрэмт хувцас өмсөнө. Миний ойлгосноор хүүхэд яг гоёж гангалах гэдэг насан дээр нь дүрэмт хувцас өмсгөдөг юм шиг санагдсан. Тэр болтол энгийн хувцастайгаа. Гэхдээ хотоосоо шалтгаалаад дүрэмт хувцастай газар ч байдаг юм билээ. Хувийн сургууль мөн адил дүрэмт хувцас өмсөнө гэх мэт.
Дээр нэг эцэг эхийн хуралд сууж байсан багш нь ингэж хэлсэн. Охидуудад аль болох энгийн хувцас өмсгөхийг бодоорой. Тэхгүй бол нэг охин богинодуу дэрэвгэр юбкатай ирээд тэрийгээ үрчийгээд муухай болчих байх гэж санаа зовоод хичээлийн турш сандал дээрээ ч тухтай суулгүй, байнга юбкаа засаастай, анхаарлаа төвлөрүүлж чадахгүй байсан шүү гэсэн. Үнэн л үг.
Бас тэр хичээлдээ өмсөж явдаг шар малгай их учиртай. Шар өнгө бол гэрлэн дохионд анхааруулах утгатай учраас анхаар жолооч нараа энд сурагчид хичээлдээ явж байна шүү гэсэн дохио болж өгдөг. Өглөө хүмүүс ажил төрөлдөө яарчихсан байдаг тул аваар осол гарах нь их байдаг юм шиг байгаан.
Зураг: Охины минь сургуулиас өмсөхийг шаарддаг малгй нь. Эрэгтэй хүүхдүүд энэний саравчтай малгайг нь өмсөнө. 1-р ангид ороход нь эцэг эхчүүд өөрсдөө худалдаж авна. Жил болгон солиод байхгүй. Охин 3 жил өмсөж байна. Томдуулж авсан байхаа ээж. Угаасаа жаахан том авчихдаг юм хувцсыг нь.ккк
Friday, January 13, 2012
Будаа идчихмээр
Блогчин Нараагийн бичлэгийг уншаад охиныхоо сургуулийн талаар ганц нэг бичлэг оруулах юм байна шүү гэж бодоод л яваад байдаг юм, харин нэг л нөхцөл нь бүрдэж өгөхгүй байлаа. Нэг дор бүгдийг нь оруулж амжихгүй тул нэг нэгээр нь бичье. Мөн бага сургуулийн тухай бичнэ, дунд болон ахлах сургууль нь бас нэлээд өвөрмөц ертөнц гэсэн. Тэгээд ч очиж нүдээр харсан зэрэг мэдээллээр хомс болно.
Ерөнхий ойлголт: Японы бага сургууль 1-6 анги гэж байна. Хүн амын нягтралаас хамаарч бүлгийн тоо ондоо. Охины сургууль болохоор энэ хотдоо 2т орох учир 3-р анги нь 3 бүлэгтэй. Бусад ангиудыг сайн мэдэхгүй байна. Гэхдээ 1-р анги нь 4 бүлэгтэй гэсэн. Эд нар ангиа 3а, 3б гэдэггүй, 3-ын1, 3-ын 2 гэж дууддаг юм билээ. Бүр хөдөө тосгодоор нь бүхэл бүтэн нэг сургуулийн сурагчдын тоо нь 30 хэдхэн тоотой сургууль ч байдаг юм билээ. Би түрүү жил 12 сард очиж монголоо сурталчилсан сургууль гэхэд л 1-6 анги нийлээд л 34хөн сурагчтай байсан. Энэ нь оршин суугчдынх нь хот руу нүүх явдалтай холбоотой гэсэн.
Би охиныхоо ярианаас мөн өөрөө очиж байсан сургуулиудыг нь хараад үнэндээ атаархдаг. Материаллаг бааз үнэн хангалттай. Мөн дэг жаяг ч нарийн. Дөнгөж ирсэн хүмүүст бол эхэндээ ядаргаатай санагддаг юм билээ. Дасаад ирэхээр их зохион байгуулалт сайтай санагддаг.
Таалагддаг зүйлс1: Гэртэйгээ хамгийн ойрхон сургуульд явна. (Манайд ч нэлээд хэдэн жилийн өмнө ийм байсан. харин сүүлийн үед сургуулийн чанар, багш нарын ур чавдар бас бус өөр шалтгаанаар гэрээсээ хол сургуульд орох нь ихэссэн)
Ойрхон гэртэй 7-8 хүүхдүүдийг нэг бүлэг болгоно. Ингэхдээ 1-6-р ангийн бүх хүүхдээс бүрдүүлнэ. 6-р ангийн хүүхдийг ахлагчаар нь сонгоно. Тэгээд тэрнээс доош ангийн нэг хүүхдийг орлогчоор томилно. Орлогчийн үүрэг мэдээж ойлгомжтой. Орлогчийг ямар нэгэн шалтгаанаар сургуульд явахгүй тохиолдолд ахлана. Ингэж бүлэг болгох нь ямар ач холбогдолтой вэ гэхээр өглөө сургуульдаа явахаар 7:30-д гадаа бүлгээрээ цуглаад хамгийн том буюу ахлагч нь хамгийн урд, удаах том нь хамгийн ард энэ 2-ын дунд жижгүүдээ оруулаад нэг шугам болж алхана. Ээж аав нь хүргэж өгнө гэсэн ойлголт байхгүй. Хичээл тарах үед ангиудын цагийн хуваарь өөр өөр учраас өглөө тэр болгон өглөөний бүлгээрээ хамт тарцгаах нь ховор ч сардаа нэг удаа цугтаа тарцгаагаад байх шиг байдаг юм.
Гэхмэтчилэн оруулнаа.
Нэг зүйл мартсан байна. Хэрэв ямар нэгэн шалтгаанаар сургуульдаа явахгүй чөлөө авах, хожигдож очихоор бол энэхүү бүлгийнхээ ахлагчид тусгай бичиг бөглөж өгөөд анги даасан багшид нь дамжуулж өгөхийг хүснэ.
Ерөнхий ойлголт: Японы бага сургууль 1-6 анги гэж байна. Хүн амын нягтралаас хамаарч бүлгийн тоо ондоо. Охины сургууль болохоор энэ хотдоо 2т орох учир 3-р анги нь 3 бүлэгтэй. Бусад ангиудыг сайн мэдэхгүй байна. Гэхдээ 1-р анги нь 4 бүлэгтэй гэсэн. Эд нар ангиа 3а, 3б гэдэггүй, 3-ын1, 3-ын 2 гэж дууддаг юм билээ. Бүр хөдөө тосгодоор нь бүхэл бүтэн нэг сургуулийн сурагчдын тоо нь 30 хэдхэн тоотой сургууль ч байдаг юм билээ. Би түрүү жил 12 сард очиж монголоо сурталчилсан сургууль гэхэд л 1-6 анги нийлээд л 34хөн сурагчтай байсан. Энэ нь оршин суугчдынх нь хот руу нүүх явдалтай холбоотой гэсэн.
Би охиныхоо ярианаас мөн өөрөө очиж байсан сургуулиудыг нь хараад үнэндээ атаархдаг. Материаллаг бааз үнэн хангалттай. Мөн дэг жаяг ч нарийн. Дөнгөж ирсэн хүмүүст бол эхэндээ ядаргаатай санагддаг юм билээ. Дасаад ирэхээр их зохион байгуулалт сайтай санагддаг.
Таалагддаг зүйлс1: Гэртэйгээ хамгийн ойрхон сургуульд явна. (Манайд ч нэлээд хэдэн жилийн өмнө ийм байсан. харин сүүлийн үед сургуулийн чанар, багш нарын ур чавдар бас бус өөр шалтгаанаар гэрээсээ хол сургуульд орох нь ихэссэн)
Ойрхон гэртэй 7-8 хүүхдүүдийг нэг бүлэг болгоно. Ингэхдээ 1-6-р ангийн бүх хүүхдээс бүрдүүлнэ. 6-р ангийн хүүхдийг ахлагчаар нь сонгоно. Тэгээд тэрнээс доош ангийн нэг хүүхдийг орлогчоор томилно. Орлогчийн үүрэг мэдээж ойлгомжтой. Орлогчийг ямар нэгэн шалтгаанаар сургуульд явахгүй тохиолдолд ахлана. Ингэж бүлэг болгох нь ямар ач холбогдолтой вэ гэхээр өглөө сургуульдаа явахаар 7:30-д гадаа бүлгээрээ цуглаад хамгийн том буюу ахлагч нь хамгийн урд, удаах том нь хамгийн ард энэ 2-ын дунд жижгүүдээ оруулаад нэг шугам болж алхана. Ээж аав нь хүргэж өгнө гэсэн ойлголт байхгүй. Хичээл тарах үед ангиудын цагийн хуваарь өөр өөр учраас өглөө тэр болгон өглөөний бүлгээрээ хамт тарцгаах нь ховор ч сардаа нэг удаа цугтаа тарцгаагаад байх шиг байдаг юм.
Гэхмэтчилэн оруулнаа.
Нэг зүйл мартсан байна. Хэрэв ямар нэгэн шалтгаанаар сургуульдаа явахгүй чөлөө авах, хожигдож очихоор бол энэхүү бүлгийнхээ ахлагчид тусгай бичиг бөглөж өгөөд анги даасан багшид нь дамжуулж өгөхийг хүснэ.
Tuesday, January 10, 2012
Ориг юм шиг болсон байна уу
Нэг ийм үсний боолт, жижиг сальфетканы уут хийлээ шд. Анх удаагаа бие дааж, гэхдээ номноос харсан хэхэ. Ёстой амархан юм билээ. Том зулзага минь бас өөртөө хийсэн.
Энэ зурган дээрх уут нь болбоос охин бид 2-ын алдаатай бүтээл байгаамаа. Миний хийсэн нь амсар нь ангархай болчихсон. Дахиж хийхдээ алдаагаа засахыг оролдсон ч бас л жаахан ангайгаад байгаа. Мэргэжлийн хийдэг хүнээс нь дараа асууж зөвлөлгөө авахаар болоод дахин хийгээгүй. Охиных болохоор хэт жижигдсэн. Гэхдээ жаахан хүүхдийн иймэрхүү хэмжээтэй сальфетка байдаг юм, тэгээд дүүдээ бэлэглэхээр болсон.
Боолт харин тун дажгүй болоод, бид 2 нэлээд хэдийг хийгээд, бэлэглэх хүнээ товлочихсон.
Ээжийн санаа бол уг нь ганц нэгийг зарж утас ч юм уу, даавуу ч юм уу юмныхаа мөнгийг олдог бол гэж санаад л хэхэ. Монголдоо очихоороо л тэгэхээс, би гэж ер нь мэргэжлээ буруу сонгосон туучий юу үгүй юу үнэхээрийн ккк
Monday, January 09, 2012
Өө тийм
Зулзагын минь доод 3 болон 4 дэх шүд нь цухуйцан байнаа, ээж нь олж хараад. Ингээд дээрээ 4, дороо 4 нийт 8 шүдтэй болоод. 1 сарын 3нд гэдэг чинь охин минь 10 сар хүрэхэд 13 хоног дутуу байсан гэсэн үг.
Сэтгэлийн ариусал-Буяны үүд
Ийм ном уншаад гэгээрч байнаа хэхэ.Дундаас нь ганц нэг таалагдсан мөрүүдээ л орууллаа.
Монгол байх бүх хэв шинжээ бүрдүүлье гэвээс монгол хүн болгон өөрийн гэсэн бүх түүх, судлал, шашин соёлоо өөриймсөг сэтгэлээр үзэж судлаач ээ гэж хэлмээр байна. Бид өөрсдөө өөрсдийгөө л хүнд таниулж нээхээс бус хөндлөнгийн хүн биднийг хэзээ ч сайн сайхан болгохгүй шүү дээ.
Нүдэндээ нүгэлт үйл бүү үзье хэмээн хичээгтүн
Чихэндээ самуун үг бүү сонсоё хэмээн хичээгтүн
Амандаа чалчаа үг бүү өгүүлье хэмээн хичээгтүн
Сэтгэлдээ хортой санаа бүү агуулъя хэмээн хичээгтүн
Энэ бол Буян мөөн гэсэн бий.
Цаг хугацаа одох бүр хүний байдал сайжран өөрчлөгдөх учиртай гэж боддог юм. Өглөө бүр босохдоо-Энэ өдрийг илүү үр дүнтэй өнгөрөөе. нэг ч өдрийг алдаж болохгүй гэж хичээх. Орой бүр унтахдаа-Санасан хэргээ өнөөдөр амжуулав уу хэмээн өөрөөсөө нэхэл хатуу асууж байх. Ингэж чадвал өөртөө урамшиж, эс тэгвээс өөртөө шүүмжтэй хандаж байх учиртай. Ийм арга замаар та сэтгэлээ сайн зүг тийш засах болно. Далай ламын сургаалаас
Thursday, January 05, 2012
Ээж охин 2-н яриа
Ээж: Даалгавраа хийж байна уу?
Охин: Тийм. Уншсан номын тэмдэглэлээ хийхээр нэг ном сонгоод уншиж байгаа.
(Урд өдөр нь номын сан орж 5 ном зээлсэн юм.)
Ээж: Ямар нэртэй ном бэ?
Охин: Эрлийз гэдэг нэртэй.
Ээж: Эрлийз ээ? Хаанахын эрлийз юм?
Охин: Нохой хүн хоёрын эрлийз.
Ээж: Юуууу? Хүн нохой хоёр оо?
Охин: Тийн, ээж нь нохой, аав нь хүн.
Ээж: Тэгээд юу төрсөн бэ? Хүн үү? нохой юу?
(Тухайн үедээ нээх юм бодсонгүй, тэгснээ гэнэт энэ чинь юу билээ. Номын сангийн хүүхдийн тасгаас л зээлсэн дээ, ийм балай ном хүүхдэд зээлдүүлмээргүй юм даа гэж бодоод)
Охин: Хүн.
Ээж: Ямар гээчийн ном уншаад байгаам? Алив үзүүлээдэх (дуугаа ширүүсгэнэ)
Охин: Ээж нь хаяад явчихсан айлын аав нь нэг жингэр олж ирээд тэрэндээ хүүхдийнхээ ээжийн нэрийг өгчихдөг юм. Тэгээд бүгд ээж эргэж ирлээ гээд сүйд болдог байхгүй юу даа.
Ээж: Аан, тийм байлгүй дээ. (Тайвшрав) Сонирхолтой юм уу?
Охин: Тийм.
Ээж: Ээж нь зав гарвал уншиж үзнээ.
Охин: Тэгээрэй.
Нэг ийм яриа өнөөдөр болов. Би ч хүн нохой хоёр юу яагаад дундаас нь эрлийз төрсөн юм байх л гэж бодоод ухаан алдах дөхлөө шд.ккк
Хүүхэд томрох ч лүд юм даа...
Охин: Тийм. Уншсан номын тэмдэглэлээ хийхээр нэг ном сонгоод уншиж байгаа.
(Урд өдөр нь номын сан орж 5 ном зээлсэн юм.)
Ээж: Ямар нэртэй ном бэ?
Охин: Эрлийз гэдэг нэртэй.
Ээж: Эрлийз ээ? Хаанахын эрлийз юм?
Охин: Нохой хүн хоёрын эрлийз.
Ээж: Юуууу? Хүн нохой хоёр оо?
Охин: Тийн, ээж нь нохой, аав нь хүн.
Ээж: Тэгээд юу төрсөн бэ? Хүн үү? нохой юу?
(Тухайн үедээ нээх юм бодсонгүй, тэгснээ гэнэт энэ чинь юу билээ. Номын сангийн хүүхдийн тасгаас л зээлсэн дээ, ийм балай ном хүүхдэд зээлдүүлмээргүй юм даа гэж бодоод)
Охин: Хүн.
Ээж: Ямар гээчийн ном уншаад байгаам? Алив үзүүлээдэх (дуугаа ширүүсгэнэ)
Охин: Ээж нь хаяад явчихсан айлын аав нь нэг жингэр олж ирээд тэрэндээ хүүхдийнхээ ээжийн нэрийг өгчихдөг юм. Тэгээд бүгд ээж эргэж ирлээ гээд сүйд болдог байхгүй юу даа.
Ээж: Аан, тийм байлгүй дээ. (Тайвшрав) Сонирхолтой юм уу?
Охин: Тийм.
Ээж: Ээж нь зав гарвал уншиж үзнээ.
Охин: Тэгээрэй.
Нэг ийм яриа өнөөдөр болов. Би ч хүн нохой хоёр юу яагаад дундаас нь эрлийз төрсөн юм байх л гэж бодоод ухаан алдах дөхлөө шд.ккк
Хүүхэд томрох ч лүд юм даа...
Wednesday, January 04, 2012
Амралт
Том минь амралтаараа баахан ном шагайж, өдөрт нэг зураг зурж өнгөрөөх болчихоод бид биеийн тамиртай нөхөрлүүлэх санаатай явж тэшүүрээр гулгууллаа. Мөн цанын бааз орж snow board-аар гулгууллаа. Хүүхэд юм болохоор хэд хэд унаж өгөөд л гайгүй сурахаар байна гэж аав нь хэлсэн. Ливт нь жаахан аймар гэсэн, буухдаа хүнд нь хэлж түр зогсоолгож байгаад л буудаг гэж охин минь хэлсэн. Яг ээж шигээ хэхэ. Би бас тэр ливтнээс нь буухдаа бөөн сүр болно ш дээ. Энэ жил багатайгаа гэртээ л өнжлөө. Дараа жил багыгаа дагуулаад явнаа, очиж чаргаар гулгая.
Шинэ оны мэнд
хүргэж байна шүү, бүх блогчиддоо. Мөн блог уншигчдадаа, ах дүү амраг садангууддаа. 2012 ондоо эрүүл энх байж, амжилт бүтээлээр дүүрэн байх болтугай.
Жаахан хоцорсон л мэндчилгээ байлаа гэж.
Бид уламжлал ёсоороо хажуу мужид он гаргасан. Сүүлийн хэдэн жил гэртээ биш гадуур он гаргадаг уламжлалтай болчихсон. Бас 2 удаа он гаргаж хундага тулгасан. Эхнийх нь япон цагаар, дараагийх нь 1 цагийн дараа монгол цагаараа.
Гар хийцийн бялуу идээд л, хөхүүл юм байж вино шимээд л сайхан байсан шүү.
Би сүүлийн үед гэрийн бялуунд их дуртай болоод байгаа, тайлбар хийх илүүц биз дээ, крем энэ тэр багатай, амттай гээд л. Харин өөрөө бялуу хийж үзэх гээд л дуншаад байдаг, охиныхоо амралтаар хийнэ гээд амалчихсан байгаамсан амжих нь уу үгүй нь үү?
Охиноо амралтаа зугаатай өнгөрүүлээсэй гэж хэрэндээ их хичээж байнаа, энэ тухай тусад нь бичлэг зураг хөрөгтэй бичлэг хийнээ.
Монгол руу аав ээж лүүгээ ярьсан чинь цагаан сар шиг л юм хэлчихсэн шүү, тэднийхэн ирээд тэднийхээр ороод ч гэх шиг. Би ч цагаан сар хийчихээ юу л гэлээ. Нээрээ цагаан сар гэснээс энэ жил бас 2 цагаан сар хийх гээд байгаа гэнэ үү, маргалдаад л байгаам байх. 1 сард үгүй 2 сард гээд, хэнд нь итгэх юм бүү мэд.
Жаахан хоцорсон л мэндчилгээ байлаа гэж.
Бид уламжлал ёсоороо хажуу мужид он гаргасан. Сүүлийн хэдэн жил гэртээ биш гадуур он гаргадаг уламжлалтай болчихсон. Бас 2 удаа он гаргаж хундага тулгасан. Эхнийх нь япон цагаар, дараагийх нь 1 цагийн дараа монгол цагаараа.
Гар хийцийн бялуу идээд л, хөхүүл юм байж вино шимээд л сайхан байсан шүү.
Би сүүлийн үед гэрийн бялуунд их дуртай болоод байгаа, тайлбар хийх илүүц биз дээ, крем энэ тэр багатай, амттай гээд л. Харин өөрөө бялуу хийж үзэх гээд л дуншаад байдаг, охиныхоо амралтаар хийнэ гээд амалчихсан байгаамсан амжих нь уу үгүй нь үү?
Охиноо амралтаа зугаатай өнгөрүүлээсэй гэж хэрэндээ их хичээж байнаа, энэ тухай тусад нь бичлэг зураг хөрөгтэй бичлэг хийнээ.
Монгол руу аав ээж лүүгээ ярьсан чинь цагаан сар шиг л юм хэлчихсэн шүү, тэднийхэн ирээд тэднийхээр ороод ч гэх шиг. Би ч цагаан сар хийчихээ юу л гэлээ. Нээрээ цагаан сар гэснээс энэ жил бас 2 цагаан сар хийх гээд байгаа гэнэ үү, маргалдаад л байгаам байх. 1 сард үгүй 2 сард гээд, хэнд нь итгэх юм бүү мэд.
Subscribe to:
Posts (Atom)